Samenvatting RTO 2025
Week 1
Toegang tot de rechter
- Artikel 112 lid 2 Grondwet: ook toegang tot rechter bij geschillen met de overheid
- Artikel 115 Grondwet: ook administratief beroep mogelijk
- Loeff: wel in voor rechterlijke bemoeienis met openbaar bestuur
- Struycken: nee, rechter mag slechts marginaal toetsen, moet het bestuur niet te veel naar
zich toe trekken.
- EHRM Benthem: Kroonberoep (beroep ingesteld door koning en minister) is in strijd met
artikel 6 EVRM en moet dus worden afgeschaft
- Artikel 47 Handvest
- Artikel 17 lid 1 Gw: recht op eerlijk proces bij onafhankelijke en onpartijdige rechter
o In principe al gedekt door artikel 6 EVRM en 47 handvest
o Maar, laat wel zien dat wij het een belangrijk recht vinden
Bestuursrechter
- Bevoegd om kennis te nemen over besluiten
o Artikel 1:4 en 8:1 Awb
- Bezwaar rechtbank ABRvS
- Artikel 2 Wet rechterlijke organisatie
o Rechtbanken, hof en HR
Niet CRvB, CBb en ABRvS
Bezwaar bij bestuur
- Eigen besluit heroverwegen
- Tweede besluit volgt
Beroep bij de rechtbank
Hoger beroep bij de Raad van State, tenzij andere rechtbank bevoegd
- Centrale Raad van Beroep (CRvB) – sociale zekerheidsgeschillen
- College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) – geschillen over economisch bestuursrecht
- Gerechtshof en cassatie Hoge Raad - belastingrecht
Publiekrechtelijke rechtshandelingen van bestuursorganen
- Tegen besluit, artikel 1:1 lid 1 sub a en b Awb
o A-organen vallen altijd onder bestuursrecht, 2:1 lid 1 en 2
Rechtspersoon publiekrechtelijk ingesteld? Rechtspersoon bevoegdheid via
wet verkregen? Uitzonderingen lid 2?
o B-orgaan valt alleen onder bestuursrecht waar hij met enig openbaar gezag is
bekleed en die functie uitvoert
Bepalen: de inhoudelijke criteria voor het verstrekken van geldelijke
uitkeringen of voorzieningen in beslissende mate worden bepaald door een
of meer bestuursorganen als bedoeld in artikel 1:1, eerste lid, aanhef en
onder a, van de Awb
Betalen: de verstrekking van deze uitkeringen of voorzieningen in
overwegende mate, dat wil zeggen in beginsel voor twee derden of meer,
wordt gefinancierd door een of meer bestuursorganen als bedoeld in artikel
1:1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Awb
1
,Besluitenprocesrecht
- Besluit als toegangskaartje 8:1 jo 1:3
- Toetsingsobject 8:69
o Bestuursrechter toetst het besluit, toetst het werk wat de bestuursrechter heeft
gedaan. Is het niet besluit niet rechtmatig? Besluit vernietigen, van rechtswege. Dan
moet het bestuursorgaan opnieuw beslissen.
- Als er sprake is van besluit waarmee je mee naar bestuursrechter kan, kun je dan toch naar
burgerlijke rechter? Nee, ondanks wel bevoegd, niet ontvankelijk.
- Schriftelijke, beslissing, bestuursorgaan, publiekrechtelijke rechtshandeling
Soorten besluiten
- Beschikking → een besluit dat niet van algemene strekking is (artikel 1:3 lid 2 Awb).
o Individueel of concreet geval;
o Duidelijk aan welke aanwijsbare personen hij is gericht;
o Een beschikking heeft een gesloten kring.
- Algemeen verbindende voorschriften (avv’s) → dit zijn
o (1) algemene
o (2) extern werkende
o (3) betrokkenen bindende
o (4) regels
o vastgesteld door een orgaan dat de bevoegdheid daartoe ontleent aan de Grondwet
of een wifz.
- Beleidsregels
o een soort regel die door een bestuursorgaan tot stand worden gebracht (bindt
slechts bestuursorgaan zelf).
o Deze regels strekken tot een algemene bekendmaking van beleid, dat aangeeft hoe
een bepaalde bestuursbevoegdheid zal worden uitgeoefend.
