Examen stof Publiekscommunicatie Periode 4
Hogeschool Leiden 2024 W1 T/M 6
H26, H19, H2.1, H2.2, H15.2, H15.3, artikel WOO (Wet Open Overheid),
download de Leidraad Dialoog + samenvatting van alle hoorcolleges
+leerdoelen!!
De Communicatie Professional Piet Hein Coeberg
Publiekscommunicatie is gericht op kennis, houding en gedrag van burgers ten aanzien van
bepaalde issues.
Week 1: H26.1, H26.4, artikel WOO (Wet Open Overheid)
Week 2: H26.2
Week 3: H26.5
Week 4: H26.5.2 & download de Leidraad Dialoog
Week 5: Lezen: H19
Week 6: Lezen: H2.1, H2.2 en H15.2, H15.3
Week 1 H26.1
Een burger is lid van de bevolking: een staat.
RVD: Rijks Voorlichtingen Dienst, woordvoering voor de minister president en het kabinet.
Verantwoordelijk over de voorlichting over regeringsbeleid, de minister president en het
ministerie van algemene zaken.
Publiekscommunicatie gericht op de kennis, houding en gedrag van burgers ten aanzien
van bepaalde issues (coeberg, 2022)
Publiekscommunicatie: overheid communicatie / burger communicatie is complex (lastig)
3 communicatie modaliteiten:
- Interne communicatie: medewerkers
- Marketingcommunicatie: klanten
- Publiekscommunicatie: burgers
Overheid in Nederland:
1. Rijksoverheid: wetten, veiligheid, onderwijs
2. Provincies: natuur, wegen, openbaar vervoer
3. Gemeenten: paspoort, afval, jeugdzorg
4. Waterschappen: schoon water, beschermen tegen overstromingen
,Het laten functioneren van de samenleving:
1. Zorgen voor welzijn: mensen gezond, veilig en gelukkig te leven
2. Zorgen voor staatsveiligheid: land beschermen van buitenaf, oorlog
3. Zorgen voor openbare orde: regels maken en eraan houden, rustig houden
4. Tegengaan van marktimperfectie: overheid helpt bedrijven voor als het te duur
word
4 actoren (belangrijke rol) in publiekscommunicatie (wie communiceert):
1. Overheid:
De overheid is de baas in een gebied. Vertelt mensen wat ze moeten weten, zoals regels
en belangrijke dingen. Overheidscommunicatie is het geven en ontvangen van informatie
tussen overheid en burgers. Burgers hebben recht op informatie van de overheid en kunnen
ook vragen stellen of hun mening geven, staat in de Grondwet en de Wet Openbaarheid
van Bestuur (WOB). De overheid moet informatie actief delen en makkelijk bereikbaar zijn,
bestaat uit verschillende organisaties samen de publieke sector.
2. Politiek:
Praat met mensen om stemmen te krijgen en ideeën te delen. Een politieke partij wil invloed
op wat de overheid doet. Ze werken soms als NGO om de maatschappij te veranderen. De
overheid communiceert vaak volgens de ideeën van de partijen die aan de macht zijn.
Partijen verschillen van mening over wat de overheid moet doen en hoe ze moet
communiceren.
3. NGO's (Non-Gouvernementele Organisatie):
Vertelt over problemen in de wereld en wil dat mensen helpen. NGO’s richten zich op een
politiek of maatschappelijk doel, meestal onafhankelijk van de overheid. Ze werken aan het
bevorderen van milieubescherming, gezondheid, ontwikkelingswerk of het bevorderen
van de mensenrechten. Bekende strategieën zijn: lobby, voorlichting en educatie, actie
(demonstraties), praktisch werk (Het Rode Kruis) en onderzoek. Veel NGO’s hebben het
(Algemeen Nut Beogende Instelling) ANBI-keurmerk. Daardoor betalen ze minder
belasting en kunnen ze beter werken voor het goede doel.
4. Organisaties (private sector):
Vertelt wat ze doen en wat ze verkopen aan mensen. De private sector zijn bedrijven die
niet van de overheid zijn. Ze praten met verschillende mensen die belangrijk voor hen zijn,
niet alleen met de eigenaren. Ze bespreken vaak lastige problemen die belangrijk zijn voor
hun bedrijf. Mensen kunnen boos worden, en dat kan het bedrijf schade doen. Een open
brief is een manier om via nieuwsmedia aandacht te krijgen zonder te betalen. Bedrijven
gebruiken ook advertenties (paid media) en hun eigen kanalen (owned media) om te
communiceren.
, 7 belangrijke elementen van publiekscommunicatie:
5. Uitdagingen: Overheid praat minder, maar wil goed contact met kritische burgers.
Voorbeeld: Meer openheid over beslissingen.
6. Politieke communicatie: Bepaalt wat mensen belangrijk vinden.
Voorbeeld: Media bepalen waar het gesprek over gaat.
7. Van voorlichting naar dialoog: Niet alleen vertellen, maar ook luisteren.
Voorbeeld: Overheid organiseert burgerbijeenkomsten.
