Arresten Burgerlijk Procesrecht en Insolventierecht 2020/2021
Week 1a
Airey/Ireland nr. 2
Staten moeten het recht op toegang tot de rechter waarborgen, zij het dat
zij dit op verschillende manieren kunnen realiseren. Als
procesvertegenwoordiging is verplicht gesteld, dan moet soms recht op
vergoeding van de kosten van rechtsbijstand bestaan.
Het EHRM heeft in dit arrest geoordeeld dat het van belang is dat als
mensen geen bijstand kunnen betalen, dat de overheid het voor ze kan
betalen. In Nederland is dit geregeld in art. 18 GW. Iedere burger moet
gegarandeerd dat recht van toegang tot de rechter hebben, en als jij dit
niet kan betalen, dan moet jij op kosten van de overheid een advocaat
toegewezen krijgen.
Waarheidsplicht nr. 7
De waarheidsplicht geldt volgens de Hoge Raad voor alle in het wetboek van burgerlijke
rechtsvordering geregelde procedures. De rechter mag ambtshalve oordelen dat de partij in
strijd met art. 21 Rv heeft gehandeld. Het feit dat de rechtbank op basis van de processtukken
tot een inhoudelijke beslissing is gekomen, sluit niet uit dat het hof tot het oordeel komt dat
art. 21 is geschonden en op basis van de naar zijn oordeel gebrekkige informatie een
beslissing neemt die in overeenstemming hiermee leidt tot gevolgtrekkingen over de
draagkracht van beide partijen die het hof in deze context geraden achtte. De klacht dat de
vrouw een verschrijving heeft gemaakt gaat niet op, omdat het oordeel van het hof niet getuigt
van een onjuiste rechtsopvatting en ook niet onbegrijpelijk is. Dit is een marginale toets.
Uit de werkgroep:
De Hoge Raad geeft aan dat in principe iedere gevolgtrekking mag worden verbonden
vanwege de onjuiste informatie die partijen hebben verschaft. Als het niet van belang is voor
de zaak, bijvoorbeeld de verkeerde dag genoemd, dan zou het geen reden zijn om
gevolgtrekkingen te nemen die hij geraden acht. Maar als de rechter wordt belazerd en de
onjuiste informatie is relevant voor de zaak, dan staat het de rechter vrij om te laten wat hij
vindt. Dit vind je terug in rechtsoverweging 3.3 van het arrest. De Hoge Raad gaat niet
oordelen of hij het redelijk vindt, maar kijkt alleen of de rechter op deze beslissing kon
komen.
Aanvulling feitelijke grondslag nr. 65
Volgens de hoofdregel van art. 24 Rv onderzoekt en beslist de rechter de
zaak op de grondslag van hetgeen partijen aan hun vordering, verzoek of
verweer ten gronde hebben gelegd. Volgens vaste rechtspraak van de
Hoge Raad staat het de rechter dan ook niet vrij zijn beslissing te baseren
op rechtsgronden of verweren die weliswaar zouden kunnen worden
afgeleid uit in het geding gebleken feiten en omstandigheden, maar die
door de desbetreffende partij niet aan haar vordering of verweer ten
grondslag zijn gelegd. Een uitzondering geldt voor kwesties van openbare
orde, maar daarvan is niet snel sprake.
, In deze zaak kon uit de stukken afgeleid worden dat de vrouw zelf ervan
uitging dat de overeenkomst van toepassing was. Dat telt echter niet.
Dexia had het verweer van de gebondenheid aan de WCAM-overeenkomst
moeten voeren. De rechter mag niet de feitelijke grondslag van het door
Dexia zelf niet gevoerde verweer ontlenen aan stellingen van de vrouw.
Nadat het Hof partijen de gelegenheid had gegeven zich uit te laten over
het bestaan van ene opt-out verklaring deed Dexia alsnog een beroep op
de gebondenheid van de WCAM-overeenkomst. Dat was te laat. Na de
conclusiewisseling in hoger beroep mag het hof in beginsel geen nieuw
verweer toelaten.
