Verdiepend Staats- en Bestuursrecht
Jurisprudentie Week 1
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 01 december 2015,
ECLI:CE:ECHR:2015:1201JUD004822610 (Cengiz a.o. v. Turkey).
Op 1 februari 2015 heeft het EHRM arrest gewezen in de zaak Cengiz / Kalkoen. De vraag was of het
blokkeren van de populaire website voor het delen van YouTube-video’s een schending vormde van
verdragsrechten van gebruikers. Volgens EHRM was er een schending van het recht op informatie uit
art. 10 EVRM.
De eisers gaven rechtlessen in Turkije toen Turkse regeling YouTube blokkeerde. Eisers probeerde het
verbod op te heffen maar werd afgewezen.
EHRM oordeelde over de formele ontvankelijkheidsvereisten. Verzoekers moesten slachtofferstatus
hebben. EHRM heeft gekeken naar manier waarop verzoekers de site gebruikten en naar de omvang
van de maatregel en de essentiële rol van internet. Verzoekers waren actieve gebruikers van YouTube,
wat ze ook voor hun werk gebruikten. Academisch werk viel ook onder het verbod.
YouTube is volgens het EHRM een populair platform voor politiek en waarop informatie staat die niet
gemakkelijk op andere plaatsen beschikbaar is. Geen ander gelijkwaardig platform dus aantasting in
vrijheid van meningsuiting.
Volgens EHRM had het verbod gevolgen voor het recht op het delen van informatie en ideeën. Was
inmenging op vrijheid van meningsuiting. Inmenging is onwettig, omdat het wettelijk alleen was
toegestaan in specifieke publicaties bij het vermoeden van een strafbaar feit. Een algeheel verbod op
algehele website is niet wettelijk voorgeschreven en niet rechtmatig.
Dit arrest geeft reguliere internetgebruikers de mogelijkheid om een verbod aan te vechten.
Rb Noord-Holland 06 oktober 2021, ECLI:NL:RBNHO:2021:8539 (LinkedIn uitspraak)
LinkedIn hanteert onduidelijke gebruikersvoorwaarden. Het is onduidelijk hoe ver gebruikers mogen
gaan met het uiten van meningen volgens de rechter. Wybren van Haga had deze procedure
aangespannen. Hij werd verwijderd nadat hij misinformatie over corona verspreidde. LinkedIn moet
zijn account terugzetten en iets aan de gebruikersvoorwaarden doen. Platformen mogen volgens de
rechter wel verspreiding van misinformatie voorkomen. Het was ook onduidelijk wanneer LinkedIn
deze maatregel was opleggen en dat is onzorgvuldig.
Rb Amsterdam 09 september 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:4435 (Café Weltschmerz)
Gaat om vrijheid van mengingsuiting. Café Weltschmerz is een burgerjournalistiek platform die
video’s delen op YouTube. In de video’s kwam een huisarts vertellen over een coronageneesmiddel.
Deze video’s werden door YouTube verwijderd. Eisers geven aan dat dat in strijd is met vrijheid van
meningsuiting. Volgens de rechter mochten de video’s verwijderd worden. Er zat geen nuance in de
interviews. Medicijnvereisten zijn streng in Nederland, je kunt niet zomaar deze dingen delen.
, Jurisprudentie Week 2
EVRM 23 februari 2010 nr. 41135/98, Ahmet Arslan e.a. tegen Turkije.
Feiten
Op 20 oktober 1996 kwamen 127 Turkse burgers, allen lid van de religieuze groep Aczimendi tarikatı,
samen in Ankara om deel te nemen aan een religieuze ceremonie in de Kocatepe-moskee. Ze droegen
de kenmerkende kleding van hun groep: een tulband, salvar (traditionele wijde broek) en een tuniek,
allen in het zwart, en elke man had een stok bij zich. Na het rondtrekken door de stad werden ze
gearresteerd en in preventieve hechtenis geplaatst. Op 2 december 1996 werden ze aangeklaagd op
grond van Turkse anti-terrorismewetgeving, maar deze aanklachten werden later verworpen.
Vervolgens werden ze veroordeeld voor het overtreden van wet 2596, die bepaalde religieuze kleding
in openbare ruimten verbiedt, en wet 671, die het dragen van hoofddeksels regelt. Ze kregen een
geldboete opgelegd en hun opeenvolgende beroepsprocedures waren zonder succes.
Rechtsvraag
Heeft Turkije door de veroordeling van de aanvragers wegens het dragen van religieuze kleding in de
openbare ruimte artikel 9 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (vrijheid van
gedachte, geweten en godsdienst) geschonden?
Uitspraak
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) oordeelde dat Turkije artikel 9 van het
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens had geschonden. Het Hof erkende het belang van
secularisme in Turkije en dat inmenging in religieuze rechten legitiem kan zijn indien het een legitiem
doel dient, zoals de bescherming van de openbare orde of de rechten van anderen. Echter, het Hof
stelde vast dat de aanvragers geen officiële status hadden en slechts gewone burgers waren.
Daarnaast was er geen bewijs dat zij een bedreiging vormden voor de openbare orde of zich
bezighielden met proselitisme. De Turkse regering kon de noodzaak van de inbreuk op de religieuze
rechten niet overtuigend aantonen, waardoor het Hof concludeerde dat artikel 9 was geschonden.
Rechtsregel
De veroordeling van burgers vanwege het dragen van religieuze kleding in openbare ruimten, zonder
dat sprake is van aantoonbare verstoring van de openbare orde of proselitisme, vormt een schending
van artikel 9 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Overheden moeten een
overtuigende noodzaak aantonen voor een dergelijke inmenging in de godsdienstvrijheid.
