Onderzoekend vermogen
18-1-2020
CAT
Careyn thuiszorg, team
Maarssenbroek Zuid
Naam:
Studentnummer:
Stage docent:
Werkbegeleiders:
Praktijkopleider:
Cursuscode: GVE-3.PL3-16
,Inhoudsopgave
Onderzoekend vermogen..................................................................................................................2
Samenvatting....................................................................................................................................2
1. Probleemanalyse...........................................................................................................................4
Inleiding .............................................................................................................................................4
Doelstelling en onderzoeksvraag........................................................................................................4
2. Onderzoeksmethode & dataverzameling.......................................................................................5
3. Data-analyse en rapportage........................................................................................................24
Resultaten........................................................................................................................................24
Discussie...........................................................................................................................................27
Conclusie..........................................................................................................................................28
Advies...............................................................................................................................................29
Literatuurlijst...................................................................................................................................31
Bijlagen............................................................................................................................................34
Bijlage 4: Beoordelingslijst wetenschappelijke onderzoekspublicaties.............................................34
Bijlage 6: Feedback formulieren onderzoekend vermogen..............................................................46
Feedback formulier 1:...................................................................................................................46
Feedback formulier 2:...................................................................................................................46
1
, Onderzoekend vermogen
Samenvatting
Probleembeschrijving
Sinds maart 2020 is er sprake van een pandemie van het COVID-19 virus. In Nederland zijn
hierdoor al veel doden gevallen en het virus verspreidt zich snel. Om verspreiding van dit virus
tegen te gaan worden er verschillende maatregelen ingezet. In de regio’s die onder het
risiconiveau zorgelijk of ernstig vallen is het voor zorgmedewerkers verplicht om continu een
chirurgisch mondmasker te dragen wanneer zij aan het werk zijn. Dit geldt dus ook voor het
wijkteam Maarssenbroek Zuid van Careyn Thuiszorg. Om de effectiviteit van deze mondmaskers te
garanderen dient men deze mondmaskers op de juiste manier te gebruiken. Echter is de vraag of
chirurgische mondmaskers effectief zijn in de voorkoming van overdracht van COVID-19.
In het wijkteam Maarssenbroek Zuid is er sprake van onduidelijkheid met betrekking tot de
werking van de chirurgische mondmaskers die gedragen moeten worden volgens Careyn. Eerder is
dit al in een teamoverleg besproken, iedereen draagt de mondmaskers maar of dit daadwerkelijk
zin heeft weet niemand. Daarnaast hanteren de verpleegkundigen verschillende manieren bij het
dragen van de mondmaskers.
Onderzoeksvraag (evt. m.b.v. een PICO)
P: Virale besmetting van COVID-19.
I: Chirurgische mondmaskers (type IIR)
(C: geen mondmasker dragen)
O: Voorkomen van besmetting van COVID-19
‘Is het gebruik van chirurgische mondmaskers effectief in het voorkomen van de overdracht van
COVID-19?’
Zoekstrategie
Met behulp van de PICO en de onderzoeksvraag is er een zoekplan opgesteld met zoekcriteria en
samengestelde zoektermen. Aan de hand van dit zoekplan zijn er via Pubmed vier
wetenschappelijke artikelen gevonden.
Kritische beoordeling (betrouwbaarheid)
De vier artikelen voor dit onderzoek zijn beoordeeld aan de hand van de beoordelingslijst
wetenschappelijke onderzoekspublicaties van de HU. Daarnaast zijn alle artikelen peerreviewd.
Resultaten
Er zijn vier wetenschappelijke artikelen opgenomen in dit onderzoek, hiervan zijn drie artikelen
een literatuurstudie/systematic review en het overige artikel is een experimenteel kwantitatief
onderzoek.
