Week 1 Cerebrale parese Lars
Lars is een jongetje van 3 jaar oud. Hij komt een keer in de week bij de kinderfysiotherapeut.
Lars is gediagnostiseerd met cerebrale parese. Dit uit zich bij Lars in een bilaterale
spastische parese. Waarbij zijn benen meer aangedaan zijn dan zijn armen. Lars is geboren
toen hij 30 weken oud was. Hij heeft een moeizame start gehad. Twee dagen na zijn
geboorte kreeg hij een hersenbloeding.
Lars zit bij voorkeur in TV-zit /w-zit (met zijn billen tussen zijn voeten) op de grond en kan
zich kruipend voortbewegen. Hij trekt zich bij de bank op tot staan en kan gesteund een paar
stapjes maken, hij staat dan op de tenen.
Lars speelt graag op de grond of zittend in zijn kinderstoel aan tafel met Duplo en autootjes.
Hij houdt van tekenen, kleuren, plakken etc. De moeder van Lars wil graag dat Lars
fysiotherapie krijgt en dat hij snel zelfstandig leert lopen. Lars komt een keer per jaar bij de
kinderneuroloog voor consult. Daarnaast gaat hij elk half jaar naar de kinderrevalidatie. Daar
wordt hij onderzocht door de revalidatiearts, fysiotherapeut, ergotherapeut en de logopedist.
RPS BIJ CASUS
Stoornissen Activiteiten Participatie
Diagnose cerebrale parese ADL Spelen
- Lopen (tenen) - Tekenen/kleuren/plakken
Bilaterale spastische parese (spieren zijn
- Op grond of in kinderstoel
niet goed te controleren) - Tot stand komen
- Staan
Benen meer aangedaan dan armen - Zitten (tv zit)
- Transfers
GMFCSIII - ADL
- Fietsen Meetinstrumenten
Verwachte stoornissen - Tekenen
Abnormaal gangbeeld - GMFM
- Duplo
- gang analyse - Kruipen
Grove motoriek beperkt
- GMFM
Mobiliteit/spierlengte verminderd Meetinstrumenten
- Arom en prom
- PEDI
- (heup: abductie, extensie
- GMFM
beperkt) flexie/adductie
contractuur. (knie: extensie) PSK, M-ABC (niet
flexie contractuur. (enkel: gevalideerd voor CP).
dorsaalflexie) contractuur Classificatie: GMFCS.
naar plantairflexie.
Spierkracht verminderd - Gross Motor
- (spieren naar extensie en abductie, Function
heup. Spieren naar extensie, knie. Measure: voor
Spieren naar dorsaalflexie, enkel.) grove motoriek in
activiteiten.
Spieruithoudingsvermogen
(GMFM). (hoe
- Functioneel meenemen lager de score,
,Balans
hoe beter het
- PBS, berg balance scale functioneren).
Spiertonus (hoog)
- MAS, Amiel tyson
Coordinatie beperking
- Top-top, top-neus, hak-hiel
Dystonie en hypotonie/hypertonie
(spierspanning ontregeld en te lage
spanning) -> palpatie
Tonus : tardieu
Persoonlijke factoren Hulpvraag Omgevingsfactoren
Lars 3 jaar oud - Zelfstandig Ouders > moeder
Geboren met 30 weken leren lopen
Hersenbloeding 2dgn na geboorte 1 x p/j neuroloog consult
Elk half jaar revalidatie
arts/logopediste en ergotherapeut.
1x p/w fysio
AANVULLENDE ANAMNESE VRAGEN
- Is er sprake van een van de volgende kenmerken
- Ataxie: coordinatiestoornissen
- Dystonie: spierspanning problemen : langzame, draaiende en onwillige
bewegingen, door gelijktijdige aanspanning van de a- en antagonisten
- Hypotonie: weerstand die voelbaar is bij strekkrachten van de spier. (rek)
- Spasticiteit: verhoogde spanning in verlamde/verzwakte spieren. Houdings en
bewegingsafhankelijke hypertonie.
- Rigiditeit stijfheidstoename onafhankelijk van houding en beweging. Start en
stop problemen. (zelden unilateraal)
- Beperkt gezicht, spraak en gehoor vermogen
- Athetose: voortdurende langzame en onwillekeurige bewegingen.
