Ontwikkeling van het kind
Hoofdstuk 9
4-2-2021
In deze samenvatting heb ik hoofdstuk 9 samengevat. Dit is stof voor tentamen van VLV1A van
ALO-propedeuse.
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 9 Adolescentie.............................................................................................................................. 2
Hoofdstuk 9.1 Inleiding.........................................................................................................................................2
Hoofdstuk 9.2 Biologische ontwikkelingen...........................................................................................................2
Hoofdstuk 9.2.1 Lichamelijke veranderingen...................................................................................................2
Hoofdstuk 9.2.2 De ontwikkeling van seksueel gedrag....................................................................................3
Hoofdstuk 9.2.3 Homoseksualiteit...................................................................................................................3
Hoofdstuk 9.2.4 Psychologische aspecten van de menstruatie.......................................................................3
Hoofdstuk 9.2.5 Verschillen in aanvang van puberteit en in snelheid van lichamelijke ontwikkeling............3
Hoofdstuk 9.3 Cognitieve ontwikkelingen............................................................................................................5
Hoofdstuk 9.3.1 Sociale cognitie en morele ontwikkeling...............................................................................5
Hoofdstuk 9.4 Emotionele en sociale ontwikkelingen..........................................................................................6
Hoofdstuk 9.4.1 Het zelfbeeld..........................................................................................................................6
Hoofdstuk 9.4.2 Identiteitsontwikkeling..........................................................................................................6
Hoofdstuk 9.4.3 relaties met leeftijdsgenoten.................................................................................................6
Hoofdstuk 9.4.4 relaties met ouders................................................................................................................7
Hoofdstuk 9.5 Problemen kenmerkend voor de adolescentie..............................................................................7
1
, Hoofdstuk 9 Adolescentie
Hoofdstuk 9.1 Inleiding
De adolescentie is de ontwikkelingsfase die begint met de pubertijd en eindigt met de
volwassenheid. Het lichaam van een kind verandert in het lichaam van een volwassenen. Het is een
periode van ontdekkingen zowel wat betreft de eigen persoon als de omringende wereld.
De term puberteit en adolescentie verschillen. Met puberteit wordt de rijping van de seksuele
functies bedoeld. Centraal in de adolescentie staan de:
1. Lichamelijke veranderingen
Groeispurt, rijping van de geslachtsorganen en het verschijnen van de secundaire
geslachtkenmerken zoals schaamhaar.
2. Cognitieve veranderingen
Ontwikkeling in het vermogen abstract-logisch denken. Het logisch denken hoeft niet
te maken te hebben met dat wat in de realiteit tastbaar is, maar kan verder gaan
naar hetgeen wat zou kunnen.
3. Sociale veranderingen
Losmakingsprocessen van ouders en het ontwikkelen van een eigen identiteit. Met
name de seksuele identiteit en het aangaan van seksuele relaties.
De overgang van kindertijd naar volwassenheid gaat niet altijd ‘dramatisch’ of ‘stormachtig’, voor de
meesten gaat dit geleidelijk en zonder ernstige crises.
De periode van de adolescentie wordt onderverdeeld in drie fasen:
1. De vroege adolescentie
Belangrijkste lichamelijke veranderingen vinden plaats, alsook de veranderingen in
de relatie met de ouders en leeftijdsgenoten.
2. De midden adolescentie
Toenemende onafhankelijkheid en experimenteren met diversen
keuzemogelijkheden, zoals rond beroep of verdere opleiding.
3. De late adolescentie
Begin van het aangaan van verplichtingen omtrent maatschappelijke posities en
persoonlijke relaties.
Hoofdstuk 9.2 Biologische ontwikkelingen
Hoofdstuk 9.2.1 Lichamelijke veranderingen
Wanneer de concentraties geslachtshormonen boven een bepaalde grens komen, treden
lichamelijke veranderingen op.
Bij jongens bestaan de puberteitsveranderingen uit groei van de testes, verandering van vorm en
kleur van de scrotumhuid en groei van de penis. Niet uiterlijk zichtbaar treedt ook groei op van de
prostaatklier en de zaadblaasjes. Verder ontstaat schaamhaar en neemt de spiermassa toe.
Bij meisjes bestaat de uiterlijke puberteitsveranderingen uit de borstontwikkelingen, gevolgd door
groei van schaamhaar. De groeispurt vindt plaats en als deze ten einde komt vormt de eerste
menstruatie. Verder neemt het lichaamsvet toe in de puberteit.
