HOORCOLLEGE 1
ORGANISATIES
Wat zijn organisaties
Organisaties zijn omni-aanwezig: De manier waarop zowel grote maatschappelijke als kleine
alledaagse problemen worden aangepakt is door het oprichten van organisaties.
1. Sociale entiteiten
2. Doelgericht
3. Ontworpen als systemen van activiteiten, bewust gestructureerd en gecoördineerd
4. Verbonden met de externe omgeving
Soorten organisaties
Grote, internationale organisaties vs. kleine bedrijven
Organisaties met winstoogmerk vs. organisaties zonder winstoogmerk
Publiek vs. privaat
Productie vs. dienstverlening
Uitdagingen voor organisaties
Globalisering
Snelheid van reageren
Ethiek en sociale verantwoordelijkheid
De virtuele/digitale werkplek
Diversiteit
Voordelen van organiseren
Middelen samenbrengen om gewenste doelen en resultaten te bereiken
Efficiënt goederen en diensten produceren
Innovatie vergemakkelijken
Gebruik van moderne fabricage- en informatietechnologieën
Zich aanpassen aan en invloed uitoefenen op een veranderende omgeving
Waarde creëren voor eigenaars, klanten en werknemers
De uitdagingen van diversiteit, ethiek, en de motivatie en coördinatie van werknemers het
hoofd bieden
HET “VELD” VAN ORGANISATIESTUDIES
Organisatiekunde
Organisatiekunde is een systematische studie van hoe mensen - als individuen en als groepen -
handelen binnen en tussen organisaties.
Problemen waar organisaties mee te maken hebben
Diversiteit en waardering van vrouwelijk toptalent, organisatorische en maatschappelijke
vraagstukken van diversiteit en inclusie
VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling / grote uitdagingen
Platforms & Ecosystemen
Nieuwe technologieën zoals AI Blockchain
Corona
Bestuderen organisaties
Context (b.v. regionaal, cultureel
Tijd (b.v. tijdperk, tijdspanne)
Doelgroep (bv. klanten, eigenaars, beleidsmakers, consultants, onderzoekers)
o Verschillende doelgroepen willen verschillende dingen weten
Scope
o Niveau van analyse
o Open vs. gesloten systeem
,ORGANISATIES ALS SYSTEMEN
Organisaties als sociale systemen
Elementen of organisaties
Gesloten systeem Open systeem
Kernvragen in organisatiestudies
1. Hoe functioneren organisaties in termen van interne processen en structuur?
1. Hoe verhouden organisaties zich tot hun omgeving?
2. Wat is de invloed van organisaties op de sociale systemen
3. waarin zij zijn ingebed?
4. Hoe zijn we tot een organisatorische samenleving gekomen?
Organisatiekunde als multidisciplinair
Organisatiekunde is een multidisciplinair gebied:
Verschillende disciplines dragen bij tot de studie van organisaties en/of mensen in
organisaties (theorie/methoden)
Echter, de disciplines:
Blijven trouw aan hun oorsprong
Vertonen onvergelijkbare, unieke eigenschappen
Zijn inert ofwel “eenkennig”
,KENNISCLIP 1
Organisaties worden, vanuit maatschappelijk en historisch perspectief, gezien als de oplossing voor
problemen en uitdagingen die in de samenleving bestaan en als de kansen die zij kunnen bieden.
Organisaties bestaan uit mensen en hun onderlinge relaties. Een organisatie bestaat wanneer
mensen met elkaar interageren.
Organisatie hebben verschillende doelen die zij willen bereiken. Het belang van organisaties wordt
steeds belangrijker in de moderne wereld.
Eén van de grootste voordelen van organisaties is dat zij middelen samenbrengen om gewenste
doelen te bereiken die anders niet hadden kunnen plaatsvinden. Organisatie combineren zowel
capaciteiten als bekwaamheden van mensen en groepen, samen met middelen die anders
verspreid zouden zijn in een open of marktruimte, waardoor het moeilijker is om ze te combineren.
Deze combinatie van zowel capaciteiten als competenties telt hen in staat goederen en diensten
efficiënt te produceren. Organisaties faciliteren innovatie, zij maken gebruik van en creëren
technologieën die helpen producten efficiënter te produceren.
Organisaties kunnen zich aanpassen aan veranderende omstandigheden en de omgeving
beïnvloeden. Organisaties kunnen inspelen op de uitdagingen van deze tijd, zoals diversiteit, ethiek
en de motivatie en coördinatie van werknemers.
