WIJKANALYSE VECHTZOOM,
KLOPVAART
Toetscode: GVE-1.IT2-16
Docent
,Inhoudsopgave
Paginanummer
• Hoofdstuk 1: voorbereidingsopdracht 1 2
• Hoofdstuk 2: voorbereidingsopdracht 2 6
• Hoofdstuk 3: Stap 1 van de wijkanalyse 8
• Hoofdstuk 4: Stap 2 van de wijkanalyse 9
o Geschiedenis 9
o Bevolkingssamenstelling 9
o Culturen en religie 10
o Fysieke omgeving 11
o Gezondheidsvoorzieningen 12
o Economie 13
o Vervoer en veiligheid 14
o Politiek en bestuur 15
o Communicatie 15
o Onderwijs/educatie 16
o Ontspanning 17
o Met bewoners in gesprek 18
• Hoofdstuk 5: Stap 3 van de wijkanalyse 19
o Bevolkingssamenstelling 19
o Sociaaleconomische status 20
o Informele netwerken 22
o Gezondheidsproblemen 23
o Wijkteams 28
• Hoofdstuk 6: Stap 4 van de wijkanalyse 30
o Gekozen bevolkingsgroep en de sociale kaart 30
o Welzijnsvoorzieningen 31
o Zorgvoorzieningen 32
o Sport- en recreatievoorzieningen 33
o Zorg- en welzijnsvoorzieningen buiten Vechtzoom 34
• Hoofdstuk 7: Stap 5 van de wijkanalyse 35
o Bijlage 1: Advies n.a.v. wijkanalyse 36
• Literatuurlijst 47
• Bijlage 1: Samenwerkingsovereenkomst 54
1
,Hoofdstuk 1: voorbereidingsopdracht 1
20 termen Omschrijving en betekenis voor wijkanalyse.
Expertisegebied De afgesproken competenties en expertise die in de
wijkverpleegkundige wijkverpleging essentieel zijn. Waarmee wordt aangegeven wat de norm
is binnen wijkverpleging. De verpleegkundige wordt in essentie meer een
gezondheidsbevorderaar (V&VN , 2020).
Dit begrip is van belang bij de wijkanalyse omdat duidelijk is wat er van
een verpleegkundige in een wijk verwacht wordt.
Zelfmanagement Zelfmanagement is een set van vaardigheden die de patiënt inzet om zelf
goed om te gaan met zijn gezondheidsprobleem en om zijn
onafhankelijkheid te vergroten (Sassen, 2018).
Zelfmanagement is nodig bij de wijkanalyse omdat de verpleegkundige
zelfmanagement bij een patiënt moet bevorderen. Het is van belang om
te weten wat de patiënt zélf kan.
Shared-decision making Bij shared-decision making komen zorgverlener en patiënt samen tot een
besluit over de diagnostiek, behandeling, begeleiding en nazorg van de
patiënt. Door deze gezamenlijke besluitvorming kunnen zowel patiënt
als hulpverlener beter inschatten welk beleid of behandelmethode het
beste bij de individuele situatie van de patiënt past (CooperatieVGZ,
2020).
In de wijkanalyse is shared-decision making van belang omdat de
wijkverpleegkundige de professionele blik heeft en de patiënt het beste
kan inschatten wat voor hem/haar het beste is.
Sociale kaart In een sociale kaart vinden burgers en hulpverleners informatie over
organisaties en hun aanbod van diensten, producten en activiteiten in
het sociale domein. Ook kan de sociale kaart worden ingericht voor een
specifieke doelgroep (Sociale Kaart, 2020).
De sociale kaart komt van pas in de wijkanalyse omdat een
verpleegkundige hier op kan zien met welke professional zij kan
contacten.
Wijkgezondheidsprofiel In een wijkgezondheidsprofiel vind je een inventarisatie van de
(gezondheids-)situatie, wensen en behoeften en gezondheidsbeleving
van inwoners in een gemeente, dorp, buurt of wijk (Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu, 2020).