ONDERZOEK
1. Functionele inspectie van activiteiten uit RPS > balans
2. Palpatie naar spasticiteit
3. GMFCS : spontane bewegingen in kaart brengen, met name zitten, transfers en
mobiliteit.
a.
i. Niveau 1: loopt zonder beperkingen
ii. Niveau 2: loopt met beperkingen
iii. Niveau 3: loopt met hulp loopmiddelen
iv. Niveau 4: Zelfstandig voortbewegen met beperkingen
v. Wordt vervoerd in rolstoel
https://canchild.ca/system/tenon/assets/attachments/000/000/067/original/GMFCS-
ER_Translation-Dutch.pdf
, 4. PEDI vragenlijst: vaardigheden meten met hoeveelheid hulp en de aanpassingen die
een kind doet.
a. Gericht op vaardigheden en verzorgersassistentie en hulpmiddelen:
i. Zelfverzorging
ii. Mobiliteit
iii. Sociaal functioneren
b. Vaardigheden beoordelen: 0 = niet in staat 1 = wel in staat
c. verzorgersassistentieschaal > 5 tot 0 > onafhankelijk tot volledige hulp
d. G/K/R/U > geen aanpassingen/kindgerichte aanpassingen/revalidatie
aanpassingen/uitgebreide aanpassingen
5. MAS : mate van stijfheid/weerstand bij passief bewegen objectiveren
a. 0-4 (1 en 1+) geen toename tot vast in beweging
6. Spierkracht vanaf 10 jaar betrouwbaarder : MMT/HHD
7. Beenlengte test: plankje /in lig meten
BEHANDELING
Doel: zelfstandig leren lopen
- Huidige situatie : Beweegt zich kruipend voort. Kan tot stand komen door zich op te
trekken en kan dan gesteund een paar stapjes zetten. Hierbij loopt hij op zijn tenen.
- Binnen 12 weken kan Lars zelfstandig 20 meter lopen door gebruik te maken van
looptraining met hulpmiddel en dit is de meten met Gross Motor Function Measure.
o Looptraining door de te overbruggen afstand steeds groter te maken
afhankelijk van de vorderingen die lars maak. Eventueel moeilijkheden op het
gebied van coördinatie aanbrengen door de ondergrond te veranderen van de
te overbruggen afstand: zachte ondergrond, harde, ondergrond.
Opzet behandeling
- Advies gesprek ouders
- Grof motorisch beloop ontwikkeling bespreken
Blijvende stoornissen in ontwikkeling en houding
Motorische stoornissen maar ook sensibiliteit/perceptie/cognitie en
communicatie/ problemen aan spierstelsel en skelet
- Stimuleren van lars en prikkels blijven geven
- Mobiliteit vergroten
- Rekken van spieren
- Balans oefeningen
- Functionele therapie
- Spierkracht training
- Fasciliteren
- Kracht training
- Coordinatie training
- Overige behandeling
- Tonus regulatie
Hydrotherapie
Ontspanningstherapie
- Botuline toxine
, Loopvaardigheid verbeteren bij verhoogde spieractiviteit
Achtergrond info cerebrale parese : hoofdstuk 13
Cerebrale parese is een klinisch syndroom met een houdings- of bewegingsstoornis die
voorkomt uit een niet-progressieve hersenbeschadiging die voor de eerste verjaardag is
ontstaan. Naast de motorische stoornissen zijn er vaak stoornissen in gevoel, perceptie,
cognitie, communicatie en gedrag, kan epilepsie aanwezig zijn en secundaire problemen
van het bewegingsapparaat die leiden tot problemen in activiteiten en participatie.
Aandoening in de ontwikkeling van beweging en- houdingsregulatie die activiteiten beperken
en veroorzaakt worden door non- progressieve laesies in het zich ontwikkelende centrale
zenuwstelsel van de foetus of het pasgeboren kind heterogene aandoening.
Vaak in combinatie met problemen in de:
- Zintuigelijke waarneming
- Cognitie
- Communicatie
- Perceptie
- Voeding
- Gedrag
- Epileptische stoornis
Risicofactoren:
- Beschadiging of abnormale ontwikkeling van het brein; vanaf conceptie – 1 jaar
<10% ontstaat tijdens de geboorte
- Prematuur <37 of postmatuur > 42
- Periventriculaire leucomalacie beschadiging witte stof, graad 1-4 < 33 weken 38%
PLV
- Peri- en intraventriculaire hemorragie
- Cerebrale infecties
Gevolgen:
- Hierdoor ontstaan malformaties en/of laesies van de hersenen
- Plaats en uitgebreidheid bepalen de ernst
Spasticiteit:
- De spiertonus wordt hoofdzakelijk geregeld door de output van het alfa motorneuron
- Dit neuron ontvangt zowel inhiberende signalen GAGB van de hersenen als
exciterende informatie van de spieren en de huid
- Door de beschadiging van de hersenen komt er onvoldoende GABA vrij,
- Het niet in balans zijn van deze inhiberende en exciterende signalen resulteert in een
verhoogde spiertonus.
Piramidaal syndroom:
- Verhoogde refelxactiviteit
- Clonus spier samentrekking (onbewust)
- Hypertonie
- Parese
- Verlies van geisoleerde willekeurige beweging
Lars is een jongetje van 3 jaar oud. Hij komt een keer in de week bij de kinderfysiotherapeut.