Organisatiekunde is de systematisch studie van hoe mensen als individuen en als groepen
handelen binnen en tussen organisaties. Organisatiekunde houdt zich dus niet alleen bezig met de
organisatie zelf, maar veeleer met wat er zich binnen de organisatie afspeelt en wat er tussen
organisaties gebeurt.
Organisaties zijn ingebed in hun omgeving, zij ontvangen input die vervolgens door de structuur en
processen van de organisatie stromen om output (producten, diensten of zelfs afval) te creëren.
De sociale systeembenadering bekijkt organisaties als sociale systemen en stelt ons in staat te
begrijpen waarom organisaties doen wat ze doen, maar ook waarom sommige organisaties falen in
wat ze van plan zijn te doen of er niet in slagen te doen wat zij willen realiseren.
Soorten organisaties
Open: besteed aandacht aan de open grenzen tussen de organisatie en haar omgeving.
Deze organisaties moeten in staat zijn zich aan te passen aan een veranderende omgeving.
Zij moeten de nodige middelen vinden en verkrijgen, inspelen op veranderingen in de
omgeving en zich ontdoen van output terwijl zij hun interne activiteiten coördineren en
controleren in een onzekere omgeving.
Gesloten: richt zich alleen op de organisatie zelf. Er moet begrijpen worden wat er in de
organisatie gebeurt en hoe goed de organisatie het doet en dat mens zich hierbij moet
concentreren op aspecten die binnen de organisatie gebeuren. De organisatie wordt gezien
als op zichzelf staand en afgesloten van de omgeving. Er wordt aandacht besteed aan de
interne structuren.
Rationeel: organisatie wordt als een soort machine beschouwd. Organisaties hebben een
structuur waarin mensen rollen hebben, die op hun beurt taken hebben. Ze hebben een
zeer strak gekoppeld ontwerp dat alles op een specifieke manier met elkaar verbindt. De
organisaties worden gecreëerd om duidelijk omschreven doelstellingen na te streven door
middel van beredeneerde bewuste inspanning binnen logische structuren en door middel
van functioneel operations management.
Natuurlijk: staat menselijke interventie toe. Organisaties worden gezien als organismen die
ernaar streven te overleven en waarvan de menselijke leden soms beslissingen nemen die
tegengesteld zijn aan de organisatorische doelstellingen. Ze worden gekenmerkt door
complexe doelen, informele structuren en menselijke irrationaliteit die leiden tot informele
normen en gedragingen.
, HOORCOLLEGE 2
RECAPITULATIE VAN HOORCOLLEGE 1
Organisaties zijn sociale entiteiten die doelgericht zijn en ontworpen zijn als systemen van
activiteiten die bewust gestructureerd en gecoördineerd zijn, en die verbonden zijn met de
externe omgeving
Veel verschillende soorten organisaties
Organisaties staan voor vele uitdagingen
Maar ze hebben veel voordelen
THEORETISCHE PERSPECTIEVEN
Organisaties als sociale systemen - verschillende visies
Organisatorische configuraties
Dimensies van organisatieontwerp (structureel & contextueel)
Historische en hedendaagse perspectieven in OS
Mechanistisch vs. organisch organisatieontwerp
ORGANISATIES ALS SOCIALE SYSTEMEN
Theoretische perspectieven op organisaties
Open vs. gesloten systemen
Rationele versus natuurlijke systemen
Sociaal systeem: open versus Gesloten systemen
Gesloten systemen: Het gesloten systeemperspectief richt zich uitsluitend op de organisatie
zonder rekening te houden met haar afhankelijkheid van en haar vermogen om invloed uit
te oefenen op (elementen van) haar omgeving
o Organisaties zijn autonoom, “afgescheiden”
o De omgeving is een (vaststaand) gegeven
o Aandacht van het management voor de verbetering van het interne ontwerp
Open systemen: Het open systeemperspectief besteedt aandacht aan de (open) grens
tussen de organisatie en haar omgeving
o Wisselwerking met de omgeving
o De omgeving verandert constant
o Managers willen een bedrijfsontwerp dat de wisselwerking effectief beheert
Sociaal systeem: Rationele versus natuurlijke systemen
Het rationele systeemperspectief:
o Concentreert zich op de formele structuren
o Een groep mensen die samenwerken om specifieke doelstellingen na te streven
Het natuurlijke systeemperspectief:
o Informele & interpersoonlijke structuren zijn belangrijker dan formele structuren
o Consensus- of conflictvormende processen drijven organisatorische actie
ORGANISATIECONFIGURATIES
ORGANISATIES
Wat zijn organisaties
Organisaties zijn omni-aanwezig: De manier waarop zowel grote maatschappelijke als kleine
alledaagse problemen worden aangepakt is door het oprichten van organisaties.
