Literatuursamenvatting | Kindermishandeling en verwaarlozing over de levensloop; een
introductie
Inhoudsopgave
Week 1.1: Introductie....................................................................................................................3
Artikel 1: Glaser, D. (2002). Emotional abuse and neglect (psychological maltreatment): A
conceptual framework. Child Abuse & Neglect, 26, 697–714...............................................3
Artikel 2: Kempe, C. H., Silverman, F. N., Steele, B. B., Droegemueller, W., & Silver, H. K.
(1962). The battered child syndrome. Journal of the American Medical Association, 181, 17-
24.......................................................................................................................................4
Week 1.2: Prevalentie en risicofactoren........................................................................................5
Artikel 1: Austin, A.E., Lesak, A.M., & Shanahan, M. (2020). Risk and protective factors for
child maltreatment: A review. Curr Epidemiol Rep, 7, 334-342............................................5
Artikel 2: Stoltenborgh, M., Bakermans‐Kranenburg, M. J., Alink, L. R. A., & van
IJzendoorn, M. H. (2015). The prevalence of child maltreatment across the globe: Review
of a series of meta‐ analyses. Child Abuse Review, 24(1), 37-50..........................................7
Artikel 3: Younas, F., & Morrison Gutman, L. (2023). Parental Risk and Protective Factors in
Child Maltreatment: A Systematic Review of the Evidence. Trauma, Violence, & Abuse, 24,
3697-3714...........................................................................................................................8
Week 2.1: Verklaringsmodellen.....................................................................................................9
Artikel 1: Beckerman, M., Van Berkel, S. R., Mesman, J., & Alink, L. R. A. (2018). Negative
parental attributions mediate associations between risk factors and dysfunctional
parenting: A replication and extension. Child Abuse & Neglect, 81, 249-258.......................9
Artikel 3: Reijman, S., Bakermans-Kranenburg, M. J., Hiraoka, R., Crouch, J. L., Milner, J. S.,
Alink, L. R., & van IJzendoorn, M. H. (2016). Baseline functioning and stress reactivity in
maltreating parents and at-risk adults: Review and meta-analyses of autonomic nervous
system studies. Child Maltreatment, 21(4), 327-342..........................................................12
Week 2.2: Intergenerationele overdracht & Veilig Thuis.............................................................14
Artikel 1: Alink, L. R., Cyr, C., & Madigan, S. (2019). The effect of maltreatment experiences
on maltreating and dysfunctional parenting: A search for mechanisms. Development and
Psychopathology, 31(1), 1-7..............................................................................................14
Artikel 2: Madigan, S., Cyr, C., Eirich, R., Fearon, R. P., Ly, A., Rash, C., … & Alink, L. R. A.
(2019). Testing the cycle of maltreatment hypothesis: Meta-analytic evidence of the
intergenerational transmission of child maltreatment. Development and Psychopathology
.........................................................................................................................................15
Week 3.1: Meetmethoden, inschatten risico’s............................................................................16
Artikel 1: Decision making in child protection: An international comparative study on
maltreatment substantiation, risk assessment and interventions recommendations, and
the role of professionals’ child welfare attitudes...............................................................16
Artikel 2: Inquiries into Fatal Child Abuse in the Netherlands: A Source of Improvement?. 17
Week 4.1: Seksueel misbruik.......................................................................................................18
,Artikel 1: TRAUMAVERWERKING: WAAROM NIET?...........................................................18
Drie factsheets van Centrum Seksueel Geweld:.................................................................20
1. Factsheet Centrum Seksueel Geweld.............................................................................20
2. Factsheet Centrum Seksueel Geweld – jongens en mannen...........................................21
3. Factsheet over Tonic Immobility....................................................................................22
Week 4.2: Preventie van kindermishandeling.............................................................................23
Artikel 1: Van der Put, C., Assink, M., Gubbels, J., & Boekhout van Solinge, N. (2018).
Identifying effective components of child maltreatment interventions: A meta-analysis.
