Samenvatting deel 2 lectures - Wetenschapsfilosofie (425026-B-6)

Inhoud
Lecture 9.................................................................................................................................................2
Lecture 10...............................................................................................................................................4
Lecture 11...............................................................................................................................................5
Lecture 12...............................................................................................................................................8
Lecture 13.............................................................................................................................................10
Lecture 14.............................................................................................................................................13

, Lecture 9

Voorspelbaar irrationeel



 Wat is kritisch denken?
o Rationeel denken:
 Betrouwbaarheid van overtuigingen koppelen aan een reflectie over hoe die
overtuiging tot stand zijn gekomen
o Autonoom denken:
 Niet gebaseerd op traditie of autoriteit
 Wat is kritisch denken niet?
o Negatief denken
o Sceptisch denken
o Intelligent denken
o Goed geïnformeerd denken
 Waarom is onzin moeilijk te ontmaskeren?
o Lijkt enkel vreemd van buitenaf
o Want die onzinnige overtuigingen zijn vervat in een coherent wereldbeeld
o Intuïtie of gezond verstand volstaat niet: veelal zijn deze zelfs de bron van
irrationaliteit

 De drie vuistregels:
o 1: Eis externe (niet psychologische) ondersteuning voor overtuigingen
 Buitengewone overtuigingen vragen buitengewoon sterk bewijs
o 2: Occam’s scheermes: De meest economische/spaarzame verklaring is de meest
waarschijnlijke
o 3: We moeten op ons hoede zijn voor cognitieve valkuilen/illusies: ze zijn
systematisch, blijvend en universeel

Verschillende soorten cognitieve valkuilen/illusies

 Base rate fallacy
o Je houdt geen rekening met de base rate van zaken en overschat zo vaak zaken
 Maarten is een alleenstaande man van 45, introvert en leest graag. Is hij
waarschijnlijk A) bibliothecaris of B) verkoper? Antwoord B is juist, want er
zijn veel meer verkopers dan bibliothecarissen
 Statistisch denken
o Mensen zijn slecht om in statistische maten te denken
 Exponentieel denken
o Mensen houden geen rekening met exponentiele groei