Uit de resultaten bleek dat het dragen van een mondmasker van welke stof/kwaliteit dan ook
altijd beter is dan het dragen van geen mondmasker. Daarnaast kwam duidelijk naar voren dat de
manier waarop het chirurgische mondmasker wordt gedragen een belangrijke factor is voor de
effectiviteit van het mondmasker. De variant met oorelastiek scoorde beduidend minder dan de
variant met bandjes. Naast het gebruik van mondmaskers zijn er alternatieve maatregelen die het
risico op overdracht van COVID-19 aanzienlijk kunnen verminderen, hieronder valt het
beschermen van de ogen, handhygiëne en het dragen van handschoenen. Het is cruciaal dat de
persoonlijke beschermingsmiddelen op de juiste manier worden gebruikt door de medewerkers in
de gezondheidszorg.
2
, Conclusie
Op basis van het uitgevoerde literatuuronderzoek kan men concluderen dat het dragen van
chirurgische mondmaskers niet volledig effectief is in de voorkoming van overdracht van COVID-
19. Maar het kan de kans op besmetting wel aanzienlijk verkleinen, het heeft dus wel degelijk nut
dat deze mondmaskers momenteel gedragen worden door het wijkteam. Correct gebruik van het
chirurgische mondmasker heeft een grote invloed op de effectiviteit. Het chirurgische
mondmasker mag maar een aantal uur gedragen worden en mag tussentijds niet worden afgezet.
Daarnaast mag het mondmasker bij het opdoen niet worden aangeraakt maar alleen via het
oorelastiek/bandjes op het gezicht worden bevestigd. Het chirurgische mondmasker dient goed
aan te sluiten om zo de effectiviteit te vergroten.
Toepassing in de praktijk
Het inzetten van chirurgische mondmaskers om de kans op overdracht van COVID-19 aanzienlijk te
verkleinen. Het masker dient op de juiste wijze gedragen te worden in combinatie met andere
niet-farmacologische interventies.
Aanbeveling
Op basis van dit literatuuronderzoek wordt de volgende aanbeveling gedaan voor de praktijk: het
huidige beleid met het verplicht dragen van chirurgische mondmaskers moet in stand worden
gehouden. Een belangrijk aspect is correct gebruik van deze mondmaskers, hiervoor is het
belangrijk dat alle collega’s van het wijkteam op de hoogte zijn van het protocol en hier ook naar
handelen. Het protocol kan opnieuw besproken worden tijdens een teamvergadering of men volgt
hiervoor een scholing. Daarnaast dienen andere niet-farmacologische interventies te worden
ingezet om de overdracht van COVID-19 te voorkomen.
Literatuurlijst
Dehaghi, B. F., Ghodrati-Torbati, A., Teimori, G., Ghavamabadi, L. I., & Jamshidnezhad, A. (2020, 10
juli). Face masks vs. COVID-19: a systematic review. CINAHL plus.
