HC Onderwerp Bladzijde WC Onderwerp Bladzijde
1 Cachexie en kanker 1-21 1 Voeding en ziekte specifieke 105-119
drinkvoeding bij longkanker
2 Behandeling bij kanker 22-42 2 Palliatieve en alternatieve voeding bij 119-124
kanker
3 COPD 42-60 3 Voeding en ziekte specifieke 124-133
drinkvoeding bij COPD
4 Decubitus en immunotritie 60-67 4 Voeding en ziekte specifieke 133-142
drinkvoeding bij decubitus
5 Slikproces en dysfagie 67-80 5 Consistenties bij slik- en 142-155
passageproblemen
6 CVA 80-92 6 Sondevoeding 155-164
7 Refeeding syndroom 92-104 7 Opbouwen en afbouwen sonde (bij 164-172
refeeding)
Hoorcollege 1
Cachexie en metabole veranderingen bij kanker
Men is niet ondervoed als
• Men een adequate voedselinname met voldoende eiwit en energie heeft
• Als het mogelijkheid is om aangeboden voedingstoffen op normale wijze te metaboliseren
Leerdoel:
Je legt uit welke metabole veranderingen er optreden en welke symptomen aanwezig zijn bij patiënten
met ondervoeding, ziekte gerelateerd, met of zonder inflammatie.
(Beroepscompetentie 1: Advisering)
Leerdoelen les 1 en 2
• Benoemen de criteria voor het vaststellen van ondervoeding. (Voorkennis)
• Benoemen aanvullende fenotypische criteria voor ernstige ondervoeding. (RO)
• Geven aan welke groepen patiënten (ziekte gerelateerd) de meeste kans hebben op de
ontwikkeling van ondervoeding (manual* MDP-hoofdstuk 7.15.)
• Geven aan welke drie grootse oorzaken zijn voor de ontwikkeling van klinische depletie en per
oorzaak aangeven waarom dit een probleem is. (Manuaal* MDP pag. 326, figuur 6.2.1.)
• Leggen uit welke fases de ontwikkeling van kankercellen bestaan. (MDP 805)
• Leggen uit wat de invloed is van milieufactoren op de ontwikkeling van kankercellen. (MDP
806)
• Beschrijven en verklaren de eventuele invloed van voeding op de ontwikkeling van
kankercellen. (MDP 806-808)
• Benoemen en leggen de drie fases van kankercachexie uit (artikel Buskermolen)
• Leggen uit wat het verschil tussen starvation (wasting), kankercachexie en sarcopenie is
(artikel Buskermolen)
• Leggen uit welke processen ten grondslag liggen aan kankercachexie. (Artikel NTG 1999)
• Benoemen de definities van: anorexie, asthenie, sarcopenie, sarcopene obesitas, cachexie,
precachexie, refractaire cachexie, anorexie-cachexie-syndroom, starvation (VBK pag 37)
Ondervoeding= Ondervoeding is een acute of chronische toestand waarbij een tekort of disbalans
van energie, eiwit en andere voedingstoffen leidt tot een meetbare, nadelige effecten op
lichaamssamenstelling, functioneren en klinische resultaten.
,Criteria vaststellen ondervoeding
Etiologie criteria voor ondervoeding
Aanvullende fenotypische criteria voor ernstige ondervoeding
Type ondervoeding
,Vormen:
- Ziekte gerelateerde ondervoeding met inflammatie – acute ziekte/ trauma
- Ziekte gerelateerde ondervoeding – chronische ziekte
- Ziekte gerelateerde ondervoeding zonder inflammatie
- Ondervoeding zonder ziekte
CRP is een eiwit die wordt gemaakt bij de acute ziekte en wordt verhoogd. Gemaakt in de lever, na ontstaan
van ontsteking neemt CRP in het bloed al binnen 6-8 uur flink toe.
Beoordeling voedingstoestand
- Voedselinname, verbruik en verliezen
- Lichaamssamenstelling en nutriëntenreserves
- Functionele parameters
- Ziektetoestand
Diagnose
- Onbedoeld gewichtsverlies
• BMI
• De vetvrije massa index (VVMI)
• De aanwezigheid van ziekte en inflammatie (ontsteking)
Ziekte gerelateerde ondervoeding
• Onvoldoende voeding intake terwijl voldoende voeding aanwezig is
• Onvoldoende intake door te kort aan voeding (kwaliteit of toegankelijkheid)
• Verhoging van de behoefde
• Gebrek aan erkenning en de behandeling
Cachexie
- Griekse woorden
- Kakos en hexis
, - ‘Slechte conditie’
Aanvullende fenotypische criteria voor ernstige ondervoeding
Cachexie= Is een ziekte gerelateerde ondervoeding met inflammatie
• De gebruikelijke voedingsinterventies zijn onvoldoende om het gewichtsverlies en verlies
van spiermassa om te keren
- • Ernstige metabole ontregeling van:
Het energiegebruik
- De afname van:
-Het gewicht
-Spiermassa
-De functionaliteit
-De eetlust
Hele lichaam wordt kleiner
Tumor reageert niet meer op
therapie dan niet meer mogelijk om
te veranderen en verwachting
sterven binnen 3 maanden
Kunnen omschrijven van
precahexie, carhexie en refractie
(zie afbeelding)
Oorzaken (ernstige) ondervoeding kanker
• Onvoldoende inname
• Anorexie
• Obstructie en functieverlies
• Problemen van het spijsverteringskanaal
• Pijn, benauwdheid, vermoeidheid
• Verhoogde behoefde