Lars is gediagnostiseerd met cerebrale parese. Dit uit zich bij Lars in een bilaterale
spastische parese. Waarbij zijn benen meer aangedaan zijn dan zijn armen. Lars is geboren
toen hij 30 weken oud was. Hij heeft een moeizame start gehad. Twee dagen na zijn
geboorte kreeg hij een hersenbloeding.
Lars zit bij voorkeur in TV-zit /w-zit (met zijn billen tussen zijn voeten) op de grond en kan
zich kruipend voortbewegen. Hij trekt zich bij de bank op tot staan en kan gesteund een paar
stapjes maken, hij staat dan op de tenen.
Lars speelt graag op de grond of zittend in zijn kinderstoel aan tafel met Duplo en autootjes.
Hij houdt van tekenen, kleuren, plakken etc. De moeder van Lars wil graag dat Lars
fysiotherapie krijgt en dat hij snel zelfstandig leert lopen. Lars komt een keer per jaar bij de
kinderneuroloog voor consult. Daarnaast gaat hij elk half jaar naar de kinderrevalidatie. Daar
wordt hij onderzocht door de revalidatiearts, fysiotherapeut, ergotherapeut en de logopedist.
RPS BIJ CASUS
Stoornissen Activiteiten Participatie
Diagnose cerebrale parese ADL Spelen
- Lopen (tenen) - Tekenen/kleuren/plakken
Bilaterale spastische parese (spieren zijn
- Op grond of in kinderstoel
niet goed te controleren) - Tot stand komen
- Staan
Benen meer aangedaan dan armen - Zitten (tv zit)
- Transfers
GMFCSIII - ADL
- Fietsen Meetinstrumenten
Verwachte stoornissen - Tekenen
Abnormaal gangbeeld - GMFM
- Duplo
- gang analyse - Kruipen
Grove motoriek beperkt
- GMFM
Mobiliteit/spierlengte verminderd Meetinstrumenten
- Arom en prom
- PEDI
- (heup: abductie, extensie
- GMFM
beperkt) flexie/adductie
contractuur. (knie: extensie) PSK, M-ABC (niet
flexie contractuur. (enkel: gevalideerd voor CP).
dorsaalflexie) contractuur Classificatie: GMFCS.
naar plantairflexie.
Spierkracht verminderd - Gross Motor
- (spieren naar extensie en abductie, Function
heup. Spieren naar extensie, knie. Measure: voor
Spieren naar dorsaalflexie, enkel.) grove motoriek in
activiteiten.
Spieruithoudingsvermogen
(GMFM). (hoe
- Functioneel meenemen lager de score,
,Balans
hoe beter het
- PBS, berg balance scale functioneren).
Spiertonus (hoog)
- MAS, Amiel tyson
Coordinatie beperking
- Top-top, top-neus, hak-hiel
Dystonie en hypotonie/hypertonie
(spierspanning ontregeld en te lage
spanning) -> palpatie
Tonus : tardieu
Persoonlijke factoren Hulpvraag Omgevingsfactoren
Lars 3 jaar oud - Zelfstandig Ouders > moeder
Geboren met 30 weken leren lopen
Hersenbloeding 2dgn na geboorte 1 x p/j neuroloog consult
Elk half jaar revalidatie
arts/logopediste en ergotherapeut.
1x p/w fysio
AANVULLENDE ANAMNESE VRAGEN
- Is er sprake van een van de volgende kenmerken
- Ataxie: coordinatiestoornissen
- Dystonie: spierspanning problemen : langzame, draaiende en onwillige
bewegingen, door gelijktijdige aanspanning van de a- en antagonisten
- Hypotonie: weerstand die voelbaar is bij strekkrachten van de spier. (rek)
- Spasticiteit: verhoogde spanning in verlamde/verzwakte spieren. Houdings en
bewegingsafhankelijke hypertonie.
- Rigiditeit stijfheidstoename onafhankelijk van houding en beweging. Start en
stop problemen. (zelden unilateraal)
- Beperkt gezicht, spraak en gehoor vermogen
- Athetose: voortdurende langzame en onwillekeurige bewegingen.
