BOUWSTENEN VOOR
VERTROUWEN IN DE
OVERHEID
Goed Bestuur op het ministerie van Justitie en Veiligheid
Student: Lisa Rockx (2594471)
E-mailadres:
Opleiding: Master Bestuurskunde
Vak: Goed Bestuur
Docente: Caroline van Dullemen
Datum: 31 januari 2021
Aantal woorden: 4869
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
1. Ambivalente gedachten over goed bestuur........................................................................................3
1.1 Bestaat de goede bestuurder?......................................................................................................3
1.1.1 Vakmanschap.........................................................................................................................3
1.1.2 Geloofwaardigheid en vertrouwen........................................................................................4
1.2 Publieke waarden........................................................................................................................5
1.2.1 vormen van publieke waarden..............................................................................................5
1.2.2 Conflicterende waarden........................................................................................................5
1.3 Is Public Value Management de oplossing?..................................................................................7
1.3.1 het ontstaan van het PVM.....................................................................................................7
1.3.2 Public Value Management als normatief kader.....................................................................8
1.3.3 Kritiek.....................................................................................................................................8
1.4 Mijn zienswijze op goed bestuur..................................................................................................9
2. Goed Bestuur op het Ministerie van Justitie en Veiligheid................................................................11
2.1 Vakmanschap..............................................................................................................................11
2.1 Publieke waarden.......................................................................................................................12
2.3 Public Value Management..........................................................................................................12
Conclusie..............................................................................................................................................13
Literatuur..............................................................................................................................................14
, Inleiding
Dat verschillende publieke waarden constant met elkaar conflicteren wordt nu, tijdens de
coronapandemie, nog maar eens duidelijk gemaakt. Bij het invoeren of afschaffen van
maatregelen worden voortdurend afwegingen gemaakt tussen fysieke- en psychische
gezondheid, economische welvaart, bescherming van grondrechten en talloze andere waarden
(Stil, 2021). Het nemen van moeilijke beslissingen vereist vakmanschap en voldoende kennis
van de publieke waarden die in contrast staan. Volgens ’t Hart (2014, p. 36) beschikt een waar
vakman over meerdere kwaliteiten, zoals politieke bekwaamheid en het slim zijn op de
context. De Graaf en van Asperen (2018, p. 407) zijn daarentegen van mening dat
welwillendheid de overkoepelende eigenschap is voor een goede bestuurder. Ook over het
concept publieke waarde bestaat geen consensus. Voor sommigen bestaat er één fundamentele
waarde, zo stellen Rothstein en Teorell (2008) dat onpartijdigheid alle andere waarden
overschaduwt. De Graaf en Paanakker (2015, p. 637) stellen echter dat er meerdere publieke
waarden zijn die elkaar niet kunnen vervangen en ook niet langs een meetlat kunnen worden
gelegd ter vergelijking.
Het debat over goed bestuur, de goede bestuurder en publieke waarden is tijdloos en
leidt om de haverklap tot nieuwe sturingsvormen. Zo hebben we de afgelopen jaren te maken
hebben gehad met hiërarchieën, markten en netwerken (Rhodes, 2015). Meest recentelijk staat
het Public Value Government op de voorgrond (Moore, 1994). Aangezien hierbij de nadruk
ligt op het creëren van publieke waarde, blijft de discussie rondom de definitie van publieke
waarden en goed bestuur voortbestaan. Een definitieve conclusie zal er mijns inziens niet
komen aangezien het “goede” contextafhankelijk is (Alford & O’Flynn, 2013, p. 176). Wel
ben ik van mening dat er bepaalde publieke waarden en bestuurlijke eigenschappen zijn die in
vrijwel iedere context nastrevenswaardig zijn. Ik heb het dan over de geloofwaardigheid en
punitiviteit van een bestuurder wat zal leiden tot meer vertrouwen in de overheid.
In dit paper zal ik eerst een kritische blik werpen op de bestaande literatuur omtrent
vakmanschap, publieke waarden en het Public Value Management, waarbij ik telkens mijn
eigen visie zal uitspreken. Het kader dat ik het eerste gedeelte schets, zal in het tweede
gedeelte worden getoetst aan een praktijkvoorbeeld. Hierbij maak ik gebruik van het college
van Bart-Jan ter Heerdt, directeur migratiebeleid van het ministerie van Justitie en Veiligheid.
