Kwaliteitsonderzoek
Palliatieve sedatie
Naam:
Coach:
Wekbegeleidster:
Opleiding: verpleegkunde MBO 4
Groep:
Leerjaar/periode: Leerjaar 4 periode 2
Datum:
Pagina 1 van 43 Kwaliteitsonderzoek palliatieve sedatie E.S van Riezen (203022)
, 1. VOORWOORD
Voor u ligt mijn examen werkt aan het bevorderen en bewaken van kwaliteitszorg ter afronding van mijn vierjarige studie
verpleegkundige aan het Alfa College te Hoogeveen. Het afstuderen is een leerzaam proces geweest waarbij ik kennis en vaardigheden
die ik heb opgedaan tijdens mijn studie heb kunnen toepassen in mijn scriptie. Tevens heb ik mijn deskundigheid en professionalisering
in de zorg ontwikkeld. Het schrijven van mijn scriptie en daarmee de afronding van mijn studie was niet mogelijk geweest zonder de
steun van vrienden, familie en docenten. Allereerst wil ik dan ook mijn coach Fennie Vredeveld bedanken voor haar begeleiding en
feedback die zij mij altijd met veel enthousiasme en deskundigheid gaf. Haar motivatie werkte voor mij aanstekelijk en tevens haar
prettige manier van begeleiden heeft mij goed geholpen bij het gehele proces van het schrijven van mijn scriptie. Daarnaast wil ik ook
graag de collega’s en begeleiders van mijn BPV waar ik heb gewerkt bedanken voor hun steun. Ook wil ik mijn dank uitbrengen naar de
instelling waar ik mijn afstudeerscriptie mocht schrijven. Tenslotte wil ik mijn familie en vrienden bedanken voor hun steun tijdens alle
fases van mijn studie. Wanneer het even tegenzat, stonden hun voor mij klaar.
Ik wens u veel plezier met het lezen van deze scriptie.
Elles van Riezen
05-01-2022, te Hoogeveen
Pagina 2 van 43 Kwaliteitsonderzoek palliatieve sedatie E.S van Riezen (203022)
,Inhoud
1. Voorwoord......................................................................................................................................................................................................2
2. Inleiding..........................................................................................................................................................................................................3
Motivatie.................................................................................................................................................................................... 4
3. Theoretische en praktische Onderbouwing...................................................................................................................................................5
3.1 Deelvraag 1. Wat is palliatieve sedatie?...............................................................................................................................5
3.2 Deelvraag 2. Hoe wordt palliatieve sedatie in praktijk toegepast?.......................................................................................5
3.3 Deelvraag 3. Welke wetgeving moet door de NNCZ gehanteerd worden bij palliatieve sedatie?.........................................8
3.4 Deelvraag 4. Wat is de impact van het verlenen van palliatieve sedatie op de zorgmedewerkers van afdeling De
Anemoon?................................................................................................................................................................................... 9
3.5 De nieuw technologische, maatschappelijke en/of vakinhoudelijke ontwikkelingen omtrent palliatieve sedatie.................9
4. Samenvatting................................................................................................................................................................................................10
5. Conclusie.......................................................................................................................................................................................................11
Aanbevelingen.......................................................................................................................................................................... 11
6. Verbetervoorstel..........................................................................................................................................................................................12
7. Nawoord.......................................................................................................................................................................................................13
8. Literatuur......................................................................................................................................................................................................14
9. Bijlage...........................................................................................................................................................................................................15
9.1. Plan van aanpak.................................................................................................................................................................15
9.2 Uitwerking het verbetervoorstel.........................................................................................................................................18
9.3 Wet- en regelgeving............................................................................................................................................................19
9.4 Stapsgewijs medicatieschema.............................................................................................................................................21
9.5 Vragenlijst deskundigheid...................................................................................................................................................22
9.6 Visie van de NNCZ op de kwaliteit.......................................................................................................................................24
9.7 Resulatten enquête ingevuld door specialist oudergeneeskunde en aandachtsvelder palliatieve zorg...............................25
9.8 Resultaten enquête ingevuld door zorgmederwerkers van afdeling De Anemoon..............................................................30
9.9 Beoordelingscriteria............................................................................................................................................................37
9.10 poster en informatiekaart.................................................................................................................................................41
2. INLEIDING
Pagina 3 van 43 Kwaliteitsonderzoek palliatieve sedatie E.S van Riezen (203022)
, Voor het laatste jaar verpleegkundige loop ik stage in het woonzorgcentrum Jannes van der Sleedenhuis, Wolfsbos, onderdeel van de
NNCZ (Noord Nederlandse Coöperatie van Zorgorganisaties). Mijn kwaliteitsonderzoek mocht ik uitvoeren op woongroep De Anemoon,
dit is een psychogeriatrie afdeling. Hier wonen cliënten met een psychische stoornis die verband houdt met ouderdom, zoals dementie.