https://revistas.udea.edu.co/index.php/iee/article/view/342800
Godoy, G. L. R., Jones, A. E., Anderson, T. N., Fisher, C. L., Seeley, K. M. L., Beeson, E. A., Zane, H. K.,
Peterson, J. W., & Sullivan, P. D. (2020, 5 mei). Facial protection for healthcare workers during
pandemics: a scoping review. PubMed. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32371574/
Sickbert-Bennett, E. E., Samet, J. M., Clapp, P. W., Chen, H., Berntsen, J., Zeman, K. L., Tong, H.,
Weber, D. J., & Bennett, W. D. (2021, 11 augustus). Filtration Efficiency of Hospital Face Mask
Alternatives Available for Use During the COVID-19 Pandemic. PubMed.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32780113/
Sommerstein, R., Fux, C. A., Vuichard-Gysin, D., Abbas, M., Marschall, J., Balmelli, C., Troillet, N.,
Harbarth, S., Schlegel, M., & Widmer, A. (2020, 6 juli). Risk of SARS-CoV-2 transmission by aerosols,
the rational use of masks, and protection of healthcare workers from COVID-19. PubMed.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32631450/
3
18-1-2020
CAT
Careyn thuiszorg, team
Maarssenbroek Zuid
Naam:
Studentnummer:
Stage docent:
Werkbegeleiders:
Praktijkopleider:
Cursuscode: GVE-3.PL3-16
,Inhoudsopgave
Onderzoekend vermogen..................................................................................................................2
Samenvatting....................................................................................................................................2
1. Probleemanalyse...........................................................................................................................4
Inleiding .............................................................................................................................................4
Doelstelling en onderzoeksvraag........................................................................................................4
2. Onderzoeksmethode & dataverzameling.......................................................................................5
3. Data-analyse en rapportage........................................................................................................24
Resultaten........................................................................................................................................24
Discussie...........................................................................................................................................27
Conclusie..........................................................................................................................................28
Advies...............................................................................................................................................29
Literatuurlijst...................................................................................................................................31
Bijlagen............................................................................................................................................34
Bijlage 4: Beoordelingslijst wetenschappelijke onderzoekspublicaties.............................................34
Bijlage 6: Feedback formulieren onderzoekend vermogen..............................................................46
Feedback formulier 1:...................................................................................................................46
Feedback formulier 2:...................................................................................................................46
1
, Onderzoekend vermogen
Samenvatting
Probleembeschrijving
Sinds maart 2020 is er sprake van een pandemie van het COVID-19 virus. In Nederland zijn
hierdoor al veel doden gevallen en het virus verspreidt zich snel. Om verspreiding van dit virus
tegen te gaan worden er verschillende maatregelen ingezet. In de regio’s die onder het
risiconiveau zorgelijk of ernstig vallen is het voor zorgmedewerkers verplicht om continu een
chirurgisch mondmasker te dragen wanneer zij aan het werk zijn. Dit geldt dus ook voor het
wijkteam Maarssenbroek Zuid van Careyn Thuiszorg. Om de effectiviteit van deze mondmaskers te
garanderen dient men deze mondmaskers op de juiste manier te gebruiken. Echter is de vraag of
chirurgische mondmaskers effectief zijn in de voorkoming van overdracht van COVID-19.
In het wijkteam Maarssenbroek Zuid is er sprake van onduidelijkheid met betrekking tot de
werking van de chirurgische mondmaskers die gedragen moeten worden volgens Careyn. Eerder is
dit al in een teamoverleg besproken, iedereen draagt de mondmaskers maar of dit daadwerkelijk
zin heeft weet niemand. Daarnaast hanteren de verpleegkundigen verschillende manieren bij het
dragen van de mondmaskers.
Onderzoeksvraag (evt. m.b.v. een PICO)
P: Virale besmetting van COVID-19.
I: Chirurgische mondmaskers (type IIR)
(C: geen mondmasker dragen)
O: Voorkomen van besmetting van COVID-19
‘Is het gebruik van chirurgische mondmaskers effectief in het voorkomen van de overdracht van
COVID-19?’
Zoekstrategie
Met behulp van de PICO en de onderzoeksvraag is er een zoekplan opgesteld met zoekcriteria en
samengestelde zoektermen. Aan de hand van dit zoekplan zijn er via Pubmed vier
wetenschappelijke artikelen gevonden.
Kritische beoordeling (betrouwbaarheid)
De vier artikelen voor dit onderzoek zijn beoordeeld aan de hand van de beoordelingslijst
wetenschappelijke onderzoekspublicaties van de HU. Daarnaast zijn alle artikelen peerreviewd.
Resultaten
Er zijn vier wetenschappelijke artikelen opgenomen in dit onderzoek, hiervan zijn drie artikelen
een literatuurstudie/systematic review en het overige artikel is een experimenteel kwantitatief
onderzoek.