8. Praktische methodes: Hulpmiddelen om communicatie beter te maken.
Voorbeeld: Gebruik van social media, flyers, bijeenkomsten.
9. Krachtenveldanalyse: Kijken wie er allemaal meepraten en wat ze willen.
Voorbeeld: Verschillende groepen bij een nieuw bouwplan.
10. Participatieladders: Hoe actief zijn burgers betrokken?
Voorbeeld: Van alleen informeren tot samen beslissen.
11. Raak-methode: Plan maken voor goede communicatie.
Voorbeeld: Wat, wie, hoe en wanneer communiceren?
H26.4, artikel WOO (Wet Open Overheid)
WOO= Wet Open Overheid: je kan de overheid controleren voor burgers, politiek, 2e
kamer, media.
4 stromingen in publiekscommuncaite (hoe word gecommuniceerd):
2. Verkondigen – Neutrale, objectieve voorlichting over beleid, zoals via overheid.nl. Dit
is de traditionele en nog steeds belangrijkste vorm van overheidscommunicatie.
3. Beïnvloeden – Burgers aanzetten tot gewenst gedrag of ontmoedigen van
ongewenst gedrag, vaak via campagnes of subtiele technieken zoals nudging.
4. Betrekken – Burgers actief raadplegen en laten meedenken via inspraak en
participatie, om draagvlak en betrokkenheid te vergroten.
5. Profileren – De overheid aantrekkelijk en herkenbaar maken, bijvoorbeeld via
marketing en campagnes, vergelijkbaar met hoe bedrijven zich presenteren.
Week 2 H26.2
Vijf uitdagingen in overheidscommunicatie:
1. Terugtredende overheid: de overheid laat meer over aan burgers en organisaties.
Ze stuurt minder en begeleidt meer.
2. Scherpe dialoog: burgers zijn mondiger en willen zowel inspraak als daadkracht. De
discussie met de overheid wordt kritischer en directer.
3. Scepsis jegens autoriteiten: er is minder vertrouwen in overheid en instellingen. Dit
vraagt om duidelijke, transparante en goed onderbouwde communicatie.
4. Afnemend vooruitgangsgeloof: mensen ervaren persoonlijke groei, maar hebben
een negatief beeld van de samenleving. Dit bemoeilijkt het overbrengen van positief
beleid.
5. Roep om transparantie: burgers eisen meer openheid en duidelijkheid van de
overheid, zonder dat privacy of veiligheid in gevaar komt.
Kortom: De overheid moet beter luisteren, open communiceren en inspelen op wantrouwen
en hoge verwachtingen van burgers.
Hogeschool Leiden 2024 W1 T/M 6
H26, H19, H2.1, H2.2, H15.2, H15.3, artikel WOO (Wet Open Overheid),
download de Leidraad Dialoog + samenvatting van alle hoorcolleges
+leerdoelen!!
De Communicatie Professional Piet Hein Coeberg
Publiekscommunicatie is gericht op kennis, houding en gedrag van burgers ten aanzien van
bepaalde issues.
Week 1: H26.1, H26.4, artikel WOO (Wet Open Overheid)
Week 2: H26.2
Week 3: H26.5
Week 4: H26.5.2 & download de Leidraad Dialoog
Week 5: Lezen: H19
Week 6: Lezen: H2.1, H2.2 en H15.2, H15.3
Week 1 H26.1
Een burger is lid van de bevolking: een staat.
RVD: Rijks Voorlichtingen Dienst, woordvoering voor de minister president en het kabinet.
Verantwoordelijk over de voorlichting over regeringsbeleid, de minister president en het
ministerie van algemene zaken.
Publiekscommunicatie gericht op de kennis, houding en gedrag van burgers ten aanzien
van bepaalde issues (coeberg, 2022)
Publiekscommunicatie: overheid communicatie / burger communicatie is complex (lastig)
3 communicatie modaliteiten:
- Interne communicatie: medewerkers
- Marketingcommunicatie: klanten
- Publiekscommunicatie: burgers
Overheid in Nederland:
1. Rijksoverheid: wetten, veiligheid, onderwijs
2. Provincies: natuur, wegen, openbaar vervoer
3. Gemeenten: paspoort, afval, jeugdzorg
4. Waterschappen: schoon water, beschermen tegen overstromingen
,Het laten functioneren van de samenleving:
1. Zorgen voor welzijn: mensen gezond, veilig en gelukkig te leven
2. Zorgen voor staatsveiligheid: land beschermen van buitenaf, oorlog
3. Zorgen voor openbare orde: regels maken en eraan houden, rustig houden
4. Tegengaan van marktimperfectie: overheid helpt bedrijven voor als het te duur
word
4 actoren (belangrijke rol) in publiekscommunicatie (wie communiceert):
1. Overheid:
De overheid is de baas in een gebied. Vertelt mensen wat ze moeten weten, zoals regels
en belangrijke dingen. Overheidscommunicatie is het geven en ontvangen van informatie
tussen overheid en burgers. Burgers hebben recht op informatie van de overheid en kunnen
ook vragen stellen of hun mening geven, staat in de Grondwet en de Wet Openbaarheid
van Bestuur (WOB). De overheid moet informatie actief delen en makkelijk bereikbaar zijn,
bestaat uit verschillende organisaties samen de publieke sector.
