Week 5
Te bestuderen literatuur:
- H12-15
- HR Suk/Brittannia
- HR NS
- HR Beenen/Vanduho
- HR Philips Lighting
- HR FNV/Amsta
Hoorcollege 5: Cao-, stakings- en medezeggenschapsrecht
01 Organisatie en vertegenwoordiging
Collectieve onderhandelingen
- Ongelijkheidscompensatie
- Vrijheid van vakvereniging: werkgevers en werknemers mogen zich
organiseren zonder inmenging door de overheid
o Positieve vrijheid: om lid te worden van een vereniging/op te richten
o Negatieve vrijheid: om zich niet te organiseren (niet benadeeld
worden)
Vakbonden en centrales (FNV grootste van werknemers)
Zowel werkgevers- als werknemersorganisaties doorgaans verenigingen met
volledige rechtsbevoegdheid in de zin van boek 2 BW
- Centrales sluiten geen cao af, dit doen aangesloten organisaties
- Daartoe moeten zij bevoegdheid hebben volgens statuten (art. 2 Wet cao)
Modellen
1. Poldermodel (overlegstelsel met instituties als SER) – NL
2. Angelsaksische model (onbelemmerde werking marktmechanisme)
3. Rijnlande model (sociale zekerheid, gemeenschapsgevoel lange termijn)
Vertegenwoordiging
1. Publiekrechtelijke vormen van overleg
In beginsel moet iedere vertegenwoordiging van werkgevers en
werknemers gelijke toegang hebben op toegang tot overleg (voornaamste
criterium: representativiteit)
Kwalitatieve eisen: continuïteit
Kwantitatieve eisen: ledental en spreiding
2. Privaatrechtelijke vormen van overleg
Contractsvrijheid
Representativiteit maakt geen verschil
Rechter stelt wel grenzen aan uitsluiten verenigingen die evident
representatiever zijn
, Niveaus
Privaatrechtelijk Publiekrechtelijk
Onderneming * Afspraken cao juridisch bindend X
voor gebonden werkgevers en .
werknemers * Arbeidsinspectie
* Afspraken met
ondernemingsraad of pvt kunnen
vorm krijgen van
ondernemingsovereenkomst
* Organen: advies, instemmen,
informatie,
arbeidsomstandigheden,
beroepsrecht,
geheimhoudingsplicht
* Arbodienst voor
arbeidsomstandigheden en
ziekteverzuim (werkgever dient
aangesloten te zijn)
* Art. 12 Arbowet –
ondernemingsraad of
werknemersvertegenwoordiging
dient betrokken te worden bij
arbeidsomstandighedenbeleid
Bedrijfstak * Werkgevers- en * Tot 2015 bedrijfs- en
werknemersorganisaties die productschappen (konden
deelnemen aan overleg cao verordeningen uitvaardigen)
* Pensioens- en scholingsfondsen
Regionaal X * WERKbedrijf UWV
* Cliëntenraad
Nationaal STAR (Stichting van de Arbeid) SER (Sociaal-Economische Raad)
* Vertegenwoordigers zitting naar * Werkgeversleden,
verhouding tot omvang werknemersleden, kroonleden
achterban (onafhankelijken)
* Overleg + aanbevelingen cao- * SER-adviezen vaak
partijen richtinggevende rol
* Meerderheids- en
minderheidsstandpunten
Europees * Eigen Europese organisaties * Europese Commissie moet
* Lobbyen bij EU-instanties raadpleging sociale partners op
* Coördineren nationale unieniveau bevorderen (154-155
organisaties VWEU)
* Bedrijfstakgewijze organisaties 1. Aangesloten organisaties
* Grensoverschrijdende cao’s bevorderen zelf dat beleid
komt nog niet voor nationaal wordt uitgevoerd
2. Op gezamenlijk verzoek kan
Raad van Ministers overeenkomst
bindend verklaren
(publiekrechtelijk)
ESH
Internationaal * Uitwisseling informatie IAO (Internationale
ontwikkelingen diverse landen Arbeidsorganisatie)