ONDERZOEK
1. Functionele inspectie van activiteiten uit RPS > balans
2. Palpatie naar spasticiteit
3. GMFCS : spontane bewegingen in kaart brengen, met name zitten, transfers en
mobiliteit.
a.
i. Niveau 1: loopt zonder beperkingen
ii. Niveau 2: loopt met beperkingen
iii. Niveau 3: loopt met hulp loopmiddelen
iv. Niveau 4: Zelfstandig voortbewegen met beperkingen
v. Wordt vervoerd in rolstoel
https://canchild.ca/system/tenon/assets/attachments/000/000/067/original/GMFCS-
ER_Translation-Dutch.pdf
, 4. PEDI vragenlijst: vaardigheden meten met hoeveelheid hulp en de aanpassingen die
een kind doet.
a. Gericht op vaardigheden en verzorgersassistentie en hulpmiddelen:
i. Zelfverzorging
ii. Mobiliteit
iii. Sociaal functioneren
b. Vaardigheden beoordelen: 0 = niet in staat 1 = wel in staat
c. verzorgersassistentieschaal > 5 tot 0 > onafhankelijk tot volledige hulp
d. G/K/R/U > geen aanpassingen/kindgerichte aanpassingen/revalidatie
aanpassingen/uitgebreide aanpassingen
5. MAS : mate van stijfheid/weerstand bij passief bewegen objectiveren
a. 0-4 (1 en 1+) geen toename tot vast in beweging
6. Spierkracht vanaf 10 jaar betrouwbaarder : MMT/HHD
7. Beenlengte test: plankje /in lig meten
BEHANDELING
Doel: zelfstandig leren lopen
- Huidige situatie : Beweegt zich kruipend voort. Kan tot stand komen door zich op te
trekken en kan dan gesteund een paar stapjes zetten. Hierbij loopt hij op zijn tenen.
- Binnen 12 weken kan Lars zelfstandig 20 meter lopen door gebruik te maken van
looptraining met hulpmiddel en dit is de meten met Gross Motor Function Measure.
o Looptraining door de te overbruggen afstand steeds groter te maken
afhankelijk van de vorderingen die lars maak. Eventueel moeilijkheden op het
gebied van coördinatie aanbrengen door de ondergrond te veranderen van de
te overbruggen afstand: zachte ondergrond, harde, ondergrond.
Opzet behandeling
- Advies gesprek ouders
- Grof motorisch beloop ontwikkeling bespreken
Blijvende stoornissen in ontwikkeling en houding
Motorische stoornissen maar ook sensibiliteit/perceptie/cognitie en
communicatie/ problemen aan spierstelsel en skelet
- Stimuleren van lars en prikkels blijven geven
- Mobiliteit vergroten
- Rekken van spieren
- Balans oefeningen
- Functionele therapie
- Spierkracht training
- Fasciliteren
- Kracht training
- Coordinatie training
- Overige behandeling
- Tonus regulatie
Hydrotherapie
Ontspanningstherapie
- Botuline toxine
, Loopvaardigheid verbeteren bij verhoogde spieractiviteit
Achtergrond info cerebrale parese : hoofdstuk 13
Cerebrale parese is een klinisch syndroom met een houdings- of bewegingsstoornis die
voorkomt uit een niet-progressieve hersenbeschadiging die voor de eerste verjaardag is
ontstaan. Naast de motorische stoornissen zijn er vaak stoornissen in gevoel, perceptie,
cognitie, communicatie en gedrag, kan epilepsie aanwezig zijn en secundaire problemen
van het bewegingsapparaat die leiden tot problemen in activiteiten en participatie.
Aandoening in de ontwikkeling van beweging en- houdingsregulatie die activiteiten beperken
en veroorzaakt worden door non- progressieve laesies in het zich ontwikkelende centrale
zenuwstelsel van de foetus of het pasgeboren kind heterogene aandoening.
Vaak in combinatie met problemen in de:
- Zintuigelijke waarneming
- Cognitie
- Communicatie
- Perceptie
- Voeding
- Gedrag
- Epileptische stoornis
Risicofactoren:
- Beschadiging of abnormale ontwikkeling van het brein; vanaf conceptie – 1 jaar
<10% ontstaat tijdens de geboorte
- Prematuur <37 of postmatuur > 42
- Periventriculaire leucomalacie beschadiging witte stof, graad 1-4 < 33 weken 38%
PLV
- Peri- en intraventriculaire hemorragie
- Cerebrale infecties
Gevolgen:
- Hierdoor ontstaan malformaties en/of laesies van de hersenen
- Plaats en uitgebreidheid bepalen de ernst
Spasticiteit:
- De spiertonus wordt hoofdzakelijk geregeld door de output van het alfa motorneuron
- Dit neuron ontvangt zowel inhiberende signalen GAGB van de hersenen als
exciterende informatie van de spieren en de huid
- Door de beschadiging van de hersenen komt er onvoldoende GABA vrij,
- Het niet in balans zijn van deze inhiberende en exciterende signalen resulteert in een
verhoogde spiertonus.
Piramidaal syndroom:
- Verhoogde refelxactiviteit
- Clonus spier samentrekking (onbewust)
- Hypertonie
- Parese
- Verlies van geisoleerde willekeurige beweging
