De volgende artikelen zijn hierin samengevat:
1. Wat is opvoeding? Een conceptuele analyse – Steutel, J. en De Ruyter,
D. (2019)
2. The risk and potentiality of engaging with sustainability problems in
education - a pragmatist teaching approach – Poeck, K. van & Östman,
L. (2020)
3. Teaching, telling and technology – Bakhurst, D. (2020)
Af en toe dingen toegevoegd vanuit aantekeningen van colleges ter verduidelijking
= geel!
Wat is opvoeding? Een conceptuele analyse
Steutel, J. en De Ruyter, D. (2019)
Inleiding en methode
- Doel van het artikel: conceptuele analyse van ‘opvoeding’ geven, zodat er
niet onbewust verschillende begrippen gebruikt worden.
Zegt iets over de inhoud van het begrip en de relaties tussen
begrippen.
- Opvoeding speelt een centrale rol, maar de term wordt gebruikt zonder
analyse:
ordinary language philosophy (Ryle & Hanfling): een analyse van een term;
hoe wordt het in de alledaagse taal gebruikt en onder welke voorwaarden is dit
gebruik correct?
Correct gebruik: gebruik dat past bij de betekenis van de term.
Courant gebruik: het woord is gebruikelijk (niet poëtisch, ironisch of
overdreven).
Paradigmatisch gebruik: duidelijke voorbeelden om te voorkomen dat
er twijfel ontstaat over de term; geen dubbele betekenis.
- Data: linguïstische intuïties intuïtieve oordelen over het al dan niet van
toepassing zijn van bepaalde termen.
- Voorwaarde voor het doen van een conceptuele analyse: onderzoeker dient
competente taalgebruiker te zijn.
Opvoeding en opvoeden: twee begrippen
Begrip: opvoeding:
- Geheel van daden, activiteiten en praktijken, loopt vanaf de vroege kindertijd
tot volwassenheid; gericht op ontwikkeling tot volwassene. in brede zin,
als totaal.
, Inhoud: wat willen we meegeven?
Vorm: bepaalde opvoedingsstijlen/manieren van opvoeding.
- Beste Engelse woord voor deze term in deze context: upbringing.
Begrip: opvoeden:
- Handelen dat bewust verricht wordt om een opvoedingsdoel te bereiken.
specifieke (beperkte set van) daden of activiteiten, gericht op beïnvloeding in
een gewenste richting.
Als specifieke handeling, in smalle zin.
- Beste Engelse woord voor deze term in deze context: to discipline.
Opvoeden
Doelbewust gedrag:
- Intentioneel: de opvoeder doet het bewust, als middel om een doel bij het
kind te bereiken.
- Doelbewust dingen niet doen als onderdeel van opvoeden: bewust niet
ingrijpen bijv. bij een ruzie.
- Opvoeden is geen ‘gebeuren’-begrip: niet beperkt tot doelbewust gedrag
maar ook op allerlei onbedoelde invloeden betrekking heeft. dit heeft een
opvoedende werking, maar is geen opvoeden.
Volwassene kind:
- In paradigmatische gevallen (waar we vanuit gaan; zonder verwarring):
opvoeder = volwassene, opvoedeling = kind.
Smalle betekenis ‘kind’: iedereen die de kleuterperiode achter zich
gelaten heeft maar nog geen puber is.
Brede betekenis ‘kind’: iedereen die nog niet volwassen is. in
termen van opvoeding brede betekenis.
- Onderscheid kind en volwassene: niet biologisch, maar via morele status.
verschil in rechten, plichten en verantwoordelijkheden, gebaseerd op
competenties.
- ‘Opvoeden’ = overgankelijk/transitief werkwoord: kind wordt gezien als
object in de context van het werkwoord. maar: kind niet passief, gaat niet
om domweg aanleren van goed gedrag.
- Initiatief ligt bij de opvoeder, interactie kan wel aanwezig zijn.
Doel van opvoeden:
- Opvoedingsdoel kan verschillend worden ingevuld, maar bepaald gedrag
wordt nagestreefd
- Inhoud van opvoeding:
Morele regels: wat waardevol is (moreel, ethisch).
Conventies: wat in de samenleving wordt gezien als normaal (regels
en conventies).