Scheikunde hoofdstuk 2 leerlijn:
Paragraaf 1:
Te beschrijven welke typen ontledingsreacties er zijn:
Ontledingsreactie: Een ontledingsreactie is een chemische reactie waarbij uit 1
beginstof 2 of meer reactieproducten ontstaan. Ontledingsreacties zijn van belang voor
de productie van allerlei nuttige stoffen zoals: metalen, brandstoffen, grondstoffen en
voor andere materialen.
Er zijn drie manieren waarop een ontledingsreactie plaats kan vinden (hierbij wordt iedere
keer een andere energievorm gebruikt.)
Thermolyse: Thermolyse is een ontledingsreactie doormiddel van warmte. Als je papier,
suiker of etenswaren zonder zuurstof sterk verhit, ontleedt het en houd je een zwarte
vaste stof over. Die zwarte stof is koolstof. Ook als je hout, meel, rubber of plastic zonder
zuurstof sterk verhit ontstaat er koolstof als 1 van de reactieproducten. Stoffen die
zonder zuurstof bij verhitting verkolen heten organische stoffen. Bij thermolyse van
organische stoffen ontstaan meestal ook gassen (schroeilucht) en rook (walm)
Reactieschema:
warmte
Organische stof -------------------- Koolstof+ water +rook + gassen
Elektrolyse: Elektrolyse is een ontledingsreactie doormiddel van elektrische energie.
Fotolyse: Fotolyse is een ontledingsreactie doormiddel van licht. Als ontleding
doormiddel van licht ongewenst is moet je de stoffen in het donker bewaren.
Te beschrijven welke energievormen bij de drie typen ontledingsreacties
toegepast worden:
Elektrolyse: Elektrische energie
Fotolyse: licht
Thermolyse: warmte
Te beschrijven hoe je waterstof en zuurstof kunt aantonen:
Kan je niet verder ontleden.
Het verschil uit te leggen tussen ontleedbare en niet-ontleedbare stoffen:
Niet ontleedbare stoffen: Door stoffen steeds zover mogelijk te delen krijg je uiteindelijk stoffen
die niet meer te delen zijn. Water, waterstof en zuurstof kun je onmogelijk verder delen. Niet
ontleedbare stoffen worden ook wel elementen genoemd. Grootste deel van deze stoffen zijn
metalen. Alle metalen behalve de edelmetalen kunnen reageren met zuurstof uit de lucht. In het
geval van het metaal ijzer heet dit roesten, in de andere gevallen heet dit corroderen.
Ontleedbare stoffen:
, Stoffen die je kan ontleden.
Verschil: Ontleedbare stoffen kun je ontleden, niet ontleedbare stoffen kun je niet ontleden.
Te beschrijven dat ontleedbare stoffen ook wel verbindingen en niet-ontleedbare
stoffen ook wel elementen genoemd worden:
Niet ontleedbare stof: Elementen
Ontleedbare stoffen: Verbindingen
Uit te leggen wat een synthesereactie is:
Synthesereactie: Is een reactie waarbij een nuttig bruikbare stof ontstaat.
Fotosynthese: is een belangrijke synthesereactie. Die plaats vindt in groene planten
onder invloed van zonlicht. Planten hebben koolstofdioxide en water nodig om te kunnen
groeien. Tijdens de groei worden door de fotosynthesereacties hieruit glucose en
zuurstof gevormd. Deze reactie zorgt ervoor dat er voldoende voedsel en zuurstof is op
de aarde.
(Zon)licht
Koolstofdioxide + water -------------------- glucose + zuurstof
Paragraaf 2
Het deeltjesmodel te beschrijven:
Stoffen zijn opgebouwd uit deeltjes die met het blote oog onzichtbaar zijn. Daarom om een
zichtbare voorstelling of een deeltjesmodel te maken van deze deeltjes.
Deeltjesmodel:
- Elke stof is opgebouwd uit heel kleine deeltjes. Deze worden moleculen genoemd.
- Elke stof heeft zijn eigen soort moleculen.
- Moleculen bewegen voortdurend en hebben daardoor een bepaalde hoeveelheid
bewegingsenergie. De bewegingssnelheid hangt af van de temperatuur. Bij een hogere
temperatuur bewegen de moleculen sneller.
- Moleculen trekken elkaar aan. Dit wordt veroorzaakt door verschillende soorten
aantrekkingskrachten met uiteenlopende sterkte.
Hoe je het deeltjesmodel kunt gebruiken om faseovergangen te beschrijven:
Fase: toestand waar de stof zich in bevindt.
