Hoofdstuk 1:
De psychologie is de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van gedrag van
mensen, van de mentale processen die aan dat gedrag ten grondslag liggen en van de
factoren die op dat gedrag van invloed zijn.
De sociologie bestudeert de manier waarop mensen samenleven.
De sociale psychologie is de psychologie die de wisselwerking tussen het individu en zijn
sociale omgeving bestudeert.
Gedrag staat voor waarneembare activiteiten.
Vb. koffiedrinken, ogen knipperen.
Vormen van gedrag:
Bewust gedrag:
Gedrag wordt beïnvloed door bewuste gedachten en gevoelens
- Gedrag waar je eerst over nadenkt voordat je het doet
- VB. iemand aanspreken
Onbewust gedrag:
Gedrag wordt beïnvloed door onbewuste gedachten en gevoelens
- Gedrag waar je niet over nadenkt
- Vb. Je werkt de hele dag in de supermarkt maar als je aan het einde van de dag
nadenkt over wat je hebt gedaan weet je het niet zo goed meer
Reflexen zijn onbewuste (automatische) activiteiten als oogknipperen en ademhalen.
Factoren die invloed hebben op gedrag zijn:
- psychische factoren
● Een trauma, een stoornis, emotionele intelligentie, introvert
● Vb. Je bent introvert dus praat op een feestje met minder mensen.
- Sociale factoren
● Primaire groep zoals familie en directe vrienden
● Secundaire groep zoals je buren en collega’s
● Vb. Je vrienden roken dus je doet het ook.
- Culturele en spirituele factoren
● Een geloof hebben
● Vb. Geen vlees eten
- Fysische en geografische factoren
● Natuurelementen
● Vb. Als de zon schijnt wordt je blij
, - Lichamelijke factoren
● Een beperking, overgewicht, iets gebroken
● Vb. Door je beperking heb je meer begeleiding nodig met activiteiten
Hoofdstuk 2:
Verschil tussen gedrag en persoonlijkheid:
Persoonlijkheid is de verzameling van duurzame eigenschappen die iemand kenmerken. Die
eigenschappen bepalen hoe iemand denkt, voelt en zich gedraagt. Gedrag staat voor
waarneembare activiteiten. De persoonlijkheid van iemand komt tot uiting in zijn of haar
gedrag. Gedrag is te veranderen en je persoonlijkheid lastiger.
De vier stroming over hoe persoonlijkheid wordt gevormd:
1. Psychoanalyse (sigmund Freud)
Zij zeggen dat het onbewuste en de kindertijd de persoonlijkheid vormen.
Afweermechanisme hoort hierbij: een manier om om te gaan met een situatie zodat je niet
met je eigen angsten in aanraking komt. Vb. Je hebt je tentamen niet gehaald en je had ook
niet goed geleerd, maar in plaats van dat je jezelf de schuld geeft zeg je dat het door de
docent komt omdat de docent je niet aardig vind.
1. Verdringing
● De reactie om emotioneel beladen gebeurtenissen of gevaarlijk driften ver
weg te stoppen en te vergeten. Dit gebeurt vaak na mishandeling.
2. Projectie
● Het toeschrijven van eigen emoties, driften of behoeften aan anderen. Je
denkt dat een ander boos is terwijl jij dit bent.
3. Regressie
● Terugvallen in kinderlijk of afhankelijk gedrag door emotionele
gebeurtenissen. Na de geboorte van een kind kan het oudere kind weer gaan
bedplassen.
4. Overdekking door het tegendeel
● Vertonen van gedrag wat het tegenover is. Een jongetje die bang is kan zich
heel stoer gaan gedragen.
5. Rationalisatie
● Wegredeneren van nare emoties, je geeft een verklaring die wel mogelijk is
maar niet waar is. Iemand die uit angst niet komt en bijvoorbeeld zegt dat hij
het vergeten was.
6. Verplaatsing
● Verschuiven van de emotie die je hebt naar een ander persoon. Man is boos
op een vrouw en schopt de hond.
7. Vluchtgedrag
● Verschijnsel dat je afleiding of een andere prikkel opzoekt om de emotie kwijt
te raken. Zoals alcohol en drugs gebruiken.