Clinical Child and Family Psychology Review, 21, 171-202.................................................23
Artikel 2: Van Rooijen, K., Berg, T., & Bartelink, C. (2018). Wat werkt bij de aanpak van...24
kindermishandeling?.........................................................................................................24
Artikel 3: Van IJzendoorn, M. H., Bakermans‐Kranenburg, M. J., Coughlan, B., & Reijman,
S. (2020). Annual Research Review: Umbrella synthesis of meta‐analyses on child
maltreatment antecedents and interventions: differential susceptibility perspective on risk
and resilience. Journal of child psychology and psychiatry, 61(3), 272-290........................25
Week 5.1: Medische aspecten.....................................................................................................26
Artikel 1: Berkowitz, C.D. (2017). Physical abuse of children. The New England Journal of
Medicine, 376, 1659-66.....................................................................................................26
Week 5.2: Partnergeweld & vrouwenopvang..............................................................................28
Artikel 1: Bogat, G. A., Levendosky, A. A., & Cochran, K. (2023). Developmental
consequences of intimate partner violence on children. Annual review of Clinical
Psychology, 19, 303-329....................................................................................................28
Artikel 2: Kitzmann, K. M., Gaylord, N. K., Holt, A. R., & Kenny, E. D. (2003). Child witnesses
to domestic violence: A meta-analytic review. Journal of Consulting and Clinical
Psychology, 71, 339-352....................................................................................................29
Artikel 3: Lee, A. H., Mirhashem, R., Bernard, K., & Dozier, M. (2022). Prospective
associations between early childhood intimate partner violence (IPV) exposure and middle
childhood internalizing and externalizing psychopathology. Child Maltreatment..............30
,Week 1.1: Introductie
Artikel 1: Glaser, D. (2002). Emotional abuse and neglect (psychological maltreatment): A
conceptual framework. Child Abuse & Neglect, 26, 697–714.
Inleiding en belang van het onderwerp: De publicatie benadrukt dat emotioneel misbruik en
verwaarlozing (psychologisch maltreatment) vaak ondergewaardeerde en moeilijk te
herkennen vormen van kindermishandeling zijn. Ondanks dat ze erg veel voorkomen,
worden ze niet altijd op tijd vastgesteld, wat kan leiden tot langdurige negatieve gevolgen
voor de ontwikkeling van het kind > onderschatting > 6% in VS van 984.000 gevallen.
Definitie en kenmerken: Emotioneel misbruik en verwaarlozing worden gedefinieerd als een
patroon van schadelijke interacties tussen de verzorger en het kind, zonder dat er fysiek
contact of seksueel misbruik nodig is. Het gaat om gedragingen zoals het voortdurend
afwijzen, belachelijk maken, ontkennen van de gevoelens van het kind, of het niet voorzien
in de emotionele behoeften. Opmerkelijk is dat hierbij geen intentie tot schade of
kwaadwilligheid noodzakelijk is; het gaat vooral om interacties die de ontwikkeling van het
kind schaden.
Problemen bij herkenning en diagnose: Omdat emotioneel misbruik en verwaarlozing niet
altijd zichtbaar zijn en niet typisch fysieke kenmerken vertonen, is het moeilijk voor
professionals om ze te identificeren en te definiëren. Het ontbreken van een duidelijke
theoretische basis en de overlapping met andere vormen van mishandeling zorgen voor
verder gebrek aan consensus en uniformiteit. Bovendien blijkt dat de publieke perceptie
soms anders is dan die van professionals, waardoor vertragingen in herkenning kunnen
ontstaan.
Het model en de categorisering: De auteur ontwikkelt een model met vijf categorieën van
schadelijke interacties tussen ouder en kind. Elke categorie wordt gekenmerkt door
verschillende patronen van schadelijk gedrag, die elk hun eigen therapeutische aanpak
vereisen. Het onderscheid maken tussen deze categorieën zou helpen bij het vormgeven van
gerichte interventies en het bepalen van het juiste moment voor actie.
Aanpak en interventie: Wanneer er vermoed wordt dat een kind emotioneel mishandeld
wordt, moet een grondige beoordeling plaatsvinden. Dit proces moet gericht zijn op het
identificeren van de aard van de schadelijke patronen, het evalueren van de ernst en het
ontwikkelen van een gerichte, tijdgebonden interventie. Na de eerste beoordeling is het
belangrijk dat de hulpverlening flexibel blijft, afhankelijk van de reactie van het gezin en het
resultaat van de interventies.
, Juridische en beleidsmatige aspecten: Het artikel onderstreept dat de reactie op mogelijk
emotioneel misbruik ook juridische implicaties kan hebben. Als duidelijk wordt dat een kind
wordt beschadigd, kunnen wettelijke stappen nodig zijn. Het is daarom cruciaal dat
professionals op basis van goede criteria en protocollen handelen.
Noodzaak van verder onderzoek: Omdat emotioneel misbruik en verwaarlozing complexe
en subtiele vormen van mishandeling zijn, roept de auteur op tot verder wetenschappelijk
onderzoek. Dit moet onder andere gericht zijn op het verbeteren van meetinstrumenten, het
verfijnen van definitieve paradigma’s en het ontwikkelen van effectievere behandelingen.