Capuano/Italie nr. 3, rechtsoverweging 30,37 en 37
Zowel voor de rechter als voor de partijen is de verplichting neergelegd
om te zorgen voor een voortvarende procedure (art. 20 RV). Deze
uitspraak heeft laten merken dat deze plicht op alle rechter rust omwille
van de rechtszekerheid. Of een procedure te lang duurt hangt af van de
omstandigheden van het geval. Bijvoorbeeld: de complexiteit van het
geding en het gedrag van de partijen. De staat is echter aansprakelijk
indien en voorzover het aan de rechter is te wijten dat de procedure
nodeloos lang duurt. Ook hier geldt dat een klacht bij het Europees Hof
kan worden ingediend voordat alle nationale rechtsmiddelen zijn uitgeput.
In Nederland krijg je een vergoeding wegens een onredelijke lange duur
van een civiele procedure.
Week 1b
Rijwielzadel, nr. 56
Voor ambtshalve aanvulling van rechtsgronden door de rechter is
noodzakelijk dat een partij zodanige feitelijke stellingen aan haar
vordering ten grondslag legt dat deze toewijzing van de vordering kunnen
rechtvaardigen op de door de rechter bij te brengen rechtsgrond, maar
ook dat voor zowel de rechter als de wederpartij duidelijk genoeg is dat de
desbetreffende stellingen in dat verband ten grondslag worden gelegd aan
de vordering.
Bore/De Vries, nr. 57
Dit arrest geeft een uitwerking aan het criterium van art. 139 Rv. Een
vordering is onrechtmatig als de gestelde gronden niet kunnen leiden tot
het gevorderde; een vordering is ongegrond als de gestelde gronden op
zich wel leiden tot het gevorderde, maar de gronden niet komen vast te
staan. De rechter mag de vordering enkel dadelijk afwijzen als deze van
iedere grond is ontbloot. Twijfelt de rechter echter over de (juistheid van
de) motivering van de vordering, dan kan hij de eiser uit zichzelf nadere
inlichtingen vragen of bewijs opdragen.
Processueel ondeelbare rechtsverhouding, nr. 55
In dit arrest besliste de Hoge Raad dat het rechtsmiddel dat is ingesteld
door een van de partijen bij een processueel ondeelbare rechtsverhouding
ook ten gunste of ten nadele van de andere bij de rechtsverhouding
Week 1a
Airey/Ireland nr. 2
Staten moeten het recht op toegang tot de rechter waarborgen, zij het dat
zij dit op verschillende manieren kunnen realiseren. Als
procesvertegenwoordiging is verplicht gesteld, dan moet soms recht op
vergoeding van de kosten van rechtsbijstand bestaan.
Het EHRM heeft in dit arrest geoordeeld dat het van belang is dat als
mensen geen bijstand kunnen betalen, dat de overheid het voor ze kan
betalen. In Nederland is dit geregeld in art. 18 GW. Iedere burger moet
gegarandeerd dat recht van toegang tot de rechter hebben, en als jij dit
niet kan betalen, dan moet jij op kosten van de overheid een advocaat
toegewezen krijgen.
Waarheidsplicht nr. 7
De waarheidsplicht geldt volgens de Hoge Raad voor alle in het wetboek van burgerlijke
rechtsvordering geregelde procedures. De rechter mag ambtshalve oordelen dat de partij in
strijd met art. 21 Rv heeft gehandeld. Het feit dat de rechtbank op basis van de processtukken
tot een inhoudelijke beslissing is gekomen, sluit niet uit dat het hof tot het oordeel komt dat
art. 21 is geschonden en op basis van de naar zijn oordeel gebrekkige informatie een
beslissing neemt die in overeenstemming hiermee leidt tot gevolgtrekkingen over de
draagkracht van beide partijen die het hof in deze context geraden achtte. De klacht dat de
vrouw een verschrijving heeft gemaakt gaat niet op, omdat het oordeel van het hof niet getuigt
van een onjuiste rechtsopvatting en ook niet onbegrijpelijk is. Dit is een marginale toets.