Te bestuderen literatuur:
- H12-15
- HR Suk/Brittannia
- HR NS
- HR Beenen/Vanduho
- HR Philips Lighting
- HR FNV/Amsta
Hoorcollege 5: Cao-, stakings- en medezeggenschapsrecht
01 Organisatie en vertegenwoordiging
Collectieve onderhandelingen
- Ongelijkheidscompensatie
- Vrijheid van vakvereniging: werkgevers en werknemers mogen zich
organiseren zonder inmenging door de overheid
o Positieve vrijheid: om lid te worden van een vereniging/op te richten
o Negatieve vrijheid: om zich niet te organiseren (niet benadeeld
worden)
Vakbonden en centrales (FNV grootste van werknemers)
Zowel werkgevers- als werknemersorganisaties doorgaans verenigingen met
volledige rechtsbevoegdheid in de zin van boek 2 BW
- Centrales sluiten geen cao af, dit doen aangesloten organisaties
- Daartoe moeten zij bevoegdheid hebben volgens statuten (art. 2 Wet cao)
Modellen
1. Poldermodel (overlegstelsel met instituties als SER) – NL
2. Angelsaksische model (onbelemmerde werking marktmechanisme)
3. Rijnlande model (sociale zekerheid, gemeenschapsgevoel lange termijn)
Vertegenwoordiging
1. Publiekrechtelijke vormen van overleg
In beginsel moet iedere vertegenwoordiging van werkgevers en
werknemers gelijke toegang hebben op toegang tot overleg (voornaamste
criterium: representativiteit)
Kwalitatieve eisen: continuïteit
Kwantitatieve eisen: ledental en spreiding
2. Privaatrechtelijke vormen van overleg
Contractsvrijheid
Representativiteit maakt geen verschil
Rechter stelt wel grenzen aan uitsluiten verenigingen die evident
representatiever zijn
, Niveaus
Privaatrechtelijk Publiekrechtelijk
Onderneming * Afspraken cao juridisch bindend X
voor gebonden werkgevers en .
werknemers * Arbeidsinspectie
* Afspraken met
ondernemingsraad of pvt kunnen
vorm krijgen van
ondernemingsovereenkomst
* Organen: advies, instemmen,
informatie,
arbeidsomstandigheden,
beroepsrecht,
geheimhoudingsplicht
* Arbodienst voor
arbeidsomstandigheden en
ziekteverzuim (werkgever dient
aangesloten te zijn)
* Art. 12 Arbowet –
ondernemingsraad of
werknemersvertegenwoordiging
dient betrokken te worden bij
arbeidsomstandighedenbeleid
Bedrijfstak * Werkgevers- en * Tot 2015 bedrijfs- en
werknemersorganisaties die productschappen (konden
deelnemen aan overleg cao verordeningen uitvaardigen)
* Pensioens- en scholingsfondsen
Regionaal X * WERKbedrijf UWV
* Cliëntenraad
Nationaal STAR (Stichting van de Arbeid) SER (Sociaal-Economische Raad)
* Vertegenwoordigers zitting naar * Werkgeversleden,
verhouding tot omvang werknemersleden, kroonleden
achterban (onafhankelijken)
* Overleg + aanbevelingen cao- * SER-adviezen vaak
partijen richtinggevende rol
* Meerderheids- en
minderheidsstandpunten
Europees * Eigen Europese organisaties * Europese Commissie moet
* Lobbyen bij EU-instanties raadpleging sociale partners op
* Coördineren nationale unieniveau bevorderen (154-155
organisaties VWEU)
* Bedrijfstakgewijze organisaties 1. Aangesloten organisaties
* Grensoverschrijdende cao’s bevorderen zelf dat beleid
komt nog niet voor nationaal wordt uitgevoerd
2. Op gezamenlijk verzoek kan
Raad van Ministers overeenkomst
bindend verklaren
(publiekrechtelijk)
ESH
Internationaal * Uitwisseling informatie IAO (Internationale
ontwikkelingen diverse landen Arbeidsorganisatie)