Conclusie: Het artikel benadrukt dat emotioneel misbruik en verwaarlozing belangrijke, maar
onderbelichte vormen van kindermishandeling zijn. Een effectieve aanpak vereist dat
professionals snel en zorgvuldig te werk gaan, het onderscheid maken tussen verschillende
vormen van schadelijke interacties, en gericht interventie inzetten. Het verbeteren van de
herkenning, definitie en behandeling van deze problematieken is essentieel om kinderen te
beschermen en hun ontwikkeling te waarborgen.
Aanvulling:
In de VS bedroeg het percentage emotioneel misbruik 6% van alle onderbouwde gevallen in
1997. In Engeland stond 18% van de kinderen op het Kinderbeschermingsregister onder de
categorie 'Emotional Abuse alone' (oplopend tot 24% na herziening van de richtlijnen).
Glaser benadrukt dat de geregistreerde aantallen een onderschatting zijn. In één studie werd
gevonden dat psychologisch misbruik voorkwam bij 90% van de kinderen die ook fysiek
mishandeld en verwaarloosd waren, en dit was een sterkere voorspeller van latere
problemen dan de ernst van het fysieke letsel.
Voorkomen van psychologisch misbruik bij 90% ----> ook fysiek mishandeld en verwaarloosd.
Glaser introduceert een conceptueel model met vijf categorieën van schadelijke interacties
die de psychosociale behoeften van het kind als uitgangspunt nemen:
1. Emotionele onbeschikbaarheid/verwaarlozing
2. Negatieve attributies (hostiliteit/afwijzing)
3. Ontwikkelingsongepaste interacties (bv. te hoge verwachtingen)
4. Falen in het erkennen van de kinderlijke individualiteit (kind gebruiken voor eigen
behoeften)
5. Falen in het bevorderen van sociale adaptatie
Artikel 2: Kempe, C. H., Silverman, F. N., Steele, B. B., Droegemueller, W., & Silver, H. K.
(1962). The battered child syndrome. Journal of the American Medical Association, 181, 17-
24.
Kernpunten uit: The Battered-Child Syndrome (1962)
Dit artikel introduceerde de term "The Battered-Child Syndrome" om een klinische
aandoening bij jonge kinderen te beschrijven die ernstig fysiek misbruik (herhaaldelijk)
hadden ondergaan, meestal door een ouder of pleegouder.
1. Definitie en klinisch beeld
introductie
Inhoudsopgave
Week 1.1: Introductie....................................................................................................................3
Artikel 1: Glaser, D. (2002). Emotional abuse and neglect (psychological maltreatment): A
conceptual framework. Child Abuse & Neglect, 26, 697–714...............................................3
Artikel 2: Kempe, C. H., Silverman, F. N., Steele, B. B., Droegemueller, W., & Silver, H. K.
(1962). The battered child syndrome. Journal of the American Medical Association, 181, 17-
24.......................................................................................................................................4
Week 1.2: Prevalentie en risicofactoren........................................................................................5
Artikel 1: Austin, A.E., Lesak, A.M., & Shanahan, M. (2020). Risk and protective factors for
child maltreatment: A review. Curr Epidemiol Rep, 7, 334-342............................................5
Artikel 2: Stoltenborgh, M., Bakermans‐Kranenburg, M. J., Alink, L. R. A., & van
IJzendoorn, M. H. (2015). The prevalence of child maltreatment across the globe: Review
of a series of meta‐ analyses. Child Abuse Review, 24(1), 37-50..........................................7
Artikel 3: Younas, F., & Morrison Gutman, L. (2023). Parental Risk and Protective Factors in
Child Maltreatment: A Systematic Review of the Evidence. Trauma, Violence, & Abuse, 24,
3697-3714...........................................................................................................................8
Week 2.1: Verklaringsmodellen.....................................................................................................9
Artikel 1: Beckerman, M., Van Berkel, S. R., Mesman, J., & Alink, L. R. A. (2018). Negative
parental attributions mediate associations between risk factors and dysfunctional
parenting: A replication and extension. Child Abuse & Neglect, 81, 249-258.......................9
Artikel 3: Reijman, S., Bakermans-Kranenburg, M. J., Hiraoka, R., Crouch, J. L., Milner, J. S.,
Alink, L. R., & van IJzendoorn, M. H. (2016). Baseline functioning and stress reactivity in
maltreating parents and at-risk adults: Review and meta-analyses of autonomic nervous
system studies. Child Maltreatment, 21(4), 327-342..........................................................12
Week 2.2: Intergenerationele overdracht & Veilig Thuis.............................................................14
Artikel 1: Alink, L. R., Cyr, C., & Madigan, S. (2019). The effect of maltreatment experiences
on maltreating and dysfunctional parenting: A search for mechanisms. Development and
Psychopathology, 31(1), 1-7..............................................................................................14
Artikel 2: Madigan, S., Cyr, C., Eirich, R., Fearon, R. P., Ly, A., Rash, C., … & Alink, L. R. A.