De cliënten kunnen op de afdeling terecht wanneer zij vierentwintig uur per dag, zeven dagen per week bescherming, verpleging en
intensieve geestelijke verzorging nodig hebben. De kwaliteit van leven en het behouden van eigen regie staan voorop (Wolfsbos, 2022).
In het kwaliteitsverslag krijgt u de theoretische en praktische onderbouwing te zien op de volgende deelvragen: wat is palliatieve
sedatie, hoe wordt palliatieve sedatie toegepast, welke wetgeving wordt gehanteerd bij de NNCZ en wat is de impact van het verlenen
van palliatieve sedatie op zorgverleners. Daarnaast worden de nieuwe technologische, maatschappelijke of vakinhoudelijke
ontwikkelingen benoemd. Er volgt een samenvatting van het gehele kwaliteitsonderzoek. Ook worden de conclusies en aanbevelingen
benoemd in dit verslag, uit de conclusies en aanbevelingen wordt een verbeterplan opgesteld. Tot slotsom wordt het nawoord
beschrevenen en volgt de literatuurlijst en bijlages.
Voor dit werkstuk worden er 2 examens gekoppeld:
B1-K2-W1 Werkt aan de eigen deskundigheid.
B1-K2-W3 Werkt aan het bevorderen en bewaken van kwaliteitszorg.
MOTIVATIE
Om mijn opleiding tot verpleegkundige goed af te kunnen ronden heb ik een kwaliteitsonderzoek uitgevoerd. Er is een email verstuurd
naar diverse zorgverleners van woongroep De Anemoon, afdeling psychogeriatrie, met de vraag of er momenteel knelpunten zijn op de
woongroep. Ik had verschillende verbeteraspecten mogen ontvangen. Naast dat ik van mijn collega’s diverse voorstellen had mogen
ontvangen had ik zelf ook een voorkeur. De preferentie om het onderzoek over palliatieve sedatie te doen is vooral door het gebrek aan
kennis in de palliatieve fase. Wanneer palliatieve sedatie werd ingezet viel mij om dat er veel onduidelijkheden zijn over de wetgeving
die gehanteerd wordt bij palliatieve sedatie, het toepassen van palliatieve sedatie en tot slot de vraagzin wat palliatieve sedatie nou
daadwerkelijk is. In het kwaliteitsonderzoek beantwoord ik de bovengenoemde deelvragen. Ook respondeer ik de impact van
zorgverleners bij het verlenen van palliatieve sedatie.
Mijn doel is dat er meer deskundigheid komt over palliatieve sedatie en dat men professioneel te werk gaat in de laatste levensfase van
de client. Uiteraard met het uitgangspunt om de kwaliteit van zorg te verbeteren. Er is een vragenlijst verstuurd onder de
zorgmedewerkers om te kijken hoe men de deskundigheid op peil houdt en welke hulpmiddelen zij hierbij nodig hebben. Bij vragen
kunnen de zorgverleners altijd terecht bij de aandachtsvelders van palliatieve zorg en/of bij mij.
Echter vind ik het sederen van de cliënt in de laatste levensfase erg interessant en ervaar ik het laatste stukje zorg als een mooi en
tevreden moment. Ook ben ik van mening dat de juiste professionalisering en deskundigheid in de palliatieve fase van groot belang is
voor de zorgverleners en voor de client en naasten. De client staat centraal en er moet rekening gehouden worden met de wensen en
behoeften van de cliënt. Wellicht zie ik als toekomstig verpleegkundige specialisatie in de palliatieve zorg.