, 2. Persoonlijkheidstheorie
Elementaire bouwstenen vormen je persoonlijkheid.
The big five
- Introvert - extravert
- Vriendelijk - onvriendelijk
- Zorgvuldigheid - nonchalance
- Emotionele stabiliteit - neuroticisme (emotionele instabiliteit)
- Openheid voor ervaringen - conventionaliteit (volgens de gewoonte)
3. Humanistische psychologie (Maslow en Rogers)
We worden voor een deel bepaald door erfelijkheid en opvoeding,
maar bepalen zelf wie we willen zijn.
4. Behaviorisme
Iedereen wordt geboren als een onbeschreven blad papier.
In principe zou iedereen alles kunnen leren en afleren.
Zij geloven niet in aangeboren driften.
Socialisatie is het overnemen en verinnerlijken van waarden, normen, opvattingen en
gedragsregels van mensen binnen een bepaalde gemeenschap of cultuur.
Hoofdstuk 5:
Een attitude is de redelijke logische en voorspelbare manier waarop iemand ten opzichte
van het attitude object: voelt, denkt en geneigd is zich te gedragen.
Een attitude kent dus drie aspecten:
- Een gevoelsmatig aspect
- Een cognitief aspect
- Een handelingsaspect
De attitude die je ten opzichte van jezelf hebt is je zelfbeeld.
Vb. Je vindt jezelf rustig en introvert.
Cognitieve dissonantie is een als onplezierig ervaren tegenstrijdigheid tussen een attitude
en je gedrag of tussen je attitudes.
Vb. Je vindt een opdracht saai, maar als je vertelt dat het leuk is krijg je 20 euro.
Wat je zegt klopt niet met wat je echt voelt of vindt.
Attitude verandering:
Allerlei mensen proberen je attitude te veranderen, denk aan reclames die willen dat je
attitude positiever wordt over iets. Dit zijn alleen nog maar commerciële uitingen. Ook over
allerlei sociale onderwerpen worden je attitudes beïnvloed, bijvoorbeeld door je vrienden,
ouders of docenten.
De psychologie is de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van gedrag van
mensen, van de mentale processen die aan dat gedrag ten grondslag liggen en van de
factoren die op dat gedrag van invloed zijn.
De sociologie bestudeert de manier waarop mensen samenleven.
De sociale psychologie is de psychologie die de wisselwerking tussen het individu en zijn
sociale omgeving bestudeert.
Gedrag staat voor waarneembare activiteiten.
Vb. koffiedrinken, ogen knipperen.
Vormen van gedrag:
Bewust gedrag:
Gedrag wordt beïnvloed door bewuste gedachten en gevoelens
- Gedrag waar je eerst over nadenkt voordat je het doet
- VB. iemand aanspreken
Onbewust gedrag:
Gedrag wordt beïnvloed door onbewuste gedachten en gevoelens
- Gedrag waar je niet over nadenkt
- Vb. Je werkt de hele dag in de supermarkt maar als je aan het einde van de dag
nadenkt over wat je hebt gedaan weet je het niet zo goed meer
Reflexen zijn onbewuste (automatische) activiteiten als oogknipperen en ademhalen.
Factoren die invloed hebben op gedrag zijn:
- psychische factoren
● Een trauma, een stoornis, emotionele intelligentie, introvert
● Vb. Je bent introvert dus praat op een feestje met minder mensen.
- Sociale factoren
● Primaire groep zoals familie en directe vrienden
● Secundaire groep zoals je buren en collega’s
● Vb. Je vrienden roken dus je doet het ook.
- Culturele en spirituele factoren
● Een geloof hebben
● Vb. Geen vlees eten
- Fysische en geografische factoren
● Natuurelementen
● Vb. Als de zon schijnt wordt je blij
, - Lichamelijke factoren
● Een beperking, overgewicht, iets gebroken
● Vb. Door je beperking heb je meer begeleiding nodig met activiteiten
Hoofdstuk 2:
Verschil tussen gedrag en persoonlijkheid:
Persoonlijkheid is de verzameling van duurzame eigenschappen die iemand kenmerken. Die
eigenschappen bepalen hoe iemand denkt, voelt en zich gedraagt. Gedrag staat voor
waarneembare activiteiten. De persoonlijkheid van iemand komt tot uiting in zijn of haar
gedrag. Gedrag is te veranderen en je persoonlijkheid lastiger.