Het begrip ‘wijkgezondheidsprofiel’ is van belang voor de wijkanalyse
omdat hierdoor een duidelijk beeld geschetst kan worden over de
bevolkingsgroep en gezondheidsproblemen in een wijk.
Informele zorg Informele zorg wordt aangeboden door mensen die er niet specifiek voor
hebben geleerd of betaald voor worden zoals; mantelzorgers en
vrijwilligers (Wijkteamswerken, z.d.).
Tijdens het maken van de wijkanalyse kan het van belang zijn om te
weten waar de bevolking nog meer steun qua zorg uit kan halen.
Multimorbiditeit Multimorbiditeit is de algemene term voor het optreden van meer dan
één (chronische) aandoening in één individu tijdens een bepaalde
periode (Volksgezondheidenzorg, 2020).
2
, Multimorbiditeit komt van pas tijdens de wijkanalyse om meerdere
gezondheidsproblemen te vinden en te kunnen koppelen.
Selectieve preventie Selectieve preventie richt zich op bevolkingsgroepen met een verhoogd
risico en voorkomt dat personen met één of meerdere risicofactoren
(determinanten) voor een bepaalde aandoening daadwerkelijk ziek
worden. Bijvoorbeeld de griepprik voor ouderen of bevolkingsonderzoek
borstkanker (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2020).
Dit begrip is nodig tijdens de wijkanalyse omdat er een bepaalde
bevolkingsgroep gekozen dient te worden
Gezondheid (volgens Gezondheid ‘als het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te
Machteld Huber) voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van
het leven’. Hierbij zijn ook zes positieve dimensies van gezondheid aan te
koppelen (Huber et al. 2011).
Dit begrip komt van pas bij de wijkanalyse tijdens het opstellen van een
plan en het te kunnen koppelen aan de patiëntengroep.
Diversiteit Verscheidenheid die kan plaatsvinden in zowel natuur (biodiversiteit) als
in een samenleving zoals een wijk, stad of land (Encyclo,2020).
Diversiteit is van belang bij de wijkanalyse omdat er verschillende
bevolkingsgroepen in één wijk kunnen wonen, waarbij verschillende
maatschappelijke of gezondheidsproblemen kunnen zijn.
Wmo WMO staat voor Wet Maatschappelijke ondersteuning. Met deze wet
ligt de verantwoordelijkheid bij de gemeente. De gemeente moet er
voor zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen.
Hiervoor dienen zij ondersteuning (vanuit de gemeente) te krijgen.
Ondersteuning vanuit de gemeente kan zijn: begeleiding en
dagbesteding, ontlasten van mantelzorger, opvang voor mensen die te
maken hebben met huiselijk geweld en/of dakloos zijn. Daarnaast dient
de gemeente een plaats te hebben in een beschermde opvang voor
mensen met een psychische stoornis (van Haaren & Kerstens, 2020).
Dit begrip is van belang voor de wijkanalyse omdat er duidelijk is wat de
taak van de gemeente is om mensen zo lang mogelijk thuis te laten
wonen.
Zvw ZVW staat voor Zorgverzekeringswet. De zorgverzekeringswet stelt dat
iedereen die in Nederland woont of werkt, recht heeft op basiszorg. ‘Het
Nederlandse zorgstelsel is gebaseerd op solidariteit: rijk en arm, jong en
oud, gezond en ziek hebben allemaal recht op dezelfde, betaalbare zorg
uit het basispakket. Iedereen betaalt daaraan mee via premies en
belastingen’ stelt Zorginstituut Nederland (z.d.).
Dit begrip is van belang omdat een wijkverpleegkundige moet weten
met welke wetten hij/zij te maken heeft en deze goed toe dient te
passen.