- Concretiserende besluiten van algemene strekking
o bieden een concretisering naar object, tijd of plaats van hetgeen in algemene zin in
een avv is vastgelegd.
- Constituerende besluiten van algemene strekking
o bevatten geen dergelijke normstelling en regelen enkel de werking van andere
algemene besluiten.
Beroep tegen besluit
- Uitbreiding I: de afwijzing van een aanvraag (artikel 1:3, lid 2 Awb)
- Uitbreiding II: de vergunning van rechtswege (artikel 4:20b, lid 2 Awb)
- Uitbreiding III: voor wat betreft bezwaar en beroep wordt met een besluit gelijkgesteld (het is
dus geen besluit!): de schriftelijke weigering een besluit te nemen:
o Het niet in behandeling nemen van een aanvraag (4:5 Awb)
o Geen besluit, maar gevolg van de wet
- Uitbreiding IV: voor wat betreft bezwaar en beroep wordt met een besluit gelijkgesteld (het is
dus geen besluit!): het niet tijdig nemen van een besluit (art. 6:2 b Awb):
o Na een ingebrekestelling en een termijn van twee weken
Verbeurte van een dwangsom ex art. 4:17 Awb. Let op: alleen beschikking op
aanvraag
mogelijkheid om beroep in te stellen (art. 6:12, lid 2). Let op: tegen niet tijdig
nemen besluit
- Uitbreiding V: de verzoekschriftprocedure in art. 8:88 Awb en verder over een verzoek om
vergoeding van schade
o Schade door een besluit
2
, Beperking door de wetgever: wel besluiten, maar geen (direct) beroep
- Beperken rechtsmacht bestuursrechter
o 8:3 Awb (a.v.v. + beleidsregel)
o 8:4 Awb (‘kennen en kunnen’ e.d.)
o 8:5 Awb (Art. 1 Bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak)
o 6:3 Awb (‘procedurele beschikking’)?
- De rechter slaat terug
o bij beschikking niet eens met achterliggende regeling, dan kun je via de beschikking
toch de a.v.v. en beleidsregel aanstellen
o exceptieve toetsing van a.v.v. en beleidsregel
belanghebbenden
- rechtstreeks bij belang betrokken 8:1 jo 1:2
- feitelijk verband tussen belang en besluit
o feitelijk betrokken belang van een concurrent is voldoende
- moet wel voldoende rechtstreeks zijn en het belang zelf moet eigen, persoonlijk, objectief
bepaalbaar en voldoende actueel zijn.
o Rechtsbelang: de vraag of het belang is gelegen binnen de materiele invloedssfeer
van het besluit (soms zelfs letterlijk in fysieke zin)
o Procesbelang: het belang dat voor appellant nog bestaat bij de uitkomst van het
geding
- Geadresseerde van het besluit is rechtstreeks belanghebbende 1:3
- Andere personen
o Causaliteit bij effectuering rechtstreeks
heb je effect van besluit, dan belanghebbende. Moet wel gevolg van enige
betekenis zijn
o Vuistregels van widdershoven afgeleid
aantasting eigen zakelijk of fundamenteel recht
belang loopt materieel niet parallel met dat van ‘eerste’
zelfstandige aanspraak op rechtsbescherming?
uitsluitend contractuele relatie met ‘eerste’?
- ‘gevolgen van enige betekenis’ correctie op uitgangspunt op in het omgevingsrecht is het
uitgangspunt dat degene die rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een activiteit die
een besluit met een ruimtelijke uitstraling - zoals een bestemmingsplan of een vergunning -
toestaat, in beginsel belanghebbende is bij dat besluit.
Om gekwalificeerd te worden als belanghebbende dient er te worden voldaan aan vijf cumulatieve
vereisten (OPERA-criteria):
1. Objectief bepaalbaar belang
a. het moet niet enkel spelen in de belevingswereld van de betrokkene;
2. Persoonlijk belang
a. de persoon dient zich voldoende te kunnen onderscheiden van willekeurige anderen
die door het besluit getroffen zijn;
3. Eigen belang
a. opkomen voor je eigen belang;
4. Rechtstreeks belang
a. voldoende causaal verband aanwezig tussen het besluit en het geraakte belang;
5. Actueel belang
a. de gevolgen van het besluit moeten (min of meer) zeker zijn.