Uit de resultaten bleek dat het dragen van een mondmasker van welke stof/kwaliteit dan ook
altijd beter is dan het dragen van geen mondmasker. Daarnaast kwam duidelijk naar voren dat de
manier waarop het chirurgische mondmasker wordt gedragen een belangrijke factor is voor de
effectiviteit van het mondmasker. De variant met oorelastiek scoorde beduidend minder dan de
variant met bandjes. Naast het gebruik van mondmaskers zijn er alternatieve maatregelen die het
risico op overdracht van COVID-19 aanzienlijk kunnen verminderen, hieronder valt het
beschermen van de ogen, handhygiëne en het dragen van handschoenen. Het is cruciaal dat de
persoonlijke beschermingsmiddelen op de juiste manier worden gebruikt door de medewerkers in
de gezondheidszorg.
2
, Conclusie
Op basis van het uitgevoerde literatuuronderzoek kan men concluderen dat het dragen van
chirurgische mondmaskers niet volledig effectief is in de voorkoming van overdracht van COVID-
19. Maar het kan de kans op besmetting wel aanzienlijk verkleinen, het heeft dus wel degelijk nut
dat deze mondmaskers momenteel gedragen worden door het wijkteam. Correct gebruik van het
chirurgische mondmasker heeft een grote invloed op de effectiviteit. Het chirurgische
mondmasker mag maar een aantal uur gedragen worden en mag tussentijds niet worden afgezet.
Daarnaast mag het mondmasker bij het opdoen niet worden aangeraakt maar alleen via het
oorelastiek/bandjes op het gezicht worden bevestigd. Het chirurgische mondmasker dient goed
aan te sluiten om zo de effectiviteit te vergroten.
Toepassing in de praktijk
Het inzetten van chirurgische mondmaskers om de kans op overdracht van COVID-19 aanzienlijk te
verkleinen. Het masker dient op de juiste wijze gedragen te worden in combinatie met andere
niet-farmacologische interventies.
Aanbeveling
Op basis van dit literatuuronderzoek wordt de volgende aanbeveling gedaan voor de praktijk: het
huidige beleid met het verplicht dragen van chirurgische mondmaskers moet in stand worden
gehouden. Een belangrijk aspect is correct gebruik van deze mondmaskers, hiervoor is het
belangrijk dat alle collega’s van het wijkteam op de hoogte zijn van het protocol en hier ook naar
handelen. Het protocol kan opnieuw besproken worden tijdens een teamvergadering of men volgt
hiervoor een scholing. Daarnaast dienen andere niet-farmacologische interventies te worden
ingezet om de overdracht van COVID-19 te voorkomen.
Literatuurlijst
Dehaghi, B. F., Ghodrati-Torbati, A., Teimori, G., Ghavamabadi, L. I., & Jamshidnezhad, A. (2020, 10
juli). Face masks vs. COVID-19: a systematic review. CINAHL plus.
https://revistas.udea.edu.co/index.php/iee/article/view/342800
Godoy, G. L. R., Jones, A. E., Anderson, T. N., Fisher, C. L., Seeley, K. M. L., Beeson, E. A., Zane, H. K.,
Peterson, J. W., & Sullivan, P. D. (2020, 5 mei). Facial protection for healthcare workers during
pandemics: a scoping review. PubMed. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32371574/
Sickbert-Bennett, E. E., Samet, J. M., Clapp, P. W., Chen, H., Berntsen, J., Zeman, K. L., Tong, H.,
Weber, D. J., & Bennett, W. D. (2021, 11 augustus). Filtration Efficiency of Hospital Face Mask
Alternatives Available for Use During the COVID-19 Pandemic. PubMed.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32780113/
Sommerstein, R., Fux, C. A., Vuichard-Gysin, D., Abbas, M., Marschall, J., Balmelli, C., Troillet, N.,
Harbarth, S., Schlegel, M., & Widmer, A. (2020, 6 juli). Risk of SARS-CoV-2 transmission by aerosols,
the rational use of masks, and protection of healthcare workers from COVID-19. PubMed.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32631450/
3