1. Sociale entiteiten
2. Doelgericht
3. Ontworpen als systemen van activiteiten, bewust gestructureerd en gecoördineerd
4. Verbonden met de externe omgeving
Soorten organisaties
Grote, internationale organisaties vs. kleine bedrijven
Organisaties met winstoogmerk vs. organisaties zonder winstoogmerk
Publiek vs. privaat
Productie vs. dienstverlening
Uitdagingen voor organisaties
Globalisering
Snelheid van reageren
Ethiek en sociale verantwoordelijkheid
De virtuele/digitale werkplek
Diversiteit
Voordelen van organiseren
Middelen samenbrengen om gewenste doelen en resultaten te bereiken
Efficiënt goederen en diensten produceren
Innovatie vergemakkelijken
Gebruik van moderne fabricage- en informatietechnologieën
Zich aanpassen aan en invloed uitoefenen op een veranderende omgeving
Waarde creëren voor eigenaars, klanten en werknemers
De uitdagingen van diversiteit, ethiek, en de motivatie en coördinatie van werknemers het
hoofd bieden
HET “VELD” VAN ORGANISATIESTUDIES
Organisatiekunde
Organisatiekunde is een systematische studie van hoe mensen - als individuen en als groepen -
handelen binnen en tussen organisaties.
Problemen waar organisaties mee te maken hebben
Diversiteit en waardering van vrouwelijk toptalent, organisatorische en maatschappelijke
vraagstukken van diversiteit en inclusie
VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling / grote uitdagingen
Platforms & Ecosystemen
Nieuwe technologieën zoals AI Blockchain
Corona
Bestuderen organisaties
Context (b.v. regionaal, cultureel
Tijd (b.v. tijdperk, tijdspanne)
Doelgroep (bv. klanten, eigenaars, beleidsmakers, consultants, onderzoekers)
o Verschillende doelgroepen willen verschillende dingen weten
Scope
o Niveau van analyse
o Open vs. gesloten systeem
,ORGANISATIES ALS SYSTEMEN
Organisaties als sociale systemen
Elementen of organisaties
Gesloten systeem Open systeem
Kernvragen in organisatiestudies
1. Hoe functioneren organisaties in termen van interne processen en structuur?
1. Hoe verhouden organisaties zich tot hun omgeving?
2. Wat is de invloed van organisaties op de sociale systemen
3. waarin zij zijn ingebed?
4. Hoe zijn we tot een organisatorische samenleving gekomen?
Organisatiekunde als multidisciplinair
Organisatiekunde is een multidisciplinair gebied:
Verschillende disciplines dragen bij tot de studie van organisaties en/of mensen in
organisaties (theorie/methoden)
Echter, de disciplines:
Blijven trouw aan hun oorsprong
Vertonen onvergelijkbare, unieke eigenschappen
Zijn inert ofwel “eenkennig”
,KENNISCLIP 1
Organisaties worden, vanuit maatschappelijk en historisch perspectief, gezien als de oplossing voor
problemen en uitdagingen die in de samenleving bestaan en als de kansen die zij kunnen bieden.
Organisaties bestaan uit mensen en hun onderlinge relaties. Een organisatie bestaat wanneer
mensen met elkaar interageren.
Organisatie hebben verschillende doelen die zij willen bereiken. Het belang van organisaties wordt
steeds belangrijker in de moderne wereld.
Eén van de grootste voordelen van organisaties is dat zij middelen samenbrengen om gewenste
doelen te bereiken die anders niet hadden kunnen plaatsvinden. Organisatie combineren zowel
capaciteiten als bekwaamheden van mensen en groepen, samen met middelen die anders
verspreid zouden zijn in een open of marktruimte, waardoor het moeilijker is om ze te combineren.
Deze combinatie van zowel capaciteiten als competenties telt hen in staat goederen en diensten
efficiënt te produceren. Organisaties faciliteren innovatie, zij maken gebruik van en creëren
technologieën die helpen producten efficiënter te produceren.
Organisaties kunnen zich aanpassen aan veranderende omstandigheden en de omgeving
beïnvloeden. Organisaties kunnen inspelen op de uitdagingen van deze tijd, zoals diversiteit, ethiek
en de motivatie en coördinatie van werknemers.