Model van Lalonde Het model van Lalonde wordt ook wel het determinantenmodel van
gezondheid genoemd (Sassen, 2014). In het model van Lalonde zijn de
volgende determinanten ook meegenomen:
• Endogene determinanten: Biologische factoren
• Exogene determinanten: fysieke leefomgeving
• Exogene determinanten: sociale contacten
• Leefstijl
3
KLOPVAART
Toetscode: GVE-1.IT2-16
Docent
,Inhoudsopgave
Paginanummer
• Hoofdstuk 1: voorbereidingsopdracht 1 2
• Hoofdstuk 2: voorbereidingsopdracht 2 6
• Hoofdstuk 3: Stap 1 van de wijkanalyse 8
• Hoofdstuk 4: Stap 2 van de wijkanalyse 9
o Geschiedenis 9
o Bevolkingssamenstelling 9
o Culturen en religie 10
o Fysieke omgeving 11
o Gezondheidsvoorzieningen 12
o Economie 13
o Vervoer en veiligheid 14
o Politiek en bestuur 15
o Communicatie 15
o Onderwijs/educatie 16
o Ontspanning 17
o Met bewoners in gesprek 18
• Hoofdstuk 5: Stap 3 van de wijkanalyse 19
o Bevolkingssamenstelling 19
o Sociaaleconomische status 20
o Informele netwerken 22
o Gezondheidsproblemen 23
o Wijkteams 28
• Hoofdstuk 6: Stap 4 van de wijkanalyse 30
o Gekozen bevolkingsgroep en de sociale kaart 30
o Welzijnsvoorzieningen 31
o Zorgvoorzieningen 32
o Sport- en recreatievoorzieningen 33
o Zorg- en welzijnsvoorzieningen buiten Vechtzoom 34
• Hoofdstuk 7: Stap 5 van de wijkanalyse 35
o Bijlage 1: Advies n.a.v. wijkanalyse 36
• Literatuurlijst 47
• Bijlage 1: Samenwerkingsovereenkomst 54
1
,Hoofdstuk 1: voorbereidingsopdracht 1
20 termen Omschrijving en betekenis voor wijkanalyse.
Expertisegebied De afgesproken competenties en expertise die in de
wijkverpleegkundige wijkverpleging essentieel zijn. Waarmee wordt aangegeven wat de norm
is binnen wijkverpleging. De verpleegkundige wordt in essentie meer een
gezondheidsbevorderaar (V&VN , 2020).
Dit begrip is van belang bij de wijkanalyse omdat duidelijk is wat er van
een verpleegkundige in een wijk verwacht wordt.
Zelfmanagement Zelfmanagement is een set van vaardigheden die de patiënt inzet om zelf
goed om te gaan met zijn gezondheidsprobleem en om zijn
onafhankelijkheid te vergroten (Sassen, 2018).
Zelfmanagement is nodig bij de wijkanalyse omdat de verpleegkundige
zelfmanagement bij een patiënt moet bevorderen. Het is van belang om
te weten wat de patiënt zélf kan.
Shared-decision making Bij shared-decision making komen zorgverlener en patiënt samen tot een
besluit over de diagnostiek, behandeling, begeleiding en nazorg van de
patiënt. Door deze gezamenlijke besluitvorming kunnen zowel patiënt
als hulpverlener beter inschatten welk beleid of behandelmethode het
beste bij de individuele situatie van de patiënt past (CooperatieVGZ,
2020).
In de wijkanalyse is shared-decision making van belang omdat de
wijkverpleegkundige de professionele blik heeft en de patiënt het beste
kan inschatten wat voor hem/haar het beste is.
Sociale kaart In een sociale kaart vinden burgers en hulpverleners informatie over
organisaties en hun aanbod van diensten, producten en activiteiten in
het sociale domein. Ook kan de sociale kaart worden ingericht voor een
specifieke doelgroep (Sociale Kaart, 2020).
De sociale kaart komt van pas in de wijkanalyse omdat een
verpleegkundige hier op kan zien met welke professional zij kan
contacten.
Wijkgezondheidsprofiel In een wijkgezondheidsprofiel vind je een inventarisatie van de
(gezondheids-)situatie, wensen en behoeften en gezondheidsbeleving
van inwoners in een gemeente, dorp, buurt of wijk (Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu, 2020).
