Samenvatting Toetsmatrijs beroepssituatie 5 + 6

Toetsmatrijs Beroepssituatie 5 en 6

Nummer Toetsdoel
1 Kan de anatomie en fysiologie van het zenuwstelsel uitleggen (3)

Zenuwweefsel
Bestaat uit:
- Neuron(en) = zenuwcel(len)
- Neuroglia = ondersteunende cellen, zorgen ervoor dat de neuronen hun werk
kunnen doen (steunweefsel)
- Glia = lijm
Neuron:
- Cellichaam
- Dendrieten
- Axon (myeline = geleiding gaat
sneller)
- Synapsknop(pen) = aan het
axonuiteinde
Membraanpotentiaal!
- Heel klein ladingverschil tussen de binnen- en buitenkant van de cel
 Buitenkant = veel Na+ en Cl-
 Binnenkant = veel K+ en negatief geladen eiwitten
 Rust/membraanpotentiaal = - 70 mV (ladingsverschil)
 Buitenkant is meer positief geladen deeltjes dan de binnenkant =
ladingsverschil




Zenuwstelsels
Autonome zenuwstelsel;
- Geen invloed op
- Gescheiden door een tweede motorisch neuron (= preganglionaire neuronen 
sturen hun axonen (preganglionaire vezels) naar autonome ganglia buiten het
CZS)
- Delen:
1. Sympathische zenuwstelsel
 Hier vormen preganglionaire vezels synapsen
 Stimuleert de stofwisseling in de weefsels
 Verhoogt de waakzaamheid
 Onderdelen:
 Preganglionaire neuronen die tussen de segmenten T1 en L2 van
het ruggenmerg binnenkomen
 Neuronen in de ganglia (prevertebrale ganglia = ongepaard) nabij
de wervelkolom
 Het bijniermerg
2. Parasympatische zenuwstelsel
 Hier ontspringen de preganglionaire vezels aan de hersenen en de
sacrale segmenten van het ruggenmerg

,  ‘Rust-systeem’
 Structuren:
 Preganglionaire neuronen in de hersenstam en in sacrale
segmenten van het ruggenmerg
 Ganglionaire neuronen in perifere ganglia in of nabij doelorganen
Somatische zenuwstelsel;
- Wel invloed op
- Skeletspieren worden direct door lagere motorische neuronen aangestuurd

Actiepotentiaal!
Bij prikkeling:
1. Celmembraan wordt doorlaatbaar voor Na+ ionen
2. Na+ inlflux (natrium stroomt het membraan in)
3. Binnenkant cel is positief geladen
4. Depolarisatie (positief worden)  piek in de grafiek
Drempelwaarde = -50 mV (depolarisatie niet te stoppen, tot max. 30 mV)
- Verschil -70 en 30 = 100 mV = actiepotentiaal (er gebeurt iets in het membraan 
prikkeling)


Repolarisatie
1.




Celmembraan ook doorlaatbaar voor K+
2. K+ efflux (kalium gaat naar buiten
Hyperpolarisatie= Niet alle kaliumkanalen sluiten
zich tegelijker tijd
Na+/K- pomp = Verhouding ionen weer in evenwicht
 -70 mV

Saltatoire geleiding
- Neuron met myelineschede (voor signaaltjes
die een langere afstand moeten afleggen)
- Cellen van Schwann
Isolerende werking waardoor de impuls snel verder
‘springt’ = saltatoire geleiding
Membraan- en actiepotentiaal = filmpje
Impulsoverdracht
- Impuls loopt van dendriet naar axon-uiteinde
- Overdracht via synaps
Synaps
- Synapsspleet = ruimte die de plasmamembranen van de neuronen gescheiden
houdt  op de synapsspleet zitten synapsblaasjes (na een prikkeling geven de
blaasjes hun inhoud aan de spleet over)
Neurotransmitters (chemische stoffen die door de synapsknop worden

,afgegeven)
Acetylcholine (Ach);
- Vrijgemaakt bij cholinerge synapsen
- Stimulerend, tijdelijk effect
- Actiepotentiaal komt aan bij het presynaptische neuron:
1. De aankomst van een actiepotentiaal bij de synapsknop
2. Het vrijmaken van de neurotransmitter Ach
3. De binding van Ach en de depolarisatie van de postsynaptische membraan
(natrium-ionen komen binnen)
4. De verwijdering van Ach door AChE
Norepinefrine (NA);
- Belangrijk in de hersenen en in gedeelten van het auto-nome ZS
- Synapsen heten: Adrenerg
- Stimulerend, tijdelijk effect
Andere neurotransmitters: (Allemaal remmend)
- Dopamine
- Gamma-aminoboterzuur (GABA)
- Serotonine
- Stikstofoxide
- Koolmonoxide
Neuronale groepen
= groep onderling verbonden schakelcellen met specifieke functies
- Neuronen en neurale groepen communiceren in schakeldiagrammen
1. Divergentie: info verspreidt zich vanuit 1 neuron naar meerdere neuronen
Voorbeeld: wanneer we op een voorwerp stappen
2. Convergentie: info komt van verschillende neuronen naar 1 neuron
Voorbeeld: onwillekeurige regeling (ademhaling)
Hersenvliezen
Meningen = schokdempers
1. Dura Mater = harde hersenvlies
- Buitenste laag
- Vergroeid met botweefsel
- Durale plooien =
hersenvliesplooien
- Durale sinussen = holten
- Epidurale ruimte = tussen het bot
en de dura mater
- Anesthesie: Epiduraalblok
2. Arachnoïdea =Spinnenwebvlies
- Plaveiselepitheelcellen
- Subarachnoïdale ruimte = gevuld met cerebrospinale vloeistof (Web van
collagene en elastische vezels)
3. Pia Mater
- Binnenste hersenvlies
- Bevat bloedvaten
Hersenventrikels
- Vier delen van de hersenen
- Interne holtes gevuld met liquor

, Cerebrospinale vloeistof (CSF)
- Ook wel liquor of hersenvocht
- Schokbreker
- Ondersteunt gewicht (in het water ben je lichter dan normaal)
- Ondersteunt de circulatie:
 Voedingsstoffen
 Hormonen
 Afvalstoffen
- Wordt aangemaakt in plexus choreoïdeus
(haarvatenetwerk)
 Netwerk van doorlaatbare haarvaten en
Ependymcellen (speciale neuronen die
vanuit het vocht wat in je bloed zit, het
liquor kunnen maken)  leven liquor af
- Productie = +/- 500 ml/24u
+/- 150 ml continue aanwezig (circuleert er
rond)
- Afvoer via granulationes arachnoidales (uitstulpingen van het spinnenwebvlies in
een ader (saggitale sinus))
Ruggemerg
- Hernia = breuk in tussenwervelschijf
- Ependymoom = tumor uit een ependymcel (neurogliacel voor de aanmaak
liquor)
Hersenzenuwen
Namen:
Op Ons Oude Tuin Terras At Frits Verse Groente Van Albert
Heijn
Functie (S = sensorisch, M = motorisch, B = beide):
Sexy Sixpacks Make Money, But My Brother Says: ‘Big
B*n*ers Make More’.
I N. Olfactorius (S) = Reuk
II N. Opticus (S) = Oogzenuwbaan
III N. Oculomotorius (M) = Oogbewegingszenuw
IV N. Trochlearis (M) = Oogspieren aansturen
V N. Trigeminus (SM) = Gevoel in het gezicht
VI N. Abducens (M) = Rechter oogspier
VII N. Facialis (SM) = Gezichtsuitdrukkingen