(2019). Testing the cycle of maltreatment hypothesis: Meta-analytic evidence of the
intergenerational transmission of child maltreatment. Development and Psychopathology
.........................................................................................................................................15
Week 3.1: Meetmethoden, inschatten risico’s............................................................................16
Artikel 1: Decision making in child protection: An international comparative study on
maltreatment substantiation, risk assessment and interventions recommendations, and
the role of professionals’ child welfare attitudes...............................................................16
Artikel 2: Inquiries into Fatal Child Abuse in the Netherlands: A Source of Improvement?. 17
Week 4.1: Seksueel misbruik.......................................................................................................18
,Artikel 1: TRAUMAVERWERKING: WAAROM NIET?...........................................................18
Drie factsheets van Centrum Seksueel Geweld:.................................................................20
1. Factsheet Centrum Seksueel Geweld.............................................................................20
2. Factsheet Centrum Seksueel Geweld – jongens en mannen...........................................21
3. Factsheet over Tonic Immobility....................................................................................22
Week 4.2: Preventie van kindermishandeling.............................................................................23
Artikel 1: Van der Put, C., Assink, M., Gubbels, J., & Boekhout van Solinge, N. (2018).
Identifying effective components of child maltreatment interventions: A meta-analysis.
Clinical Child and Family Psychology Review, 21, 171-202.................................................23
Artikel 2: Van Rooijen, K., Berg, T., & Bartelink, C. (2018). Wat werkt bij de aanpak van...24
kindermishandeling?.........................................................................................................24
Artikel 3: Van IJzendoorn, M. H., Bakermans‐Kranenburg, M. J., Coughlan, B., & Reijman,
S. (2020). Annual Research Review: Umbrella synthesis of meta‐analyses on child
maltreatment antecedents and interventions: differential susceptibility perspective on risk
and resilience. Journal of child psychology and psychiatry, 61(3), 272-290........................25
Week 5.1: Medische aspecten.....................................................................................................26
Artikel 1: Berkowitz, C.D. (2017). Physical abuse of children. The New England Journal of
Medicine, 376, 1659-66.....................................................................................................26
Week 5.2: Partnergeweld & vrouwenopvang..............................................................................28
Artikel 1: Bogat, G. A., Levendosky, A. A., & Cochran, K. (2023). Developmental
consequences of intimate partner violence on children. Annual review of Clinical
Psychology, 19, 303-329....................................................................................................28
Artikel 2: Kitzmann, K. M., Gaylord, N. K., Holt, A. R., & Kenny, E. D. (2003). Child witnesses
to domestic violence: A meta-analytic review. Journal of Consulting and Clinical
Psychology, 71, 339-352....................................................................................................29
Artikel 3: Lee, A. H., Mirhashem, R., Bernard, K., & Dozier, M. (2022). Prospective
associations between early childhood intimate partner violence (IPV) exposure and middle
childhood internalizing and externalizing psychopathology. Child Maltreatment..............30
,Week 1.1: Introductie
Artikel 1: Glaser, D. (2002). Emotional abuse and neglect (psychological maltreatment): A
conceptual framework. Child Abuse & Neglect, 26, 697–714.
Inleiding en belang van het onderwerp: De publicatie benadrukt dat emotioneel misbruik en
verwaarlozing (psychologisch maltreatment) vaak ondergewaardeerde en moeilijk te
herkennen vormen van kindermishandeling zijn. Ondanks dat ze erg veel voorkomen,
worden ze niet altijd op tijd vastgesteld, wat kan leiden tot langdurige negatieve gevolgen
voor de ontwikkeling van het kind > onderschatting > 6% in VS van 984.000 gevallen.
Definitie en kenmerken: Emotioneel misbruik en verwaarlozing worden gedefinieerd als een
patroon van schadelijke interacties tussen de verzorger en het kind, zonder dat er fysiek
contact of seksueel misbruik nodig is. Het gaat om gedragingen zoals het voortdurend
afwijzen, belachelijk maken, ontkennen van de gevoelens van het kind, of het niet voorzien
in de emotionele behoeften. Opmerkelijk is dat hierbij geen intentie tot schade of
kwaadwilligheid noodzakelijk is; het gaat vooral om interacties die de ontwikkeling van het
kind schaden.
