Samenvatting Ontwikkelingspsychologie
Hoofdstuk 3 Ontwikkelingsschema’s
Jean-Jacques Rousseau – de natuurlijke ontwikkeling
Het ontwikkelingsmodel van Rousseau omvat vier fasen. De ontwikkeling wordt erin opgevat als het
gevolg van natuurlijke rijping.
Fase 1: zuigeling. Geboorte tot 2 jaar Baby’s ervaren de wereld via de zintuigen. Ze
zijn actief en nieuwsgierig. Ze beginnen ook taal
te leren, dit doen ze bijna alleen. Kinderen
corrigeren zichzelf in de loop van tijd.
Fase 2: Kindertijd. 2> 2,5 jaar Ze krijgen meer onafhankelijkheid door het
lopen, praten en zelf eten. Het kind denkt
concreet. Intuïtief denken wat samenhangt met
lichaamsbeweging en zintuiglijke ervaring.
Fase 3: late kindertijd. 2> 15 jaar Lichamelijke kracht neemt toe. Ze kunnen nog
niet theoretisch denken. Tot deze fase zijn de
kinderen presociaal. Ze zijn vooral met zichzelf
bezig.
Fase 4: adolescente. 15 jaar en ouder Vanaf deze fase worden het sociale wezen. Er
ontstaat een tweede geboorte. Aanwezigheid
ander geslacht heeft invloed, humeur veranderd
enz. De adolescent voelt zich aangetrokken tot
anderen. Interesse in abstracte concepten,
theoretische ideeën en morele
wetenschappelijke onderwerpen wordt mogelijk.
Als we de natuur zijn gang laten gaan ontwikkelt het kind een onafhankelijke geest. Zeg niet steeds
wat het moet doen, want dan keert het kind zich tegen je.
Siegmun Freud – de psychoseksuele ontwikkeling
Fase 1: Orale fase. Geboorte > 1.5 jaar Zuigen aan moederborst prettigste menselijke
levenservaring: auto-erotisch. Eerste 6 maanden
geen besef bestaan andere mensen: primair
narcisme.( op zichzelf gericht zijn). Daarna
herkent het kind vooral de moeder als
zelfstandig persoon en wordt angstig als deze
weggaat. Wanneer er fixatie ontstaat kan dit
leiden tot verslaving aan eten, roken, bijten of
zuigen aan potloden. Dit wordt veroorzaakt door
overmatig bevrediging of frustratie. Dit kan
leiden tot regressie.
Fase 2: Anale fase. 1,5 > 3 jaar Wordt het centrum voor seksuele belangstelling
voor het kind. Kinderen zijn geïnteresseerd in
hun uitwerpselen. Ouders beginnen met de
zindelijkheidstraining zodra ze denken dat het
kind er klaar voor is. Kinderen vechten terug:
anaal-expulsieve karakter. Zindelijkheidstraining
roept genoeg woede en angst op waardoor er
fixatie ontstaat bij kinderen.
Fase 3: fallische of oedipale fase. 3 > 6 jaar De oedipale crisis houdt in dat bij de jongen een
seksueel verlangen naar de moeder ontstaat.
, Het kind heeft geen duidelijk beeld van
seksualiteit. De jongen ervaart de afwezigheid
van de penis bij de vrouw: castratie. Wanneer
het kind het kreunen hoort of ziet kan dit leiden
tot repressie omdat het wordt ervaart als een
pijnlijke daad. Uiteindelijk adopteert het kind de
morele waarden van de ouders en internaliseert
het deze in een superego.
De oplossing van deze fase: tijdelijke
onderdrukking van de gevoelens van rivaliteit en
seksuele impulsen.
Bij het meisje is het anders. Vanaf haar 5e wordt
ze steeds meer geïrriteerd door de eisen van de
moeder. Ze ontdekt dat ze geen penis heeft:
penisnijd. ze zoekt aandacht bij haar vader:
elektracomplex.
Fase 4: Latentiefase. 6 > 11 jaar Rustige periode, omdat de seksuele en
agressieve fantasieën bij de oplossing van de
oedipale crisis onderdrukt zijn. Critici zeggen dat
kinderen steeds meer kennis krijgen van
seksualiteit.
Fase 5: Puberteit. Meisjes 11 jaar en jongens 13 De seksuele energie doet zich met volle kracht
jaar gelden. Een reactie hierop is het ontvluchten van
hun ouders door minachting voor ze te voelen.
Een strategie die ze gebruiken: ascetisme. Een
andere is intellectualisatie.
Maria Montessori – sensitieve perioden van ontwikkeling
Maria heeft een model ontwikkelt met kritieke periode voor de ontwikkeling van bepaald
vaardigheden.
De sensitieve periode voor orde: gedurende drie jaar heeft het kind een sterke behoefte aan orde.
Het kind vindt het prettig om op te ruimen en orde te scheppen.
De sensitieve periode voor taal: vanaf de eerste maanden tot tien jaar. Kinderen leren de taal vrij
snel. Ze leren woorden, betekenis en grammatica. Als het kind wordt blootgesteld aan twee talen
leert hij deze beide. Vanaf geboorte tot 2,5 à 3 jaar absorbeert de taal zich onbewust vanuit de
omgeving.
De sensitieve periode voor details: tussen 1 en 2 jaar. Kinderen richten hun aandacht op kleine
details.
De sensitieve periode voor lopen: tussen 1 en 2 jaar. Kinderen worden gedreven door een behoefte
aan lopen en zijn trots als ze het kunnen.
De sensitieve periode voor het gebruik van de hand: tussen 18 maanden en 3 jaar. Kinderen grijpen
constant naar voorwerpen. Daarna verfijnen ze hun tastgevoel en hun bewegingen.
