Niet programmeerbare rekenmachine meenemen!!
Het uitgangspunt is dat rampen niet alleen natuurlijke verschijnselen zijn, maar het resultaat van de
interactie tussen een gevaar (hazard) en kwetsbaarheid (vulnerability) in de samenleving.
Rampenrisico: het mogelijke verlies van mensenlevens, letsel of beschadigde/vernietigde bezittingen
dat zich binnen een bepaalde periode kan voordoen bij een systeem, samenleving of gemeenschap.
Dit risico wordt kans matig vastgesteld en hangt af van de factoren dreiging (hazard), blootstelling,
kwetsbaarheid en capaciteit.
Het doel van risicobeoordeling is om inzicht te krijgen in welke gevaren bestaan, hoe groot de kans is
dat ze optreden, en welke gevolgen ze kunnen hebben voor mensen, economie en milieu. Daarmee
kunnen beleidsmakers maatregelen nemen om risico’s te verkleinen.
Risico is een combinatie van kans en impact.
Risico-inschatting helpt bij preventie, voorbereiding en prioritering van middelen.
Er zijn veel verschillende methodologieën en instrumenten, afhankelijk van het type gevaar en het
doel van de analyse.
Het proces moet transparant en participatief zijn, zodat belanghebbenden betrokken zijn en de
resultaten bruikbaar zijn voor besluitvorming.
Dreiging (hazard): het verschijnsel dat schade kan toebrengen aan iets van menselijke waarde
- Natuurlijke dreigingen
Type gevaar Gebeurtenis
Hydrologisch Overstroming
- Zee
- Rivier
Wateroverlast
Aardverschuiving
Meteorologisch Droogte/ hongersnood
Extreme temperaturen
Bosbranden
Stormen
Lawine
Biologisch Epidemie
Geologisch Aardbeving/ tsunami
Vulkaanuitbarsting
- Technologische dreigingen
Type gevaar Gebeurtenis
Chemisch Brand
Explosie
Gifwolk
Nucleair Stralingsincidenten
Kernongevallen
, Bloodstelling (Exposure): de mensen, infrastructuur, economische activiteiten en ecosystemen die in
het risicogebied aanwezig zijn.
Assets: iets wat waarde vertegenwoordigd
De assets die kans hebben op schade of slachtofferschap als gevolg van de dreiging.
Bijvoorbeeld, gebouwen, mensen en gemeenschappen, natuur en de economie van een gebied.
Kwetsbaarheid (Vulnerability): heeft betrekking op de gevoeligheid van gemeenschappen, systeem of
objecten voor de schadelijke effecten waaraan ze kunnen worden blootgesteld.
Risico hangt af van de dreiging, blootstelling en …… de mate waarin een persoon, gemeenschap,
object of gebied in staat is om de dreiging waar het wordt blootgesteld om te gaan.
Veerkracht: Het vermogen van een systeem, gemeenschap of samenleving die wordt blootgesteld aan
gevaren om de effecten van een gevaar tijdig en efficiënt te weerstaan, te absorberen, op te vangen,
aan te passen, te transformeren en te herstellen, onder meer door het behoud en herstel van de
essentiële basisstructuren functioneert door risicobeheer.
Risicodrijvers zijn onderliggende factoren die het niveau van rampenrisico beïnvloeden. Ze doen dit
door de blootstelling en kwetsbaarheid te vergroten of de capaciteit om risico’s op te vangen te
verkleinen.
Voorbeelden van risicodrijvers zijn:
- Klimaatverandering – meer extreme weersomstandigheden zoals hittegolven,
overstromingen en stormen.
- Stedelijke ontwikkeling: snelle verstedelijking kan leiden tot meer mensen en infrastructuur
in risicogebieden.
- Landbeheer: ontbossing, intensieve landbouw of slecht waterbeheer vergroten de kans op
bijvoorbeeld aardverschuivingen en overstromingen.
- Demografische ontwikkelingen: bevolkingsgroei of vergrijzing kan de kwetsbaarheid van
groepen versterken.
- Economische ontwikkeling: snelle, ongecontroleerde groei kan leiden tot onveilige bouw en
infrastructuur.
- Technologische ontwikkeling: nieuwe technologieën brengen ook nieuwe risico’s met zich
mee (bijvoorbeeld cyberdreigingen).
- Bestuurlijke ontwikkeling: zwak bestuur, corruptie of slechte planning verminderen de
capaciteit om risico’s goed te beheren.
Capaciteit: alle sterke punten, middelen en eigenschappen binnen een organisatie, gemeenschap of
samenleving om rampenrisico’s te verkleinen en veerkracht te vergroten (zoals infrastructuur, kennis,
instituties en sociale relaties).
Copingcapaciteit: het vermogen om met beschikbare middelen en vaardigheden risico’s en rampen te
beheersen, zowel in normale tijden als tijdens crises.