Uit de werkgroep:
De Hoge Raad geeft aan dat in principe iedere gevolgtrekking mag worden verbonden
vanwege de onjuiste informatie die partijen hebben verschaft. Als het niet van belang is voor
de zaak, bijvoorbeeld de verkeerde dag genoemd, dan zou het geen reden zijn om
gevolgtrekkingen te nemen die hij geraden acht. Maar als de rechter wordt belazerd en de
onjuiste informatie is relevant voor de zaak, dan staat het de rechter vrij om te laten wat hij
vindt. Dit vind je terug in rechtsoverweging 3.3 van het arrest. De Hoge Raad gaat niet
oordelen of hij het redelijk vindt, maar kijkt alleen of de rechter op deze beslissing kon
komen.
Aanvulling feitelijke grondslag nr. 65
Volgens de hoofdregel van art. 24 Rv onderzoekt en beslist de rechter de
zaak op de grondslag van hetgeen partijen aan hun vordering, verzoek of
verweer ten gronde hebben gelegd. Volgens vaste rechtspraak van de
Hoge Raad staat het de rechter dan ook niet vrij zijn beslissing te baseren
op rechtsgronden of verweren die weliswaar zouden kunnen worden
afgeleid uit in het geding gebleken feiten en omstandigheden, maar die
door de desbetreffende partij niet aan haar vordering of verweer ten
grondslag zijn gelegd. Een uitzondering geldt voor kwesties van openbare
orde, maar daarvan is niet snel sprake.
, In deze zaak kon uit de stukken afgeleid worden dat de vrouw zelf ervan
uitging dat de overeenkomst van toepassing was. Dat telt echter niet.
Dexia had het verweer van de gebondenheid aan de WCAM-overeenkomst
moeten voeren. De rechter mag niet de feitelijke grondslag van het door
Dexia zelf niet gevoerde verweer ontlenen aan stellingen van de vrouw.
Nadat het Hof partijen de gelegenheid had gegeven zich uit te laten over
het bestaan van ene opt-out verklaring deed Dexia alsnog een beroep op
de gebondenheid van de WCAM-overeenkomst. Dat was te laat. Na de
conclusiewisseling in hoger beroep mag het hof in beginsel geen nieuw
verweer toelaten.
Capuano/Italie nr. 3, rechtsoverweging 30,37 en 37
Zowel voor de rechter als voor de partijen is de verplichting neergelegd
om te zorgen voor een voortvarende procedure (art. 20 RV). Deze
uitspraak heeft laten merken dat deze plicht op alle rechter rust omwille
van de rechtszekerheid. Of een procedure te lang duurt hangt af van de
omstandigheden van het geval. Bijvoorbeeld: de complexiteit van het
geding en het gedrag van de partijen. De staat is echter aansprakelijk
indien en voorzover het aan de rechter is te wijten dat de procedure
nodeloos lang duurt. Ook hier geldt dat een klacht bij het Europees Hof
kan worden ingediend voordat alle nationale rechtsmiddelen zijn uitgeput.
In Nederland krijg je een vergoeding wegens een onredelijke lange duur
van een civiele procedure.
Week 1b
Rijwielzadel, nr. 56
Voor ambtshalve aanvulling van rechtsgronden door de rechter is
noodzakelijk dat een partij zodanige feitelijke stellingen aan haar
vordering ten grondslag legt dat deze toewijzing van de vordering kunnen
rechtvaardigen op de door de rechter bij te brengen rechtsgrond, maar
ook dat voor zowel de rechter als de wederpartij duidelijk genoeg is dat de
desbetreffende stellingen in dat verband ten grondslag worden gelegd aan
de vordering.
Bore/De Vries, nr. 57
Dit arrest geeft een uitwerking aan het criterium van art. 139 Rv. Een
vordering is onrechtmatig als de gestelde gronden niet kunnen leiden tot
het gevorderde; een vordering is ongegrond als de gestelde gronden op
zich wel leiden tot het gevorderde, maar de gronden niet komen vast te
staan. De rechter mag de vordering enkel dadelijk afwijzen als deze van
iedere grond is ontbloot. Twijfelt de rechter echter over de (juistheid van
de) motivering van de vordering, dan kan hij de eiser uit zichzelf nadere
inlichtingen vragen of bewijs opdragen.
Processueel ondeelbare rechtsverhouding, nr. 55
In dit arrest besliste de Hoge Raad dat het rechtsmiddel dat is ingesteld
door een van de partijen bij een processueel ondeelbare rechtsverhouding
ook ten gunste of ten nadele van de andere bij de rechtsverhouding