VERTROUWEN IN DE
OVERHEID
Goed Bestuur op het ministerie van Justitie en Veiligheid
Student: Lisa Rockx (2594471)
E-mailadres:
Opleiding: Master Bestuurskunde
Vak: Goed Bestuur
Docente: Caroline van Dullemen
Datum: 31 januari 2021
Aantal woorden: 4869
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
1. Ambivalente gedachten over goed bestuur........................................................................................3
1.1 Bestaat de goede bestuurder?......................................................................................................3
1.1.1 Vakmanschap.........................................................................................................................3
1.1.2 Geloofwaardigheid en vertrouwen........................................................................................4
1.2 Publieke waarden........................................................................................................................5
1.2.1 vormen van publieke waarden..............................................................................................5
1.2.2 Conflicterende waarden........................................................................................................5
1.3 Is Public Value Management de oplossing?..................................................................................7
1.3.1 het ontstaan van het PVM.....................................................................................................7
1.3.2 Public Value Management als normatief kader.....................................................................8
1.3.3 Kritiek.....................................................................................................................................8
1.4 Mijn zienswijze op goed bestuur..................................................................................................9
2. Goed Bestuur op het Ministerie van Justitie en Veiligheid................................................................11
2.1 Vakmanschap..............................................................................................................................11
2.1 Publieke waarden.......................................................................................................................12
2.3 Public Value Management..........................................................................................................12
Conclusie..............................................................................................................................................13
Literatuur..............................................................................................................................................14
, Inleiding
Dat verschillende publieke waarden constant met elkaar conflicteren wordt nu, tijdens de
coronapandemie, nog maar eens duidelijk gemaakt. Bij het invoeren of afschaffen van
maatregelen worden voortdurend afwegingen gemaakt tussen fysieke- en psychische
gezondheid, economische welvaart, bescherming van grondrechten en talloze andere waarden
(Stil, 2021). Het nemen van moeilijke beslissingen vereist vakmanschap en voldoende kennis
van de publieke waarden die in contrast staan. Volgens ’t Hart (2014, p. 36) beschikt een waar
vakman over meerdere kwaliteiten, zoals politieke bekwaamheid en het slim zijn op de
context. De Graaf en van Asperen (2018, p. 407) zijn daarentegen van mening dat
welwillendheid de overkoepelende eigenschap is voor een goede bestuurder. Ook over het
concept publieke waarde bestaat geen consensus. Voor sommigen bestaat er één fundamentele
waarde, zo stellen Rothstein en Teorell (2008) dat onpartijdigheid alle andere waarden
overschaduwt. De Graaf en Paanakker (2015, p. 637) stellen echter dat er meerdere publieke
waarden zijn die elkaar niet kunnen vervangen en ook niet langs een meetlat kunnen worden
gelegd ter vergelijking.
Het debat over goed bestuur, de goede bestuurder en publieke waarden is tijdloos en
leidt om de haverklap tot nieuwe sturingsvormen. Zo hebben we de afgelopen jaren te maken
hebben gehad met hiërarchieën, markten en netwerken (Rhodes, 2015). Meest recentelijk staat
het Public Value Government op de voorgrond (Moore, 1994). Aangezien hierbij de nadruk
ligt op het creëren van publieke waarde, blijft de discussie rondom de definitie van publieke
waarden en goed bestuur voortbestaan. Een definitieve conclusie zal er mijns inziens niet
komen aangezien het “goede” contextafhankelijk is (Alford & O’Flynn, 2013, p. 176). Wel
ben ik van mening dat er bepaalde publieke waarden en bestuurlijke eigenschappen zijn die in
vrijwel iedere context nastrevenswaardig zijn. Ik heb het dan over de geloofwaardigheid en
punitiviteit van een bestuurder wat zal leiden tot meer vertrouwen in de overheid.
In dit paper zal ik eerst een kritische blik werpen op de bestaande literatuur omtrent
vakmanschap, publieke waarden en het Public Value Management, waarbij ik telkens mijn
eigen visie zal uitspreken. Het kader dat ik het eerste gedeelte schets, zal in het tweede
gedeelte worden getoetst aan een praktijkvoorbeeld. Hierbij maak ik gebruik van het college
van Bart-Jan ter Heerdt, directeur migratiebeleid van het ministerie van Justitie en Veiligheid.