Problemen bij herkenning en diagnose: Omdat emotioneel misbruik en verwaarlozing niet
altijd zichtbaar zijn en niet typisch fysieke kenmerken vertonen, is het moeilijk voor
professionals om ze te identificeren en te definiëren. Het ontbreken van een duidelijke
theoretische basis en de overlapping met andere vormen van mishandeling zorgen voor
verder gebrek aan consensus en uniformiteit. Bovendien blijkt dat de publieke perceptie
soms anders is dan die van professionals, waardoor vertragingen in herkenning kunnen
ontstaan.
Het model en de categorisering: De auteur ontwikkelt een model met vijf categorieën van
schadelijke interacties tussen ouder en kind. Elke categorie wordt gekenmerkt door
verschillende patronen van schadelijk gedrag, die elk hun eigen therapeutische aanpak
vereisen. Het onderscheid maken tussen deze categorieën zou helpen bij het vormgeven van
gerichte interventies en het bepalen van het juiste moment voor actie.
Aanpak en interventie: Wanneer er vermoed wordt dat een kind emotioneel mishandeld
wordt, moet een grondige beoordeling plaatsvinden. Dit proces moet gericht zijn op het
identificeren van de aard van de schadelijke patronen, het evalueren van de ernst en het
ontwikkelen van een gerichte, tijdgebonden interventie. Na de eerste beoordeling is het
belangrijk dat de hulpverlening flexibel blijft, afhankelijk van de reactie van het gezin en het
resultaat van de interventies.
, Juridische en beleidsmatige aspecten: Het artikel onderstreept dat de reactie op mogelijk
emotioneel misbruik ook juridische implicaties kan hebben. Als duidelijk wordt dat een kind
wordt beschadigd, kunnen wettelijke stappen nodig zijn. Het is daarom cruciaal dat
professionals op basis van goede criteria en protocollen handelen.
Noodzaak van verder onderzoek: Omdat emotioneel misbruik en verwaarlozing complexe
en subtiele vormen van mishandeling zijn, roept de auteur op tot verder wetenschappelijk
onderzoek. Dit moet onder andere gericht zijn op het verbeteren van meetinstrumenten, het
verfijnen van definitieve paradigma’s en het ontwikkelen van effectievere behandelingen.
Conclusie: Het artikel benadrukt dat emotioneel misbruik en verwaarlozing belangrijke, maar
onderbelichte vormen van kindermishandeling zijn. Een effectieve aanpak vereist dat
professionals snel en zorgvuldig te werk gaan, het onderscheid maken tussen verschillende
vormen van schadelijke interacties, en gericht interventie inzetten. Het verbeteren van de
herkenning, definitie en behandeling van deze problematieken is essentieel om kinderen te
beschermen en hun ontwikkeling te waarborgen.
Aanvulling:
In de VS bedroeg het percentage emotioneel misbruik 6% van alle onderbouwde gevallen in
1997. In Engeland stond 18% van de kinderen op het Kinderbeschermingsregister onder de
categorie 'Emotional Abuse alone' (oplopend tot 24% na herziening van de richtlijnen).
Glaser benadrukt dat de geregistreerde aantallen een onderschatting zijn. In één studie werd
gevonden dat psychologisch misbruik voorkwam bij 90% van de kinderen die ook fysiek
mishandeld en verwaarloosd waren, en dit was een sterkere voorspeller van latere
problemen dan de ernst van het fysieke letsel.
Voorkomen van psychologisch misbruik bij 90% ----> ook fysiek mishandeld en verwaarloosd.
Glaser introduceert een conceptueel model met vijf categorieën van schadelijke interacties
die de psychosociale behoeften van het kind als uitgangspunt nemen:
1. Emotionele onbeschikbaarheid/verwaarlozing
2. Negatieve attributies (hostiliteit/afwijzing)
3. Ontwikkelingsongepaste interacties (bv. te hoge verwachtingen)
4. Falen in het erkennen van de kinderlijke individualiteit (kind gebruiken voor eigen
behoeften)
5. Falen in het bevorderen van sociale adaptatie
Artikel 2: Kempe, C. H., Silverman, F. N., Steele, B. B., Droegemueller, W., & Silver, H. K.
(1962). The battered child syndrome. Journal of the American Medical Association, 181, 17-
24.
Kernpunten uit: The Battered-Child Syndrome (1962)
Dit artikel introduceerde de term "The Battered-Child Syndrome" om een klinische
aandoening bij jonge kinderen te beschrijven die ernstig fysiek misbruik (herhaaldelijk)
hadden ondergaan, meestal door een ouder of pleegouder.
1. Definitie en klinisch beeld