Paragraaf 1:
Te beschrijven welke typen ontledingsreacties er zijn:
Ontledingsreactie: Een ontledingsreactie is een chemische reactie waarbij uit 1
beginstof 2 of meer reactieproducten ontstaan. Ontledingsreacties zijn van belang voor
de productie van allerlei nuttige stoffen zoals: metalen, brandstoffen, grondstoffen en
voor andere materialen.
Er zijn drie manieren waarop een ontledingsreactie plaats kan vinden (hierbij wordt iedere
keer een andere energievorm gebruikt.)
Thermolyse: Thermolyse is een ontledingsreactie doormiddel van warmte. Als je papier,
suiker of etenswaren zonder zuurstof sterk verhit, ontleedt het en houd je een zwarte
vaste stof over. Die zwarte stof is koolstof. Ook als je hout, meel, rubber of plastic zonder
zuurstof sterk verhit ontstaat er koolstof als 1 van de reactieproducten. Stoffen die
zonder zuurstof bij verhitting verkolen heten organische stoffen. Bij thermolyse van
organische stoffen ontstaan meestal ook gassen (schroeilucht) en rook (walm)
Reactieschema:
warmte
Organische stof -------------------- Koolstof+ water +rook + gassen
Elektrolyse: Elektrolyse is een ontledingsreactie doormiddel van elektrische energie.
Fotolyse: Fotolyse is een ontledingsreactie doormiddel van licht. Als ontleding
doormiddel van licht ongewenst is moet je de stoffen in het donker bewaren.
Te beschrijven welke energievormen bij de drie typen ontledingsreacties
toegepast worden:
Elektrolyse: Elektrische energie
Fotolyse: licht
Thermolyse: warmte
Te beschrijven hoe je waterstof en zuurstof kunt aantonen:
Kan je niet verder ontleden.
Het verschil uit te leggen tussen ontleedbare en niet-ontleedbare stoffen:
Niet ontleedbare stoffen: Door stoffen steeds zover mogelijk te delen krijg je uiteindelijk stoffen
die niet meer te delen zijn. Water, waterstof en zuurstof kun je onmogelijk verder delen. Niet
ontleedbare stoffen worden ook wel elementen genoemd. Grootste deel van deze stoffen zijn
metalen. Alle metalen behalve de edelmetalen kunnen reageren met zuurstof uit de lucht. In het
geval van het metaal ijzer heet dit roesten, in de andere gevallen heet dit corroderen.
Ontleedbare stoffen:
, Stoffen die je kan ontleden.
Verschil: Ontleedbare stoffen kun je ontleden, niet ontleedbare stoffen kun je niet ontleden.
Te beschrijven dat ontleedbare stoffen ook wel verbindingen en niet-ontleedbare
stoffen ook wel elementen genoemd worden:
Niet ontleedbare stof: Elementen
Ontleedbare stoffen: Verbindingen
Uit te leggen wat een synthesereactie is:
Synthesereactie: Is een reactie waarbij een nuttig bruikbare stof ontstaat.
Fotosynthese: is een belangrijke synthesereactie. Die plaats vindt in groene planten
onder invloed van zonlicht. Planten hebben koolstofdioxide en water nodig om te kunnen
groeien. Tijdens de groei worden door de fotosynthesereacties hieruit glucose en
zuurstof gevormd. Deze reactie zorgt ervoor dat er voldoende voedsel en zuurstof is op
de aarde.
(Zon)licht
Koolstofdioxide + water -------------------- glucose + zuurstof
Paragraaf 2
Het deeltjesmodel te beschrijven:
Stoffen zijn opgebouwd uit deeltjes die met het blote oog onzichtbaar zijn. Daarom om een
zichtbare voorstelling of een deeltjesmodel te maken van deze deeltjes.
Deeltjesmodel:
- Elke stof is opgebouwd uit heel kleine deeltjes. Deze worden moleculen genoemd.
- Elke stof heeft zijn eigen soort moleculen.
- Moleculen bewegen voortdurend en hebben daardoor een bepaalde hoeveelheid
bewegingsenergie. De bewegingssnelheid hangt af van de temperatuur. Bij een hogere
temperatuur bewegen de moleculen sneller.
- Moleculen trekken elkaar aan. Dit wordt veroorzaakt door verschillende soorten
aantrekkingskrachten met uiteenlopende sterkte.
Hoe je het deeltjesmodel kunt gebruiken om faseovergangen te beschrijven:
Fase: toestand waar de stof zich in bevindt.