3
Week 1
Toegang tot de rechter
- Artikel 112 lid 2 Grondwet: ook toegang tot rechter bij geschillen met de overheid
- Artikel 115 Grondwet: ook administratief beroep mogelijk
- Loeff: wel in voor rechterlijke bemoeienis met openbaar bestuur
- Struycken: nee, rechter mag slechts marginaal toetsen, moet het bestuur niet te veel naar
zich toe trekken.
- EHRM Benthem: Kroonberoep (beroep ingesteld door koning en minister) is in strijd met
artikel 6 EVRM en moet dus worden afgeschaft
- Artikel 47 Handvest
- Artikel 17 lid 1 Gw: recht op eerlijk proces bij onafhankelijke en onpartijdige rechter
o In principe al gedekt door artikel 6 EVRM en 47 handvest
o Maar, laat wel zien dat wij het een belangrijk recht vinden
Bestuursrechter
- Bevoegd om kennis te nemen over besluiten
o Artikel 1:4 en 8:1 Awb
- Bezwaar rechtbank ABRvS
- Artikel 2 Wet rechterlijke organisatie
o Rechtbanken, hof en HR
Niet CRvB, CBb en ABRvS
Bezwaar bij bestuur
- Eigen besluit heroverwegen
- Tweede besluit volgt
Beroep bij de rechtbank
Hoger beroep bij de Raad van State, tenzij andere rechtbank bevoegd
- Centrale Raad van Beroep (CRvB) – sociale zekerheidsgeschillen
- College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) – geschillen over economisch bestuursrecht
- Gerechtshof en cassatie Hoge Raad - belastingrecht
Publiekrechtelijke rechtshandelingen van bestuursorganen
- Tegen besluit, artikel 1:1 lid 1 sub a en b Awb
o A-organen vallen altijd onder bestuursrecht, 2:1 lid 1 en 2
Rechtspersoon publiekrechtelijk ingesteld? Rechtspersoon bevoegdheid via
wet verkregen? Uitzonderingen lid 2?
o B-orgaan valt alleen onder bestuursrecht waar hij met enig openbaar gezag is
bekleed en die functie uitvoert
Bepalen: de inhoudelijke criteria voor het verstrekken van geldelijke
uitkeringen of voorzieningen in beslissende mate worden bepaald door een
of meer bestuursorganen als bedoeld in artikel 1:1, eerste lid, aanhef en
onder a, van de Awb
Betalen: de verstrekking van deze uitkeringen of voorzieningen in
overwegende mate, dat wil zeggen in beginsel voor twee derden of meer,
wordt gefinancierd door een of meer bestuursorganen als bedoeld in artikel
1:1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Awb
1
,Besluitenprocesrecht
- Besluit als toegangskaartje 8:1 jo 1:3
- Toetsingsobject 8:69
o Bestuursrechter toetst het besluit, toetst het werk wat de bestuursrechter heeft
gedaan. Is het niet besluit niet rechtmatig? Besluit vernietigen, van rechtswege. Dan
moet het bestuursorgaan opnieuw beslissen.
- Als er sprake is van besluit waarmee je mee naar bestuursrechter kan, kun je dan toch naar
burgerlijke rechter? Nee, ondanks wel bevoegd, niet ontvankelijk.
- Schriftelijke, beslissing, bestuursorgaan, publiekrechtelijke rechtshandeling
Soorten besluiten
- Beschikking → een besluit dat niet van algemene strekking is (artikel 1:3 lid 2 Awb).
o Individueel of concreet geval;
o Duidelijk aan welke aanwijsbare personen hij is gericht;
o Een beschikking heeft een gesloten kring.
- Algemeen verbindende voorschriften (avv’s) → dit zijn
o (1) algemene
o (2) extern werkende
o (3) betrokkenen bindende
o (4) regels
o vastgesteld door een orgaan dat de bevoegdheid daartoe ontleent aan de Grondwet
of een wifz.
- Beleidsregels
o een soort regel die door een bestuursorgaan tot stand worden gebracht (bindt
slechts bestuursorgaan zelf).
o Deze regels strekken tot een algemene bekendmaking van beleid, dat aangeeft hoe
een bepaalde bestuursbevoegdheid zal worden uitgeoefend.
