10.1 Inleiding
Besturing van organisaties: het leiden van een organisatie naar de
gestelde doelen.
Deze kunnen worden uitgevoerd met behulp van bedrijfsprocessen:
een geordende bundeling van menselijke activiteiten in relatie tot de
productie van goederen en-of diensten.
Procesbeheersing: het plannen en regelen van een proces, om het
proces op een effectieve, efficiënte en consistente manier uit te voeren.
10.2 Bedrijfsprocessen
Iedere organisatie verwerft productiefactoren, zoals arbeid, natuur,
kapitaal, (ondernemen) en informatie (invoer) en transformeert deze
producten en/of diensten (uitvoer).
Dit transformatieproces bestaat uit een aantal bedrijfsprocessen.
10.2.1 Transformatieproces
Invoer van proces bestaat uit de
productiefactoren:
- Arbeid: mensen
- Natuur: grond- en
hulpstoffen, energie,
halffabricaten etc.
- Kapitaal: geld,
productiemiddelen zoals
machines;
- Informatie: over concurrenten, maatschappelijke informatie
Organisaties worden
ook beoordeeld op
kwaliteit:
- Arbeid:
uitredende
mensen.
- Natuur: afval- en
uitvalstoffen,
vrijgekomen
warmte, lawaai,
vervuiling, stank.
- Kapitaal: rendement, afgeschreven productiemiddelen.
- Informatie: verantwoording en verslaglegging, public relations,
reclame-uitingen.
,10.2.2 Typen bedrijfsprocessen
3 typen bedrijfsprocessen:
1. Primaire processen; alle activiteiten die rechtstreeks een bijdrage
leveren aan het tot stand komen van het product en/ of dienst.
2. Secundaire of ondersteunende processen; omvatten alle
activiteiten die worden uitgevoerd om bepaalde productiefactoren in
stand te houden, zoals personeels- en financieel beheer en het
beheer van de informatiesystemen.
3. Bestuurlijke processen; bestaan uit alle activiteiten die voor een
belangrijk deel richting geven aan de primaire en secundair
processen, en de organisatie richten op de gestelde
organisatiedoelen.
Voorbeelden van bestuurlijke taken binnen bestuurlijke
processen zijn:
- Strategievorming:
- Planning
- Structurering
- Procesbeheersing
Al deze processen hebben relatie met elkaar. Deze zijn in de figuur
hieronder weergegeven.
10.2.3 Beheersing van bedrijfsprocessen
Drie voorwaarden voor het kunnen beheersen van bedrijfsprocessen
1. Er moet sprake zijn van eenduidige doelstellingen die men wil
bereiken. Bij voorkeur in kwantitatieve vorm geformuleerd.
2. De gestelde doelen moeten uitvoerbaar zijn
3. Er moeten mogelijkheden zijn om op een of andere manier het
bedrijfsproces te beïnvloeden
Het doelgericht laten verlopen
van de bedrijfsprocessen kan
met behulp van de PDCA0-
cirkel
- PDCA-cirkel
, Plannen; Het maken van een plan voor het beheersen van de
processen
Meten en vergelijken; Het meten van de voortgang van het
bedrijfsproces en dit vergelijken met de normen en standaarden in
het plan
Bijsturen; Uitvoeren van bepaalde maatregelen indien nodig.
In het figuur hierboven is de relatie te zien tussen de bijsturing en de
bestuurstaken.
Indien afwijkingen moet er bijsturing plaatsvinden. Deze bijsturing kan
invloed hebben op de volgende zaken:
- De doelstellingen
- De strategie
- De planning
- De structurering
- Het primaire proces
- Het secundaire proces
Een benadering die aansluit op het groeiende aantal organisaties met het
besef dat procesbeheersing belangrijk is:
Business Proces/ Re-engineering/ Business Re-engineering: Binnen
deze benadering wordt het ondernemingsproces niet gezien als een stelsel
van (apart) georganiseerde functies, maar als een verzameling van aan
elkaar gerelateerde kernbedrijfsprocessen.
Kernbedrijfsproces: een groep van aan elkaar gekoppelde activiteiten,
die waarde toevoegen voor de afnemer. Deze horen opgebouwd te zijn
vanuit een afnemeroriëntatie (een situatie waarbij de organisatie haar
beleid primair baseert op informatie met betrekking tot haar afnemers)
Het doel van Business Re-engineering is het realiseren van een hogere
toegevoegde waarde voor de afnemer door middel van procesoriëntatie.
Medewerkers worden niet meer ingezet voor kleine afgeronde taken, maar
voor grotere gehelen en dragen daarvoor verantwoordelijkheid.
Manager worden hierdoor meer een coach die de medewerker stimuleert
en motiveert.
5 basisprincipes van het Business Re-engineeringsproces die in een
organisatie ingevoerd dienen te worden;
1. De afnemer staat centraal
2. Business Re-engineering beslaat alle bedrijfsprocessen
3. Het verbeteren van processen s een interne aangelegenheid
4. Het business re-engineeringsproces moet een duidelijke verbetering
opleveren voor de markt.
5. Business re-engineering verloopt in een aantal fasen
10.2.5 Bedrijfsprocessen en kwaliteit
Kwaliteitszorg: het aspect van de totale managementfunctie dat het
kwaliteitsbeleid bepaalt en ten uitvoer brengt.