Samenvatting Toetsmatrijs Beroepssituatie 11 + 12

Nr. Toetsdoel Komt Weging
aan de
orde in
1 Kan de regulatie van de bloeddruk door de nieren uitleggen en de rol van het Renine 1
Angiotensine Aldosteron Systeem (RAAS) hierbij verklaren
Regulering glomerulaire filtratiesnelheid
Regulering van de nierfunctie:
- Plaatselijke regulering (autoregulatie)
o Diameter afferente en efferente
arteriolen en glomerulaire capillairen
o Compenseren kleine variaties in de
bloeddruk
- Sympathisch zenuwstelsel
o Gaat aan het werk bij acute situaties
o Sterke vernauwing afferente arteriolen
 verlaagt de druk
o Bij stress/inspanning
- Hormonale regulering
o Angiotensine II
 Krachtige vaatvernauwing
capillairnetwerk; druk nierarteriën
 Vernauwing efferente arteriolen; GFS
 Bevordering ADH afgifte  reabsorptie water en Na+
 Afgifte aldosteron en epinefrine doorbijnieren; bloeddruk en
reabsorptie Na+

o Antidiuretisch hormoon (ADH)
 Afgifte door angiontensine II of hypothalamus
 Vergroot de doorlaatbaarheid van water
 Distale tubulus contortus
 Verzamelbuis
 Versterkt het dorstgevoel
o Aldosteron
 Afgifte door angiontensine II en stijging K+
 Bevordert reabsorptie Na+ en afgifte kalium in de DTC
o Atriaal natriuretisch peptide (ANP)
 Afgifte door hartspiercellen atria bij hoge bloeddruk/bloedvolume
 Afname Na+ resorptie
 Verwijding glomerulaire capillairen  toename GFS en
waterverlies
 Remming RAAS

Renine-angiotensinesysteem
Renine-angiotensinesysteem:
- Renine zet het inactieve angiotensinogeen om in anginotensine I dat weer wordt
omgezet in angiontensine II  vindt plaats in longcapillairen
- Lage glomerulaire druk

, - Juxtaglomerulaire complex geeft renine (regelt de bloeddruk en erytropoëtine) af




2 Kan uitleggen hoe de nieren inspelen op veranderingen in de concentraties vocht, zuren of 1
zouten in het menselijk lichaam, met als doel om de homeostase te bewaken en kan
uitleggen waaruit de urine is samengesteld
Factoren homeostase van vloeistofvolumes, concentraties opgeloste deeltjes en de
pH
Vochtbalans
= hoeveelheid opgenomen water is gelijk aan hoeveelheid afgescheiden water
- D.m.v. waterverplaatsing tussen ECF en ICF:
o Uitscheiden per dag = 2500 ml
o Osmose
o Hypertoon = concentratie extracellulaire vloeistof is hoger dan de
intracellulaire vloeistof  water verplaatst zich naar de extracellulaire
vloeistof
o Hypotoon = de concentratie extracellulaire vloeistof is lager dan de
intracellulaire vloeistof  water verplaatst zich naar de cellen
o Isotoon =
concentratie is
gelijk

Mineralenbalans
- Mineralenbalans
beïnvloed de waterbalans
- Van invloed op celfuncties

- Na+ en K+ osmotische
waarde

Natriumbalans:
- Opname

, spijsverteringskanaal en excretie via o.a. de nieren
- Aldosteron en atriale natriuretische peptiden
- Na+ trekt water aan
- Bloeddruk

Kaliumbalans:
- Opname spijsverteringskanaal en excretie via de nieren
- Aldosteron  opname natrium en excretie kalium

Compensatie door de nieren:
- Proximale tubulus
o Reabsorptie ionen
- Stijgende tak lis van Henle

Renale compensatie zuur-base evenwicht
Renale regulatie pH:
- = Balans in waterstofionen
- H+ ionen kunnen met de urine worden uitgescheiden
- H+, CO2 en HCO3- komen bij filtratie in de voorurine
- Excretie H+ of reabsorptie van HCO3-

Samenstelling urine
- Water
- Ureum
- Anorganische zouten
- Urolibine
- Polyfyrine

3 Kan de gevolgen van fysiologische veroudering voor het urinewegstelsel uitleggen 1
Afname
- Functionele nefronen
- Glomerulaire filtratiesnelheid
o Verminderde renale compensatie pH
- Gevoeligheid aldosteron en ADH
o Afname reabsorptie water en natriumionen, toename kaliumverlies
- Totale watergehalte

Problemen met de blaasreflex
- Afname tonus kringspieren
- Verlies regulatie urinelozing
- Urineretentie bij de man

Verlies mineralengehalte door afname spier- en botmassa

4 Kan de definitie, risicofactoren, symptomen, onderzoeken en behandeling uitleggen bij 1
Urineweginfecties, nierfalen, Cystitis, glomerulonephritis en pyelonefritis, Nierstenen,
Cystenieren en Nierinsufficiëntie
Urineweginfecties (UWI)
Definitie:
= Het slijmvlies aan de binnenkant van de urinewegen is ontstoken
Oorzaken  Bacteriën, virussen of andere ziekte verwekkers
Symptomen:
- Vaak plassen
- Pijn bij het plassen

, - Afwijkende urine
Diagnose:
- Urineonderzoek  ochtendurine
- Urine in het lab kweken
Behandeling:
- Lichte versie  gaat vanzelf over
- Zware versie  antibiotica

Nierfalen
Symptomen:
- Verhoogd ureumgehalte
- Verhoogd creatininegehalte
- Overvulling (benen, enkels)
- Verhoogd fosfaatgehalte
- Hyperkaliëmie
- Anemie
- Moe
- Concentratiestoornis
- Botontkalking
- Groeistoornis
- Jeuk door afvalstoffen
- Geen eetlust

Behandeling:
- Beperken van eiwitten, water, zouten en calorieën
o Mindere urineproductie
o Het voorkómen van grote hoeveelheden stikstofhoudende afvalstoffen
- Nierdialyse

Vormen:
1. Acuut nierfalen
- Oorzaken;
o Shock  Prerenaal = Verminderde bloedtoevoer naar de nieren (grote
bloeding/trauma of vernauwing nierarterie, shock ontwikkelen)
o Tubulaire necrose = Afsterven van de nierkanaaltjes
o Renaal = Ontsteking in de nieren (auto-immuunziekte of door ziekteverwekker
van buitenaf)
o Urinestase  Postrenaal = Blokkade van de urinewegen (tumor of
nierstenen)
- Symptomen;
o Oligurie = Verminderde urineproductie
o Anurie = Volledig afwezige urineproductie
2. Chronisch nierfalen
- Diabetes
- Hoge bloeddruk
- Aangeboren afwijkingen (bijv. cystenieren)
- Niet opgelost acuut nierfalen

Behandeling:
- Z.s.m. starten
- Medicijnen, dialyse en speciaal dieet

Cystitis/blaasontsteking
Definitie: