Lesbrief Economische Crisis samenvatting

Lesbrief: Economische Crisis
Hoofdstuk 1
Zodra er het ​bruto binnenland product (bbp) ​daalt ontstaat er een krimp
= De toegevoegde waarde van alle bedrijven en de overheid bij elkaar opgeteld /
totale productie in een jaar
○ Is gelijk aan het totale inkomen van het jaar
● Al duurt deze langer dan twee kwartalen spreekt men van een ​recessie
= Een terugval in de economie

Op de ​vermogensmarkt​ zijn er geldleners (vragers) en geld spaarders (aanbieders)
= Het geheel van de vraag naar en het aanbod van vermogen
● Rente is de prijs op de vermogensmarkt
○ Is ontstaan door beleggers die een beloning willen krijgen voor het afstand
nemen van hun koopkracht
■ De ​tijdsvoorkeur​ is positief zodra men snel iets (geld) wil ontvangen
● Sparen​ gebeurt in twee vormen:
= Niet-besteden van uitgaven
1. Gedwongen besparing - vb: pensioenpremie
2. Vrijwillige besparing - vb: spaarrekening, beleggen of (on)voorziene uitgaven
■ Beleggers doen afstand van koopkracht op dit moment in ruil voor
toekomstige koopkracht
○ De ​spaarquote​ stijgt nu veel door de groeiende welvaart en vergrijzing
= Het deel van de bevolking dat wordt gespaard
■ Schuld / bbp = Staatsschuldquote
● De vermogensmarkt bestaat uit twee deelmarkten:
○ Geldmarkt
= Deelmarkt waar kredieten en leningen etc worden verhandeld met
een looptijd korter dan 2 jaar
■ Vb: Spaarrekeningen voor particulieren bij banken, het kopen op
afbetaling etc
○ Kapitaalmarkt
= Deelmarkt waar langlopende leningen en permanent vermogen
worden verhandeld
■ Markten van onroerend goed en de markten van ​hypotheken​,
obligaties​ en ​aandelen​ horen bij de kapitaalmarkt
= Een hypothecaire lening, is een langdurige lening met een
onroerend goed als onderpand
= Een schuldbekentenis van de overheid voor een langlopende
lening
= Een bewijs van mede-eigendom van een nv of bv
○ Van een nv zijn ze vrij-verhandelbaar
○ Vennootschappen kunnen ​dividend​ uitkeren
= Winstuitkering aan aandeelhouders
● Aandelen en obligaties worden verhandeld op een
effectenbeurs


1

,Twee risico’s van beleggen:
1. De geldgever loopt een ​debiteurenrisico o ​ f ​wanbetaling
● Risico dat iemand het geleende geld niet terugbetaald
● Hoe hoger de geldgever het risico inschat, hoe een hogere rente hij zal
verlangen
● Hoe langer de looptijd, hoe hoger het debiteurenrisico
○ De rente op de geldmarkt is daarom anders dan die op een
kapitaalmarkt
2. Inflatie ​= Stijging van het algemeen prijsniveau
○ Door inflatie verliezen de rentes en aflossingen die de geldgever ontvangt
een deel van hun koopkracht
○ Hoe langer de looptijd, hoe hoger het inflatierisico
○ Inflatierisico speelt niet bij leningen met vaste rente (Bv. obligaties)
■ Overheid -> gemeente -> hypotheek -> bank
○ De ​reële rente​ en de reële waarde dalen bij inflatie -> prijzen stijgen
= De nominale rente gecorrigeerd door inflatie
■ Goed nieuws voor schuldenaars -> Nominale waarde van de schuld
blijft gelijk maar de reële waarde neemt af
■ Slecht nieuws voor kredietverstrekkers -> koopkracht kleiner dan eerst
○ Veroorzaakt vaak ​geldillusie
= Mensen die het geld niet op juiste waarde inschatten




Het bouwen van huizen duurt lang, dus het aanbod reageert vertraagd op prijsveranderingen
● Prijsschommelingen hangen af van de vraag
● Al bevingen huizenprijzen zich in een stijgende trend, zullen twijfelaars besluiten een
huis te kopen, voordat de prijzen nog meer stijgen -> ​selffulfilling prophecy
= Een voorspelling die uitkomt omdat mensen zich hiernaar gedragen
● Verwachte prijsdaling: Vraag: men stelt aankoop uit
Aanbod: stijgt doordat ze nog snel de markt op willen
● Overwaarde = Als een huis in waarde stijgt
● Onderwaterhypotheek = Zodra de prijzen dalen met als gevolg dat de
hypotheek hoger is dan de waarde van het huis
Beleggers in aandelen en obligaties kopen die effecten tegen een bepaalde ​(beurs)koers



2

, = De prijs op de beurs op een bepaald moment
- Ze letten niet alleen op dividend maar ook op de veranderingen in de koers
● Om rekening te houden met alle opbrengsten gebruikt men het ​rendement
= Het totaal van de opbrengsten in procenten van het belegde bedrag
Bij beleggers speelt ​risico-aversie​ een rol
= Iemand die risico's zo veel mogelijk probeert te vermijden
○ Hoe hoger het risico hoe hoger het rendement

Nominale rendement = Reële rendement x prijsindexcijfer
↳Er wordt rekening gehouden met in-/deflatie
De koersen van aandelen hangen af van winstverwachtingen van bedrijven
De koersen van obligaties dalen zodra de marktrente stijgt
● Heeft vaste rente
-Rendement over het EV​ = Winst / EV x 100%

Hefboomwerking: Beleggen met geleend geld geeft winst(positief) of
verlies(negatief)

Zodra de rente laag zijn, is het voor bedrijven aantrekkelijker om EV te vervangen door VV
● Er is een lage ​solvabiliteit ​en meer schuld dan bezit, wat kan leiden tot faillissement
= De mate waarin alle schulden kunnen worden terugbetaald

Banken verlenen kredieten, daarvoor hebben ze veel EV nodig
-Ze krijgen spaargeld (VV) van klanten; ze lenen geld uit met een hoger rentepercentage om
winst te maken
● Als het EV van banken verdampt doordat men het niet terugbetaald, loopt het risico
om failliet te gaan
○ Deze wordt dan soms gered door middel van belastinggeld

Klassiek Keynaans

Marktmechanisme staat centraal Marktmechanisme werkt niet
● Vb. Bij inflatie daalt de vraag waardoor de ● Bij deflatie ontstaat uitstelgedrag, waardoor de
inflatie nog meer daalt vraag daalt

Sparen zorgt voor een toename van de investeringen Sparen zorgt voor een daling van de ​effectieve
en dus een toename van de vraag (​= De vraag die tot bestedingen leidt)
kapitaalgoederenvoorraad ● Laagconjuctuur: Effectieve vraag < normale
bezetting
○ Overheidsbestedingen
● Hoogconjuctuur: Effectieve vraag > normale
bezetting
● Bestedingsevenwicht : is gelijk

De overheid mag zich niet bemoeien met de De overheid moet zich bemoeien met de economie
economie ● Vb. Laagconjunctuur
● De prijsveranderingen zorgen voor evenwicht Bestedingen↓ -> werkloosheid↑
⇒ -Belasting inkomsten ↓
-uitkeringen ↑
● Belastingen



3