Het begrip ‘wijkgezondheidsprofiel’ is van belang voor de wijkanalyse
omdat hierdoor een duidelijk beeld geschetst kan worden over de
bevolkingsgroep en gezondheidsproblemen in een wijk.
Informele zorg Informele zorg wordt aangeboden door mensen die er niet specifiek voor
hebben geleerd of betaald voor worden zoals; mantelzorgers en
vrijwilligers (Wijkteamswerken, z.d.).
Tijdens het maken van de wijkanalyse kan het van belang zijn om te
weten waar de bevolking nog meer steun qua zorg uit kan halen.
Multimorbiditeit Multimorbiditeit is de algemene term voor het optreden van meer dan
één (chronische) aandoening in één individu tijdens een bepaalde
periode (Volksgezondheidenzorg, 2020).
2
, Multimorbiditeit komt van pas tijdens de wijkanalyse om meerdere
gezondheidsproblemen te vinden en te kunnen koppelen.
Selectieve preventie Selectieve preventie richt zich op bevolkingsgroepen met een verhoogd
risico en voorkomt dat personen met één of meerdere risicofactoren
(determinanten) voor een bepaalde aandoening daadwerkelijk ziek
worden. Bijvoorbeeld de griepprik voor ouderen of bevolkingsonderzoek
borstkanker (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2020).
Dit begrip is nodig tijdens de wijkanalyse omdat er een bepaalde
bevolkingsgroep gekozen dient te worden
Gezondheid (volgens Gezondheid ‘als het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te
Machteld Huber) voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van
het leven’. Hierbij zijn ook zes positieve dimensies van gezondheid aan te
koppelen (Huber et al. 2011).
Dit begrip komt van pas bij de wijkanalyse tijdens het opstellen van een
plan en het te kunnen koppelen aan de patiëntengroep.
Diversiteit Verscheidenheid die kan plaatsvinden in zowel natuur (biodiversiteit) als
in een samenleving zoals een wijk, stad of land (Encyclo,2020).
Diversiteit is van belang bij de wijkanalyse omdat er verschillende
bevolkingsgroepen in één wijk kunnen wonen, waarbij verschillende
maatschappelijke of gezondheidsproblemen kunnen zijn.
Wmo WMO staat voor Wet Maatschappelijke ondersteuning. Met deze wet
ligt de verantwoordelijkheid bij de gemeente. De gemeente moet er
voor zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen.
Hiervoor dienen zij ondersteuning (vanuit de gemeente) te krijgen.
Ondersteuning vanuit de gemeente kan zijn: begeleiding en
dagbesteding, ontlasten van mantelzorger, opvang voor mensen die te
maken hebben met huiselijk geweld en/of dakloos zijn. Daarnaast dient
de gemeente een plaats te hebben in een beschermde opvang voor
mensen met een psychische stoornis (van Haaren & Kerstens, 2020).
Dit begrip is van belang voor de wijkanalyse omdat er duidelijk is wat de
taak van de gemeente is om mensen zo lang mogelijk thuis te laten
wonen.
Zvw ZVW staat voor Zorgverzekeringswet. De zorgverzekeringswet stelt dat
iedereen die in Nederland woont of werkt, recht heeft op basiszorg. ‘Het
Nederlandse zorgstelsel is gebaseerd op solidariteit: rijk en arm, jong en
oud, gezond en ziek hebben allemaal recht op dezelfde, betaalbare zorg
uit het basispakket. Iedereen betaalt daaraan mee via premies en
belastingen’ stelt Zorginstituut Nederland (z.d.).
Dit begrip is van belang omdat een wijkverpleegkundige moet weten
met welke wetten hij/zij te maken heeft en deze goed toe dient te
passen.
Model van Lalonde Het model van Lalonde wordt ook wel het determinantenmodel van
gezondheid genoemd (Sassen, 2014). In het model van Lalonde zijn de
volgende determinanten ook meegenomen:
• Endogene determinanten: Biologische factoren
• Exogene determinanten: fysieke leefomgeving
• Exogene determinanten: sociale contacten
• Leefstijl
3