Organisatiekunde is de systematisch studie van hoe mensen als individuen en als groepen
handelen binnen en tussen organisaties. Organisatiekunde houdt zich dus niet alleen bezig met de
organisatie zelf, maar veeleer met wat er zich binnen de organisatie afspeelt en wat er tussen
organisaties gebeurt.
Organisaties zijn ingebed in hun omgeving, zij ontvangen input die vervolgens door de structuur en
processen van de organisatie stromen om output (producten, diensten of zelfs afval) te creëren.
De sociale systeembenadering bekijkt organisaties als sociale systemen en stelt ons in staat te
begrijpen waarom organisaties doen wat ze doen, maar ook waarom sommige organisaties falen in
wat ze van plan zijn te doen of er niet in slagen te doen wat zij willen realiseren.
Soorten organisaties
Open: besteed aandacht aan de open grenzen tussen de organisatie en haar omgeving.
Deze organisaties moeten in staat zijn zich aan te passen aan een veranderende omgeving.
Zij moeten de nodige middelen vinden en verkrijgen, inspelen op veranderingen in de
omgeving en zich ontdoen van output terwijl zij hun interne activiteiten coördineren en
controleren in een onzekere omgeving.
Gesloten: richt zich alleen op de organisatie zelf. Er moet begrijpen worden wat er in de
organisatie gebeurt en hoe goed de organisatie het doet en dat mens zich hierbij moet
concentreren op aspecten die binnen de organisatie gebeuren. De organisatie wordt gezien
als op zichzelf staand en afgesloten van de omgeving. Er wordt aandacht besteed aan de
interne structuren.
Rationeel: organisatie wordt als een soort machine beschouwd. Organisaties hebben een
structuur waarin mensen rollen hebben, die op hun beurt taken hebben. Ze hebben een
zeer strak gekoppeld ontwerp dat alles op een specifieke manier met elkaar verbindt. De
organisaties worden gecreëerd om duidelijk omschreven doelstellingen na te streven door
middel van beredeneerde bewuste inspanning binnen logische structuren en door middel
van functioneel operations management.
Natuurlijk: staat menselijke interventie toe. Organisaties worden gezien als organismen die
ernaar streven te overleven en waarvan de menselijke leden soms beslissingen nemen die
tegengesteld zijn aan de organisatorische doelstellingen. Ze worden gekenmerkt door
complexe doelen, informele structuren en menselijke irrationaliteit die leiden tot informele
normen en gedragingen.
, HOORCOLLEGE 2
RECAPITULATIE VAN HOORCOLLEGE 1
Organisaties zijn sociale entiteiten die doelgericht zijn en ontworpen zijn als systemen van
activiteiten die bewust gestructureerd en gecoördineerd zijn, en die verbonden zijn met de
externe omgeving
Veel verschillende soorten organisaties
Organisaties staan voor vele uitdagingen
Maar ze hebben veel voordelen
THEORETISCHE PERSPECTIEVEN
Organisaties als sociale systemen - verschillende visies
Organisatorische configuraties
Dimensies van organisatieontwerp (structureel & contextueel)
Historische en hedendaagse perspectieven in OS
Mechanistisch vs. organisch organisatieontwerp
ORGANISATIES ALS SOCIALE SYSTEMEN
Theoretische perspectieven op organisaties
Open vs. gesloten systemen
Rationele versus natuurlijke systemen
Sociaal systeem: open versus Gesloten systemen
Gesloten systemen: Het gesloten systeemperspectief richt zich uitsluitend op de organisatie
zonder rekening te houden met haar afhankelijkheid van en haar vermogen om invloed uit
te oefenen op (elementen van) haar omgeving
o Organisaties zijn autonoom, “afgescheiden”
o De omgeving is een (vaststaand) gegeven
o Aandacht van het management voor de verbetering van het interne ontwerp
Open systemen: Het open systeemperspectief besteedt aandacht aan de (open) grens
tussen de organisatie en haar omgeving
o Wisselwerking met de omgeving
o De omgeving verandert constant
o Managers willen een bedrijfsontwerp dat de wisselwerking effectief beheert
Sociaal systeem: Rationele versus natuurlijke systemen
Het rationele systeemperspectief:
o Concentreert zich op de formele structuren
o Een groep mensen die samenwerken om specifieke doelstellingen na te streven
Het natuurlijke systeemperspectief:
o Informele & interpersoonlijke structuren zijn belangrijker dan formele structuren
o Consensus- of conflictvormende processen drijven organisatorische actie
ORGANISATIECONFIGURATIES
