Volledige samenvatting CCAP specialisatie

CCAP Samenvatting

Week 1 – Emoties als Signaal

Emoties zijn een signaal:
Emoties vertellen dat er iets betekenisvol gebeurt. Alle concentratie gaat naar de plek/focus waar iets gebeurt.
Hoe sterker de emotie, hoe meer focus (hete cognitie)
Voorbeeld: bij tennis (emotie) — je slaat de bal en wil deze terug. Je toont emotie en wilt er iets voor terug.

- Anticiperen op ander, wil ik winnen dan speel ik anders, wil ik goede relatie dan anticipeer ik op zijn
tennis kwaliteit.

Emoties in Folk psychologie

 Je moet rationeel zijn, niet reageren vanuit emoties
 Mijn hart zegt het ene maar mijn hoofd het andere
 Emoties overkomen me, ik kan er niks aan doen, ben slachtoffer
 Tijd heelt alle wonden, klopt niet boosheid komt weer terug als je het erover hebt. Het vervaagt wel en je
leert ermee omgaan.

Functionele kijk op emoties (Frijda)

 Er staat iets op het spel (iets belangrijks); emoties gaan dus verder dan cognitie.
 Er is sprake van verandering in actiegereedheid — zorgen over bijvoorbeeld je partner zorgen voor
verandering (iets persoonlijks). Maar kan ook verandering in je gedachte zijn.
 Doel van emoties: verandering of vasthouden van relaties.
 Emotie is een proces, geen staat van zijn.

Appraisaltheorie

 Primair: Er gebeurt iets in een situatie (leeuw komt kamer binnen). Definiëren van goed/niet goed,
quasi-automatisch.
Focus op het event en fysiologische opwinding (voorbereiden op actie). Algemene opwinding lichaam,
niet bepaalde opwinding bij bepaalde emotie. Zorgen voor energie en mobilisatie.
 Latentietijd: nadenken, pauze, beslissen wat te doen.
 Secundair: eerdere ervaringen, eigen mogelijkheden, strategie.
Verschillende reacties mogelijk.
Bepaalt welke emotie passend is bij het doel en de relatie.

Functionalistische benadering

 Fysiologische opwinding
 Motorische expressie, is wat je toont aan emotie
 Cognitieve verwerking
 Subjectief gevoel/staat, hoe je communiceert vocabulaire.
 Actieneiging, is een DRANG iets wat je zou willen doen maar niet doet. Bijv. Indy willen slaan als hij mij
heel boos maakt, maar dit niet doen want kan niet.

,Emoties gebeuren niet zomaar — de uitkomst van wat iemand wil of denkt te bereiken bepaalt de emotionele
reactie.
Dit wordt beïnvloed door sociale context en focus.

- De relatie speelt grote rol, is het broer, zus, manager of vriend. Elke emotie verwerking is anders
door relatie
- Emoties kunnen elke dag anders worden geïnterpreteerd, hangt af hoe de dag is. Verschillende
kinderen kunnen verschillende emoties appraisal hebben.

Dove en slechthorende jeugd

 Minder toegang tot sociale omgevingen → minder kansen voor sociaal leren.
 Dit heeft effect op de sociaal-emotionele ontwikkeling en mentale gezondheid.

Boosheid of verdriet?

 Verdriet: focus op consequentie, herstel van de gewenste situatie is onmogelijk. In eigen wereld, laat
me met rust.
 Boosheid: focus op oorzaak, herstel van de gewenste situatie is mogelijk. Je voelt je nog krachtig, je kan
er wat aan doen

Interpersoonlijke functie van emoties

 Angst: vermijden, veiligheid zoeken, onderdanig gedrag.
 Boosheid: rechtzetten, grenzen stellen.
 Liefde: verlangen naar liefde terug, behoefte aan bevestiging.



Week 2 – Emotionele Socialisatie en Expressie

Functionele kijk op emoties

Er staat iets belangrijks op het spel dat zorgt voor verandering in actiegereedheid. Dit is gericht op het
veranderen of behouden van relatie. Het gaat om communicatie met een ander.

Emotie intelligentie: wat hebben we nodig?

- Emotie herkenning, emotioneel bewustzijn, emotionele vocabulaire, emotieregulatie, morele emoties,
emotie expressie en empathie

Emotionele socialisatie

Emoties aangeboren of aangeleerd?

Emoties ervaren en uiten is iets wat geleerd wordt — via socialisatie.
Bronnen van emotieleren:

 Zelfobservatie

,  Observatie van anderen
 Door communicatie/doorgeven, meeluisteren met gesprekken van ouders.

Lezen van andermans emoties, niet verbale taak bij dove en horende kinderen

- Kregen plaatjes van 2 dingen, bloem en auto en moesten het goed in categorie doen. Geen verschil
tussen de 2 groepen.
- Bij autisme kijken naar 2 gezichten minder goed onderscheid maken. Dove en horende geen verschil
- Belang van verbale informatie, dove kinderen konden gezichten met emotie minder goed
onderscheiden. Dit komt wellicht door het missen van oefenen met emoties in groepen t.o.v. horende
kinderen. Laat zien hoe belangrijk sociaal leren is! Verbaal doorgeven is ook esstentieel voor
interpretatie van gezichtsuitdrukkingen.

Emoties dienen een interpersoonlijke functie: communicatie is strategisch — vergelijkbaar met “tennis
spelen” (actie en reactie).

Emotie socialisatie, hoe werkt het? (we houden allemaal van positieve emoties)

Ontwikkeling van de kinderlach

 Neonatenlach: reden en timing onduidelijk.
 1–2 maanden: sociale lach als reactie op positieve interactie met verzorger. Duchenne lach en open
mond lachen.
 3 maanden: sociale lach ook naar onbekenden.
 6–12 maanden: lachen (laughter), referentielachen.
 Lachen signaleert plezier, en dat het goed is. Krachtig verzoek tot positieve reactie. Vastzetten en
behouden van relaties.

Negatieve emoties en sociale acceptatie

Het uiten van negatieve emoties is minder geaccepteerd → vraagt om betere sociale vaardigheden.

Onderzoek naar moederreacties

 Meer warmte naar kinderen bij positieve emoties of verdrietige expressie.
 Minder warmte of negeren bij boosheid en angst.

Kinderen kijken naar moeder:

 Bij bedreiging → intensere angst, blik naar moeder.
 Bij frustratie (speeltje weghalen) → boosheid, geen verandering; meer verdriet → blik naar moeder.

Reguleren van emotie-expressie

Emoties reguleren wanneer hun persoonlijke doelen verstoord kunnen worden door uitdrukken en ervaren
van de emoties.

Cultuur en emotie expressie: verschillende woorden in verschillende talen die je niet kan vertalen.
Schadenfreude, embarrassment etc.