2. Politiek:
Praat met mensen om stemmen te krijgen en ideeën te delen. Een politieke partij wil invloed
op wat de overheid doet. Ze werken soms als NGO om de maatschappij te veranderen. De
overheid communiceert vaak volgens de ideeën van de partijen die aan de macht zijn.
Partijen verschillen van mening over wat de overheid moet doen en hoe ze moet
communiceren.
3. NGO's (Non-Gouvernementele Organisatie):
Vertelt over problemen in de wereld en wil dat mensen helpen. NGO’s richten zich op een
politiek of maatschappelijk doel, meestal onafhankelijk van de overheid. Ze werken aan het
bevorderen van milieubescherming, gezondheid, ontwikkelingswerk of het bevorderen
van de mensenrechten. Bekende strategieën zijn: lobby, voorlichting en educatie, actie
(demonstraties), praktisch werk (Het Rode Kruis) en onderzoek. Veel NGO’s hebben het
(Algemeen Nut Beogende Instelling) ANBI-keurmerk. Daardoor betalen ze minder
belasting en kunnen ze beter werken voor het goede doel.
4. Organisaties (private sector):
Vertelt wat ze doen en wat ze verkopen aan mensen. De private sector zijn bedrijven die
niet van de overheid zijn. Ze praten met verschillende mensen die belangrijk voor hen zijn,
niet alleen met de eigenaren. Ze bespreken vaak lastige problemen die belangrijk zijn voor
hun bedrijf. Mensen kunnen boos worden, en dat kan het bedrijf schade doen. Een open
brief is een manier om via nieuwsmedia aandacht te krijgen zonder te betalen. Bedrijven
gebruiken ook advertenties (paid media) en hun eigen kanalen (owned media) om te
communiceren.
, 7 belangrijke elementen van publiekscommunicatie:
5. Uitdagingen: Overheid praat minder, maar wil goed contact met kritische burgers.
Voorbeeld: Meer openheid over beslissingen.
6. Politieke communicatie: Bepaalt wat mensen belangrijk vinden.
Voorbeeld: Media bepalen waar het gesprek over gaat.
7. Van voorlichting naar dialoog: Niet alleen vertellen, maar ook luisteren.
Voorbeeld: Overheid organiseert burgerbijeenkomsten.
8. Praktische methodes: Hulpmiddelen om communicatie beter te maken.
Voorbeeld: Gebruik van social media, flyers, bijeenkomsten.
9. Krachtenveldanalyse: Kijken wie er allemaal meepraten en wat ze willen.
Voorbeeld: Verschillende groepen bij een nieuw bouwplan.
10. Participatieladders: Hoe actief zijn burgers betrokken?
Voorbeeld: Van alleen informeren tot samen beslissen.
11. Raak-methode: Plan maken voor goede communicatie.
Voorbeeld: Wat, wie, hoe en wanneer communiceren?
H26.4, artikel WOO (Wet Open Overheid)
WOO= Wet Open Overheid: je kan de overheid controleren voor burgers, politiek, 2e
kamer, media.
4 stromingen in publiekscommuncaite (hoe word gecommuniceerd):
2. Verkondigen – Neutrale, objectieve voorlichting over beleid, zoals via overheid.nl. Dit
is de traditionele en nog steeds belangrijkste vorm van overheidscommunicatie.
3. Beïnvloeden – Burgers aanzetten tot gewenst gedrag of ontmoedigen van
ongewenst gedrag, vaak via campagnes of subtiele technieken zoals nudging.
4. Betrekken – Burgers actief raadplegen en laten meedenken via inspraak en
participatie, om draagvlak en betrokkenheid te vergroten.
5. Profileren – De overheid aantrekkelijk en herkenbaar maken, bijvoorbeeld via
marketing en campagnes, vergelijkbaar met hoe bedrijven zich presenteren.
Week 2 H26.2
Vijf uitdagingen in overheidscommunicatie:
1. Terugtredende overheid: de overheid laat meer over aan burgers en organisaties.
Ze stuurt minder en begeleidt meer.
2. Scherpe dialoog: burgers zijn mondiger en willen zowel inspraak als daadkracht. De
discussie met de overheid wordt kritischer en directer.
3. Scepsis jegens autoriteiten: er is minder vertrouwen in overheid en instellingen. Dit
vraagt om duidelijke, transparante en goed onderbouwde communicatie.
4. Afnemend vooruitgangsgeloof: mensen ervaren persoonlijke groei, maar hebben
een negatief beeld van de samenleving. Dit bemoeilijkt het overbrengen van positief
beleid.
5. Roep om transparantie: burgers eisen meer openheid en duidelijkheid van de
overheid, zonder dat privacy of veiligheid in gevaar komt.
Kortom: De overheid moet beter luisteren, open communiceren en inspelen op wantrouwen
en hoge verwachtingen van burgers.