Pagina 4 van 43 Kwaliteitsonderzoek palliatieve sedatie E.S van Riezen (203022)
Palliatieve sedatie
Naam:
Coach:
Wekbegeleidster:
Opleiding: verpleegkunde MBO 4
Groep:
Leerjaar/periode: Leerjaar 4 periode 2
Datum:
Pagina 1 van 43 Kwaliteitsonderzoek palliatieve sedatie E.S van Riezen (203022)
, 1. VOORWOORD
Voor u ligt mijn examen werkt aan het bevorderen en bewaken van kwaliteitszorg ter afronding van mijn vierjarige studie
verpleegkundige aan het Alfa College te Hoogeveen. Het afstuderen is een leerzaam proces geweest waarbij ik kennis en vaardigheden
die ik heb opgedaan tijdens mijn studie heb kunnen toepassen in mijn scriptie. Tevens heb ik mijn deskundigheid en professionalisering
in de zorg ontwikkeld. Het schrijven van mijn scriptie en daarmee de afronding van mijn studie was niet mogelijk geweest zonder de
steun van vrienden, familie en docenten. Allereerst wil ik dan ook mijn coach Fennie Vredeveld bedanken voor haar begeleiding en
feedback die zij mij altijd met veel enthousiasme en deskundigheid gaf. Haar motivatie werkte voor mij aanstekelijk en tevens haar
prettige manier van begeleiden heeft mij goed geholpen bij het gehele proces van het schrijven van mijn scriptie. Daarnaast wil ik ook
graag de collega’s en begeleiders van mijn BPV waar ik heb gewerkt bedanken voor hun steun. Ook wil ik mijn dank uitbrengen naar de
instelling waar ik mijn afstudeerscriptie mocht schrijven. Tenslotte wil ik mijn familie en vrienden bedanken voor hun steun tijdens alle
fases van mijn studie. Wanneer het even tegenzat, stonden hun voor mij klaar.
Ik wens u veel plezier met het lezen van deze scriptie.
Elles van Riezen
05-01-2022, te Hoogeveen
Pagina 2 van 43 Kwaliteitsonderzoek palliatieve sedatie E.S van Riezen (203022)
,Inhoud
1. Voorwoord......................................................................................................................................................................................................2
2. Inleiding..........................................................................................................................................................................................................3
Motivatie.................................................................................................................................................................................... 4
3. Theoretische en praktische Onderbouwing...................................................................................................................................................5
3.1 Deelvraag 1. Wat is palliatieve sedatie?...............................................................................................................................5
3.2 Deelvraag 2. Hoe wordt palliatieve sedatie in praktijk toegepast?.......................................................................................5
3.3 Deelvraag 3. Welke wetgeving moet door de NNCZ gehanteerd worden bij palliatieve sedatie?.........................................8
3.4 Deelvraag 4. Wat is de impact van het verlenen van palliatieve sedatie op de zorgmedewerkers van afdeling De
Anemoon?................................................................................................................................................................................... 9
3.5 De nieuw technologische, maatschappelijke en/of vakinhoudelijke ontwikkelingen omtrent palliatieve sedatie.................9
4. Samenvatting................................................................................................................................................................................................10
5. Conclusie.......................................................................................................................................................................................................11
Aanbevelingen.......................................................................................................................................................................... 11
6. Verbetervoorstel..........................................................................................................................................................................................12
7. Nawoord.......................................................................................................................................................................................................13
8. Literatuur......................................................................................................................................................................................................14
9. Bijlage...........................................................................................................................................................................................................15
9.1. Plan van aanpak.................................................................................................................................................................15
9.2 Uitwerking het verbetervoorstel.........................................................................................................................................18
9.3 Wet- en regelgeving............................................................................................................................................................19
9.4 Stapsgewijs medicatieschema.............................................................................................................................................21
9.5 Vragenlijst deskundigheid...................................................................................................................................................22
9.6 Visie van de NNCZ op de kwaliteit.......................................................................................................................................24
9.7 Resulatten enquête ingevuld door specialist oudergeneeskunde en aandachtsvelder palliatieve zorg...............................25
9.8 Resultaten enquête ingevuld door zorgmederwerkers van afdeling De Anemoon..............................................................30
9.9 Beoordelingscriteria............................................................................................................................................................37
9.10 poster en informatiekaart.................................................................................................................................................41
2. INLEIDING
Pagina 3 van 43 Kwaliteitsonderzoek palliatieve sedatie E.S van Riezen (203022)
, Voor het laatste jaar verpleegkundige loop ik stage in het woonzorgcentrum Jannes van der Sleedenhuis, Wolfsbos, onderdeel van de
NNCZ (Noord Nederlandse Coöperatie van Zorgorganisaties). Mijn kwaliteitsonderzoek mocht ik uitvoeren op woongroep De Anemoon,
dit is een psychogeriatrie afdeling. Hier wonen cliënten met een psychische stoornis die verband houdt met ouderdom, zoals dementie.
