Samenvatting Stress&Gezondheid

Stress en Gezonheid
Week 1

Hoorcollege 1 - Introductie Stress & Gezondheid

Evidence Levels
De kwaliteit van een studie beoordelen. Het level bovenaan de piramide is het meest
betrouwbaar. En onderaan de piramide het minst. Dus de systematische reviews met
random controlled trials zijn het beste.

Stress
Iedereen weet wat stress is maar de definities verschillen. De definitie die we gebruiken in deze cursus is: Een
conditie of gevoel die door een persoon ervaren wordt, waarvan de persoon merkt dat eisen uit de persoonlijke
en sociale bronnen het mobiliseren van een individu overstijgt.
 Hetgeen wat jij zelf waarneemt als stress.
 Persoonlijke en sociale vraag groter dan wat persoon aankan

Fysiologisch: Een constellatie van gebeurtenissen, bestaande uit een stimulus (stressor) die een reactie op de
hersenen opwekt (stressperceptie), die vervolgens het fysiologische vecht- of vluchtsystemen in het lichaam
activeert (stressreactie).

Verschuiving Stressvolle gebeurtenissen:
Vroeger was er een:
 Acute Fysieke Crisis: Aangevallen worden door een dier.
 Chronische Fysieke crisis: Ziekte
Dit is nog steeds het geval bij dieren.

Nu:
 Psychologische crisis: Werk gerelateerde stress, Stress van gemeenschap.
 Sociale crisis: Stress van erbij horen
 Langdurige psychologische stress
Mensen ervaren momenteel meer psychologische stress dan fysieke stress.

Effect van Stress op Gezondheid
 Stress  Gezondheid
 Stress  Psychologische problemen  Gezondheid
o Bv. Angststoornissen/ Depressie kan zorgen voor effect gezondheid.
 Stress  Psychologische problemen  Gedragscomponent  Gezondheid
o Drankgebruik door psychische problemen heeft effect op gezondheid.

Stress in Klinische Praktijk
Stress kan mensen ‘ziek’ maken zonder het hebben van een ziekte. Ook verhoogt het de kans op het ontstaan van
psychische en lichamelijke gezondheidsproblemen.
Daarnaast heeft het ook anderen negatieve effecten:
 Negatief effect op herstel na ziekte of blessure.
 Negatieve invloed op effecten van medische ingrepen.
 Negatieve invloed op de patiënt communicatie met de arts.
o Onvoldoende informatievoorziening etc.
 Verhoogde kans op mentale en fysieke gezondheidsproblemen.
 Stress maakt mensen ziek, zonder dat er sprake is van een ziekte. Hierdoor wordt er wellicht onnodig
gebruik gemaakt van de gezondheidszorg.

Homeostase
Ideale lichaamswaarde van … zuurstof, temperatuur bloedwaarde etc.
Alles wat de homeostase verstoord, wordt gezien als stressor. De stress respons is de actie van het lichaam om
weer homeostase te verkrijgen.




1

, Is stress een slecht ding?
Adaptieve stress is gezond. Het beschermt je en er is daarna tijd om te herstellen. Maar
wanneer er geen tijd is om te herstellen of er geen aanleiding is voor stress, heeft het negatieve
effecten.
 Adaptieve Stress
Acuut, Korte duur, Snel herstel, Bereid je lichaam voor op gevaar, signaleert gevaar.
 Ongezond
Chronisch, Lange duur, Langzaam herstel, Te vroeg begin, bereid lichaam voor op?
Niks. Signaleert? Onnodig.

Positieve consequenties van blootstelling aan Stress
 Korte termijn stress (minuten tot uren)
o Vergroot immuunreactie
o Verbeterd de mentale en fysieke prestaties
 Chronische stress (langdurig)
o Kan auto-immuun ziektesymptomen onderdrukken

Negatieve consequenties van blootstelling aan Stress
 Korte termijn stress
o Emotioneel niveau: Negatieve stemming en humeur
o Cognitief niveau: Verslechterde concentratie en geheugenproblemen
o Gedragsniveau: Roken, alcohol gebruik
o Biologisch niveau: Verslechterd immuun en endocrien systeem respons
 Lange termijn stress
o Gezondheid/Ziekte: Auto-immuunziekte, hart- en vaatziekte, progressie van kanker en
vatbaarder voor bacteriële infecties en slechtere wondgenezing.

Geschiedenis van Stress
 Charles Darwin: Een organisme die in staat is om zich aan te passen aan een veranderde omgeving
zullen langer overleven.
 Claude Bernard: Milieu interieur; De innerlijke staat van een organisme moet stabiel blijven, alleen dan
kun je je aanpassen aan de omgeving.
 Walter Cannon: Kwam met Stress-respons, de Vecht en Vlucht respons. Dit was een manier om te
verklaren hoe organismen kunnen omgaan met stress. Lichaam bereid zich voor om te vechten of te
vluchten en past zich daarop aan om de kans op overleven te vergroten.

Autonome Zenuwstelsel
De mens heeft hier geen controle over, het werkt op
zichzelf.
Parasympatisch: Werkt in rust.
Sympathisch: Werkt als we actief zijn.

Communicatie vindt plaats door neurotranssmitters (korte
afstanden) en hormonen (op lange afstanden).

Centrale zenuwstelsel
Bestaat uit Hersenen en ruggenmerg. Maar er is ook nog
het endocriene systeem. Die werkt samen met het CZS.

CZS wordt aangestuurd vanuit de hersenen. In de hersenen gaat dit via
neurotransmitters.
Endocriene systeem wordt ook aangestuurd door hersenen, maar hier gaat het
om hormonen. En dit is een secundaire reactie, alhoewel het de eerste wel snel
opvolgt.

Signaleren
Centraal Zenuw Stelsel
SAM: Sympatisch Adrenomedullar System  Hormonen



2