De vier stroming over hoe persoonlijkheid wordt gevormd:
1. Psychoanalyse (sigmund Freud)
Zij zeggen dat het onbewuste en de kindertijd de persoonlijkheid vormen.
Afweermechanisme hoort hierbij: een manier om om te gaan met een situatie zodat je niet
met je eigen angsten in aanraking komt. Vb. Je hebt je tentamen niet gehaald en je had ook
niet goed geleerd, maar in plaats van dat je jezelf de schuld geeft zeg je dat het door de
docent komt omdat de docent je niet aardig vind.
1. Verdringing
● De reactie om emotioneel beladen gebeurtenissen of gevaarlijk driften ver
weg te stoppen en te vergeten. Dit gebeurt vaak na mishandeling.
2. Projectie
● Het toeschrijven van eigen emoties, driften of behoeften aan anderen. Je
denkt dat een ander boos is terwijl jij dit bent.
3. Regressie
● Terugvallen in kinderlijk of afhankelijk gedrag door emotionele
gebeurtenissen. Na de geboorte van een kind kan het oudere kind weer gaan
bedplassen.
4. Overdekking door het tegendeel
● Vertonen van gedrag wat het tegenover is. Een jongetje die bang is kan zich
heel stoer gaan gedragen.
5. Rationalisatie
● Wegredeneren van nare emoties, je geeft een verklaring die wel mogelijk is
maar niet waar is. Iemand die uit angst niet komt en bijvoorbeeld zegt dat hij
het vergeten was.
6. Verplaatsing
● Verschuiven van de emotie die je hebt naar een ander persoon. Man is boos
op een vrouw en schopt de hond.
7. Vluchtgedrag
● Verschijnsel dat je afleiding of een andere prikkel opzoekt om de emotie kwijt
te raken. Zoals alcohol en drugs gebruiken.
, 2. Persoonlijkheidstheorie
Elementaire bouwstenen vormen je persoonlijkheid.
The big five
- Introvert - extravert
- Vriendelijk - onvriendelijk
- Zorgvuldigheid - nonchalance
- Emotionele stabiliteit - neuroticisme (emotionele instabiliteit)
- Openheid voor ervaringen - conventionaliteit (volgens de gewoonte)
3. Humanistische psychologie (Maslow en Rogers)
We worden voor een deel bepaald door erfelijkheid en opvoeding,
maar bepalen zelf wie we willen zijn.
4. Behaviorisme
Iedereen wordt geboren als een onbeschreven blad papier.
In principe zou iedereen alles kunnen leren en afleren.
Zij geloven niet in aangeboren driften.
Socialisatie is het overnemen en verinnerlijken van waarden, normen, opvattingen en
gedragsregels van mensen binnen een bepaalde gemeenschap of cultuur.
Hoofdstuk 5:
Een attitude is de redelijke logische en voorspelbare manier waarop iemand ten opzichte
van het attitude object: voelt, denkt en geneigd is zich te gedragen.
Een attitude kent dus drie aspecten:
- Een gevoelsmatig aspect
- Een cognitief aspect
- Een handelingsaspect
De attitude die je ten opzichte van jezelf hebt is je zelfbeeld.
Vb. Je vindt jezelf rustig en introvert.
Cognitieve dissonantie is een als onplezierig ervaren tegenstrijdigheid tussen een attitude
en je gedrag of tussen je attitudes.
Vb. Je vindt een opdracht saai, maar als je vertelt dat het leuk is krijg je 20 euro.
Wat je zegt klopt niet met wat je echt voelt of vindt.
Attitude verandering:
Allerlei mensen proberen je attitude te veranderen, denk aan reclames die willen dat je
attitude positiever wordt over iets. Dit zijn alleen nog maar commerciële uitingen. Ook over
allerlei sociale onderwerpen worden je attitudes beïnvloed, bijvoorbeeld door je vrienden,
ouders of docenten.