De cliënten kunnen op de afdeling terecht wanneer zij vierentwintig uur per dag, zeven dagen per week bescherming, verpleging en
intensieve geestelijke verzorging nodig hebben. De kwaliteit van leven en het behouden van eigen regie staan voorop (Wolfsbos, 2022).
In het kwaliteitsverslag krijgt u de theoretische en praktische onderbouwing te zien op de volgende deelvragen: wat is palliatieve
sedatie, hoe wordt palliatieve sedatie toegepast, welke wetgeving wordt gehanteerd bij de NNCZ en wat is de impact van het verlenen
van palliatieve sedatie op zorgverleners. Daarnaast worden de nieuwe technologische, maatschappelijke of vakinhoudelijke
ontwikkelingen benoemd. Er volgt een samenvatting van het gehele kwaliteitsonderzoek. Ook worden de conclusies en aanbevelingen
benoemd in dit verslag, uit de conclusies en aanbevelingen wordt een verbeterplan opgesteld. Tot slotsom wordt het nawoord
beschrevenen en volgt de literatuurlijst en bijlages.
Voor dit werkstuk worden er 2 examens gekoppeld:
B1-K2-W1 Werkt aan de eigen deskundigheid.
B1-K2-W3 Werkt aan het bevorderen en bewaken van kwaliteitszorg.
MOTIVATIE
Om mijn opleiding tot verpleegkundige goed af te kunnen ronden heb ik een kwaliteitsonderzoek uitgevoerd. Er is een email verstuurd
naar diverse zorgverleners van woongroep De Anemoon, afdeling psychogeriatrie, met de vraag of er momenteel knelpunten zijn op de
woongroep. Ik had verschillende verbeteraspecten mogen ontvangen. Naast dat ik van mijn collega’s diverse voorstellen had mogen
ontvangen had ik zelf ook een voorkeur. De preferentie om het onderzoek over palliatieve sedatie te doen is vooral door het gebrek aan
kennis in de palliatieve fase. Wanneer palliatieve sedatie werd ingezet viel mij om dat er veel onduidelijkheden zijn over de wetgeving
die gehanteerd wordt bij palliatieve sedatie, het toepassen van palliatieve sedatie en tot slot de vraagzin wat palliatieve sedatie nou
daadwerkelijk is. In het kwaliteitsonderzoek beantwoord ik de bovengenoemde deelvragen. Ook respondeer ik de impact van
zorgverleners bij het verlenen van palliatieve sedatie.
Mijn doel is dat er meer deskundigheid komt over palliatieve sedatie en dat men professioneel te werk gaat in de laatste levensfase van
de client. Uiteraard met het uitgangspunt om de kwaliteit van zorg te verbeteren. Er is een vragenlijst verstuurd onder de
zorgmedewerkers om te kijken hoe men de deskundigheid op peil houdt en welke hulpmiddelen zij hierbij nodig hebben. Bij vragen
kunnen de zorgverleners altijd terecht bij de aandachtsvelders van palliatieve zorg en/of bij mij.
Echter vind ik het sederen van de cliënt in de laatste levensfase erg interessant en ervaar ik het laatste stukje zorg als een mooi en
tevreden moment. Ook ben ik van mening dat de juiste professionalisering en deskundigheid in de palliatieve fase van groot belang is
voor de zorgverleners en voor de client en naasten. De client staat centraal en er moet rekening gehouden worden met de wensen en
behoeften van de cliënt. Wellicht zie ik als toekomstig verpleegkundige specialisatie in de palliatieve zorg.
Pagina 4 van 43 Kwaliteitsonderzoek palliatieve sedatie E.S van Riezen (203022)