Jurisprudentie Week 1
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 01 december 2015,
ECLI:CE:ECHR:2015:1201JUD004822610 (Cengiz a.o. v. Turkey).
Op 1 februari 2015 heeft het EHRM arrest gewezen in de zaak Cengiz / Kalkoen. De vraag was of het
blokkeren van de populaire website voor het delen van YouTube-video’s een schending vormde van
verdragsrechten van gebruikers. Volgens EHRM was er een schending van het recht op informatie uit
art. 10 EVRM.
De eisers gaven rechtlessen in Turkije toen Turkse regeling YouTube blokkeerde. Eisers probeerde het
verbod op te heffen maar werd afgewezen.
EHRM oordeelde over de formele ontvankelijkheidsvereisten. Verzoekers moesten slachtofferstatus
hebben. EHRM heeft gekeken naar manier waarop verzoekers de site gebruikten en naar de omvang
van de maatregel en de essentiële rol van internet. Verzoekers waren actieve gebruikers van YouTube,
wat ze ook voor hun werk gebruikten. Academisch werk viel ook onder het verbod.
YouTube is volgens het EHRM een populair platform voor politiek en waarop informatie staat die niet
gemakkelijk op andere plaatsen beschikbaar is. Geen ander gelijkwaardig platform dus aantasting in
vrijheid van meningsuiting.
Volgens EHRM had het verbod gevolgen voor het recht op het delen van informatie en ideeën. Was
inmenging op vrijheid van meningsuiting. Inmenging is onwettig, omdat het wettelijk alleen was
toegestaan in specifieke publicaties bij het vermoeden van een strafbaar feit. Een algeheel verbod op
algehele website is niet wettelijk voorgeschreven en niet rechtmatig.
Dit arrest geeft reguliere internetgebruikers de mogelijkheid om een verbod aan te vechten.
Rb Noord-Holland 06 oktober 2021, ECLI:NL:RBNHO:2021:8539 (LinkedIn uitspraak)
LinkedIn hanteert onduidelijke gebruikersvoorwaarden. Het is onduidelijk hoe ver gebruikers mogen
gaan met het uiten van meningen volgens de rechter. Wybren van Haga had deze procedure
aangespannen. Hij werd verwijderd nadat hij misinformatie over corona verspreidde. LinkedIn moet
zijn account terugzetten en iets aan de gebruikersvoorwaarden doen. Platformen mogen volgens de
rechter wel verspreiding van misinformatie voorkomen. Het was ook onduidelijk wanneer LinkedIn
deze maatregel was opleggen en dat is onzorgvuldig.
Rb Amsterdam 09 september 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:4435 (Café Weltschmerz)
Gaat om vrijheid van mengingsuiting. Café Weltschmerz is een burgerjournalistiek platform die
video’s delen op YouTube. In de video’s kwam een huisarts vertellen over een coronageneesmiddel.
Deze video’s werden door YouTube verwijderd. Eisers geven aan dat dat in strijd is met vrijheid van
meningsuiting. Volgens de rechter mochten de video’s verwijderd worden. Er zat geen nuance in de
interviews. Medicijnvereisten zijn streng in Nederland, je kunt niet zomaar deze dingen delen.
, Jurisprudentie Week 2
EVRM 23 februari 2010 nr. 41135/98, Ahmet Arslan e.a. tegen Turkije.
Feiten
Op 20 oktober 1996 kwamen 127 Turkse burgers, allen lid van de religieuze groep Aczimendi tarikatı,
samen in Ankara om deel te nemen aan een religieuze ceremonie in de Kocatepe-moskee. Ze droegen
de kenmerkende kleding van hun groep: een tulband, salvar (traditionele wijde broek) en een tuniek,
allen in het zwart, en elke man had een stok bij zich. Na het rondtrekken door de stad werden ze
gearresteerd en in preventieve hechtenis geplaatst. Op 2 december 1996 werden ze aangeklaagd op
grond van Turkse anti-terrorismewetgeving, maar deze aanklachten werden later verworpen.
Vervolgens werden ze veroordeeld voor het overtreden van wet 2596, die bepaalde religieuze kleding
in openbare ruimten verbiedt, en wet 671, die het dragen van hoofddeksels regelt. Ze kregen een
geldboete opgelegd en hun opeenvolgende beroepsprocedures waren zonder succes.
Rechtsvraag
Heeft Turkije door de veroordeling van de aanvragers wegens het dragen van religieuze kleding in de
openbare ruimte artikel 9 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (vrijheid van
gedachte, geweten en godsdienst) geschonden?
Uitspraak
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) oordeelde dat Turkije artikel 9 van het
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens had geschonden. Het Hof erkende het belang van
secularisme in Turkije en dat inmenging in religieuze rechten legitiem kan zijn indien het een legitiem
doel dient, zoals de bescherming van de openbare orde of de rechten van anderen. Echter, het Hof
stelde vast dat de aanvragers geen officiële status hadden en slechts gewone burgers waren.
Daarnaast was er geen bewijs dat zij een bedreiging vormden voor de openbare orde of zich
bezighielden met proselitisme. De Turkse regering kon de noodzaak van de inbreuk op de religieuze
rechten niet overtuigend aantonen, waardoor het Hof concludeerde dat artikel 9 was geschonden.
Rechtsregel
De veroordeling van burgers vanwege het dragen van religieuze kleding in openbare ruimten, zonder
dat sprake is van aantoonbare verstoring van de openbare orde of proselitisme, vormt een schending
van artikel 9 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Overheden moeten een
overtuigende noodzaak aantonen voor een dergelijke inmenging in de godsdienstvrijheid.