2
Hoofdstuk 9
4-2-2021
In deze samenvatting heb ik hoofdstuk 9 samengevat. Dit is stof voor tentamen van VLV1A van
ALO-propedeuse.
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 9 Adolescentie.............................................................................................................................. 2
Hoofdstuk 9.1 Inleiding.........................................................................................................................................2
Hoofdstuk 9.2 Biologische ontwikkelingen...........................................................................................................2
Hoofdstuk 9.2.1 Lichamelijke veranderingen...................................................................................................2
Hoofdstuk 9.2.2 De ontwikkeling van seksueel gedrag....................................................................................3
Hoofdstuk 9.2.3 Homoseksualiteit...................................................................................................................3
Hoofdstuk 9.2.4 Psychologische aspecten van de menstruatie.......................................................................3
Hoofdstuk 9.2.5 Verschillen in aanvang van puberteit en in snelheid van lichamelijke ontwikkeling............3
Hoofdstuk 9.3 Cognitieve ontwikkelingen............................................................................................................5
Hoofdstuk 9.3.1 Sociale cognitie en morele ontwikkeling...............................................................................5
Hoofdstuk 9.4 Emotionele en sociale ontwikkelingen..........................................................................................6
Hoofdstuk 9.4.1 Het zelfbeeld..........................................................................................................................6
Hoofdstuk 9.4.2 Identiteitsontwikkeling..........................................................................................................6
Hoofdstuk 9.4.3 relaties met leeftijdsgenoten.................................................................................................6
Hoofdstuk 9.4.4 relaties met ouders................................................................................................................7
Hoofdstuk 9.5 Problemen kenmerkend voor de adolescentie..............................................................................7
1
, Hoofdstuk 9 Adolescentie
Hoofdstuk 9.1 Inleiding
De adolescentie is de ontwikkelingsfase die begint met de pubertijd en eindigt met de
volwassenheid. Het lichaam van een kind verandert in het lichaam van een volwassenen. Het is een
periode van ontdekkingen zowel wat betreft de eigen persoon als de omringende wereld.
De term puberteit en adolescentie verschillen. Met puberteit wordt de rijping van de seksuele
functies bedoeld. Centraal in de adolescentie staan de:
1. Lichamelijke veranderingen
Groeispurt, rijping van de geslachtsorganen en het verschijnen van de secundaire
geslachtkenmerken zoals schaamhaar.
2. Cognitieve veranderingen
Ontwikkeling in het vermogen abstract-logisch denken. Het logisch denken hoeft niet
te maken te hebben met dat wat in de realiteit tastbaar is, maar kan verder gaan
naar hetgeen wat zou kunnen.
3. Sociale veranderingen
Losmakingsprocessen van ouders en het ontwikkelen van een eigen identiteit. Met
name de seksuele identiteit en het aangaan van seksuele relaties.
De overgang van kindertijd naar volwassenheid gaat niet altijd ‘dramatisch’ of ‘stormachtig’, voor de
meesten gaat dit geleidelijk en zonder ernstige crises.
De periode van de adolescentie wordt onderverdeeld in drie fasen:
1. De vroege adolescentie
Belangrijkste lichamelijke veranderingen vinden plaats, alsook de veranderingen in
de relatie met de ouders en leeftijdsgenoten.
2. De midden adolescentie
Toenemende onafhankelijkheid en experimenteren met diversen
keuzemogelijkheden, zoals rond beroep of verdere opleiding.
3. De late adolescentie
Begin van het aangaan van verplichtingen omtrent maatschappelijke posities en
persoonlijke relaties.
Hoofdstuk 9.2 Biologische ontwikkelingen
Hoofdstuk 9.2.1 Lichamelijke veranderingen
Wanneer de concentraties geslachtshormonen boven een bepaalde grens komen, treden
lichamelijke veranderingen op.
Bij jongens bestaan de puberteitsveranderingen uit groei van de testes, verandering van vorm en
kleur van de scrotumhuid en groei van de penis. Niet uiterlijk zichtbaar treedt ook groei op van de
prostaatklier en de zaadblaasjes. Verder ontstaat schaamhaar en neemt de spiermassa toe.
Bij meisjes bestaat de uiterlijke puberteitsveranderingen uit de borstontwikkelingen, gevolgd door
groei van schaamhaar. De groeispurt vindt plaats en als deze ten einde komt vormt de eerste
menstruatie. Verder neemt het lichaamsvet toe in de puberteit.
2