Hoofdstuk 3 Ontwikkelingsschema’s
Jean-Jacques Rousseau – de natuurlijke ontwikkeling
Het ontwikkelingsmodel van Rousseau omvat vier fasen. De ontwikkeling wordt erin opgevat als het
gevolg van natuurlijke rijping.
Fase 1: zuigeling. Geboorte tot 2 jaar Baby’s ervaren de wereld via de zintuigen. Ze
zijn actief en nieuwsgierig. Ze beginnen ook taal
te leren, dit doen ze bijna alleen. Kinderen
corrigeren zichzelf in de loop van tijd.
Fase 2: Kindertijd. 2> 2,5 jaar Ze krijgen meer onafhankelijkheid door het
lopen, praten en zelf eten. Het kind denkt
concreet. Intuïtief denken wat samenhangt met
lichaamsbeweging en zintuiglijke ervaring.
Fase 3: late kindertijd. 2> 15 jaar Lichamelijke kracht neemt toe. Ze kunnen nog
niet theoretisch denken. Tot deze fase zijn de
kinderen presociaal. Ze zijn vooral met zichzelf
bezig.
Fase 4: adolescente. 15 jaar en ouder Vanaf deze fase worden het sociale wezen. Er
ontstaat een tweede geboorte. Aanwezigheid
ander geslacht heeft invloed, humeur veranderd
enz. De adolescent voelt zich aangetrokken tot
anderen. Interesse in abstracte concepten,
theoretische ideeën en morele
wetenschappelijke onderwerpen wordt mogelijk.
Als we de natuur zijn gang laten gaan ontwikkelt het kind een onafhankelijke geest. Zeg niet steeds
wat het moet doen, want dan keert het kind zich tegen je.
Siegmun Freud – de psychoseksuele ontwikkeling
Fase 1: Orale fase. Geboorte > 1.5 jaar Zuigen aan moederborst prettigste menselijke
levenservaring: auto-erotisch. Eerste 6 maanden
geen besef bestaan andere mensen: primair
narcisme.( op zichzelf gericht zijn). Daarna
herkent het kind vooral de moeder als
zelfstandig persoon en wordt angstig als deze
weggaat. Wanneer er fixatie ontstaat kan dit
leiden tot verslaving aan eten, roken, bijten of
zuigen aan potloden. Dit wordt veroorzaakt door
overmatig bevrediging of frustratie. Dit kan
leiden tot regressie.
Fase 2: Anale fase. 1,5 > 3 jaar Wordt het centrum voor seksuele belangstelling
voor het kind. Kinderen zijn geïnteresseerd in
hun uitwerpselen. Ouders beginnen met de
zindelijkheidstraining zodra ze denken dat het
kind er klaar voor is. Kinderen vechten terug:
anaal-expulsieve karakter. Zindelijkheidstraining
roept genoeg woede en angst op waardoor er
fixatie ontstaat bij kinderen.
Fase 3: fallische of oedipale fase. 3 > 6 jaar De oedipale crisis houdt in dat bij de jongen een
seksueel verlangen naar de moeder ontstaat.
, Het kind heeft geen duidelijk beeld van
seksualiteit. De jongen ervaart de afwezigheid
van de penis bij de vrouw: castratie. Wanneer
het kind het kreunen hoort of ziet kan dit leiden
tot repressie omdat het wordt ervaart als een
pijnlijke daad. Uiteindelijk adopteert het kind de
morele waarden van de ouders en internaliseert
het deze in een superego.
De oplossing van deze fase: tijdelijke
onderdrukking van de gevoelens van rivaliteit en
seksuele impulsen.
Bij het meisje is het anders. Vanaf haar 5e wordt
ze steeds meer geïrriteerd door de eisen van de
moeder. Ze ontdekt dat ze geen penis heeft:
penisnijd. ze zoekt aandacht bij haar vader:
elektracomplex.
Fase 4: Latentiefase. 6 > 11 jaar Rustige periode, omdat de seksuele en
agressieve fantasieën bij de oplossing van de
oedipale crisis onderdrukt zijn. Critici zeggen dat
kinderen steeds meer kennis krijgen van
seksualiteit.
Fase 5: Puberteit. Meisjes 11 jaar en jongens 13 De seksuele energie doet zich met volle kracht
jaar gelden. Een reactie hierop is het ontvluchten van
hun ouders door minachting voor ze te voelen.
Een strategie die ze gebruiken: ascetisme. Een
andere is intellectualisatie.
Maria Montessori – sensitieve perioden van ontwikkeling
Maria heeft een model ontwikkelt met kritieke periode voor de ontwikkeling van bepaald
vaardigheden.
De sensitieve periode voor orde: gedurende drie jaar heeft het kind een sterke behoefte aan orde.
Het kind vindt het prettig om op te ruimen en orde te scheppen.
De sensitieve periode voor taal: vanaf de eerste maanden tot tien jaar. Kinderen leren de taal vrij
snel. Ze leren woorden, betekenis en grammatica. Als het kind wordt blootgesteld aan twee talen
leert hij deze beide. Vanaf geboorte tot 2,5 à 3 jaar absorbeert de taal zich onbewust vanuit de
omgeving.
De sensitieve periode voor details: tussen 1 en 2 jaar. Kinderen richten hun aandacht op kleine
details.
De sensitieve periode voor lopen: tussen 1 en 2 jaar. Kinderen worden gedreven door een behoefte
aan lopen en zijn trots als ze het kunnen.
De sensitieve periode voor het gebruik van de hand: tussen 18 maanden en 3 jaar. Kinderen grijpen
constant naar voorwerpen. Daarna verfijnen ze hun tastgevoel en hun bewegingen.