- Concretiserende besluiten van algemene strekking
o bieden een concretisering naar object, tijd of plaats van hetgeen in algemene zin in
een avv is vastgelegd.
- Constituerende besluiten van algemene strekking
o bevatten geen dergelijke normstelling en regelen enkel de werking van andere
algemene besluiten.
Beroep tegen besluit
- Uitbreiding I: de afwijzing van een aanvraag (artikel 1:3, lid 2 Awb)
- Uitbreiding II: de vergunning van rechtswege (artikel 4:20b, lid 2 Awb)
- Uitbreiding III: voor wat betreft bezwaar en beroep wordt met een besluit gelijkgesteld (het is
dus geen besluit!): de schriftelijke weigering een besluit te nemen:
o Het niet in behandeling nemen van een aanvraag (4:5 Awb)
o Geen besluit, maar gevolg van de wet
- Uitbreiding IV: voor wat betreft bezwaar en beroep wordt met een besluit gelijkgesteld (het is
dus geen besluit!): het niet tijdig nemen van een besluit (art. 6:2 b Awb):
o Na een ingebrekestelling en een termijn van twee weken
Verbeurte van een dwangsom ex art. 4:17 Awb. Let op: alleen beschikking op
aanvraag
mogelijkheid om beroep in te stellen (art. 6:12, lid 2). Let op: tegen niet tijdig
nemen besluit
- Uitbreiding V: de verzoekschriftprocedure in art. 8:88 Awb en verder over een verzoek om
vergoeding van schade
o Schade door een besluit
2
, Beperking door de wetgever: wel besluiten, maar geen (direct) beroep
- Beperken rechtsmacht bestuursrechter
o 8:3 Awb (a.v.v. + beleidsregel)
o 8:4 Awb (‘kennen en kunnen’ e.d.)
o 8:5 Awb (Art. 1 Bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak)
o 6:3 Awb (‘procedurele beschikking’)?
- De rechter slaat terug
o bij beschikking niet eens met achterliggende regeling, dan kun je via de beschikking
toch de a.v.v. en beleidsregel aanstellen
o exceptieve toetsing van a.v.v. en beleidsregel
belanghebbenden
- rechtstreeks bij belang betrokken 8:1 jo 1:2
- feitelijk verband tussen belang en besluit
o feitelijk betrokken belang van een concurrent is voldoende
- moet wel voldoende rechtstreeks zijn en het belang zelf moet eigen, persoonlijk, objectief
bepaalbaar en voldoende actueel zijn.
o Rechtsbelang: de vraag of het belang is gelegen binnen de materiele invloedssfeer
van het besluit (soms zelfs letterlijk in fysieke zin)
o Procesbelang: het belang dat voor appellant nog bestaat bij de uitkomst van het
geding
- Geadresseerde van het besluit is rechtstreeks belanghebbende 1:3
- Andere personen
o Causaliteit bij effectuering rechtstreeks
heb je effect van besluit, dan belanghebbende. Moet wel gevolg van enige
betekenis zijn
o Vuistregels van widdershoven afgeleid
aantasting eigen zakelijk of fundamenteel recht
belang loopt materieel niet parallel met dat van ‘eerste’
zelfstandige aanspraak op rechtsbescherming?
uitsluitend contractuele relatie met ‘eerste’?
- ‘gevolgen van enige betekenis’ correctie op uitgangspunt op in het omgevingsrecht is het
uitgangspunt dat degene die rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een activiteit die
een besluit met een ruimtelijke uitstraling - zoals een bestemmingsplan of een vergunning -
toestaat, in beginsel belanghebbende is bij dat besluit.
Om gekwalificeerd te worden als belanghebbende dient er te worden voldaan aan vijf cumulatieve
vereisten (OPERA-criteria):
1. Objectief bepaalbaar belang
a. het moet niet enkel spelen in de belevingswereld van de betrokkene;
2. Persoonlijk belang
a. de persoon dient zich voldoende te kunnen onderscheiden van willekeurige anderen
die door het besluit getroffen zijn;
3. Eigen belang
a. opkomen voor je eigen belang;
4. Rechtstreeks belang
a. voldoende causaal verband aanwezig tussen het besluit en het geraakte belang;
5. Actueel belang
a. de gevolgen van het besluit moeten (min of meer) zeker zijn.
3
