Hoofdstuk 8
Volledige mededinging; veel aanbieders, homogeen, vrije toe- en uittreding, doorzichtigheid
Met de evenwichtsvoorwaarde qv = qa bereken je de evenwichtsprijs en -hoeveelheid.
Verschuiving vraagcurve naar rechts: (naar links is tegenovergestelde factoren)
- Prijsstijging vergelijkbare goederen (ander soort fruit bijv.)
- Toename budget van de vrager
- Toename voorkeur
- Toename aantal vragers
Verschuiving aanbodcurve naar rechts: (naar links is tegenovergestelde factoren)
- Afname prijs van ingekochte goederen en diensten
- Verbetering van de productietechnieken (efficiënter bijv.)
- Toename aantal aanbieders
Consumentensurplus is een voordeel voor de consument → minder betalen dan
zijn/haar betalingsbereidheid + meer welvaart
Producentensurplus is een voordeel voor de producent → krijgen meer geld voor
product
Totaal surplus = consumentensurplus + producentensurplus→ groter surplus, meer
welvaart
Totaal surplus is maximaal bij evenwichtsprijs en -hoeveelheid
Pareto-optimum → consumentensurplus + producentensurplus is maximaal
- Niemand kan extra voordeel behalen zonder dat iemand anders erop achteruit gaat
Hoofdstuk 9
Consumentenprijs van €23 en producentenprijs van €20 → indirecte belasting of
kostprijsverhogende belasting van €3 → verschuiving aanbodcurve
- Belasting als vast bedrag per product → accijns op alcohol, tabak, benzine
- Belasting als een percentage van producentenprijs → btw
Effecten:
- Consumenten vragen minder (hoge prijs) en producten bieden minder aan (lage
prijs)
- Evenwichtsprijs stijgt, niet perse evenveel als accijns
- Accijnsopbrengst → verschil tussen nieuw en oud evenwicht (B,C figuur)
- Totale surplus drastisch teruggebracht
- Overheid gebruikt belasting voor maatschappij → welvarender land
Vóór accijns:
- Consumentensurplus A,B,E
- Producentensurplus C,D,F
- Totale surplus A-F
Ná accijns:
- Consumentensurplus A
- Producentensurplus D
- Totale surplus A,D
Welvaartsverlies
, - Harberger-driehoek E,F
Waarom belasting als het gezamenlijke welvaart verlaagd?
- Overheid moet ergens aan middelen komen om uitgaven te kunnen doen
- Economische ongelijkheid tussen burgers → grote verschillen zijn
onrechtvaardig
- Positieve of negatieve externe effecten bij gebruik of productie van product
Afwenteling is de mate waarin een belasting ten koste gaat van het consumentensurplus
dan wel het producentensurplus.
- Bij een volkomen inelastische vraag gaat de belasting geheel ten koste
van het consumentensurplus → 100% op de vragers afgewenteld → geen
daling verkopen
- Bij een relatief elastische vraag stijgt de consumentenprijs licht → prijsstijging
niet even hoog als accijns → deel van accijns op aanbieders afgewenteld
Via een kostprijsverlagende subsidie neemt de overheid een deel van de productiekosten
voor haar rekening om zo de prijs van het product te verlagen. Effecten:
- Aanbodcurve verschuift omlaag, evenwijdig
- Stimuleren van consumptie en productie → minder kosten beide partijen
- Toename consumenten- en producentensurplus (afhankelijk van Ep)
- Herverdeling van de welvaart
Overheid kan min. of max. prijs instellen → prijsregulering of prijsrestricties
- Voorkomen van te laag inkomen aanbieder of bescherming van de vrager
Problemen Europese landbouw na WW II
- goedkoper op wereldmarkt + boeren bijna geen inkomen door lage evenwichtsprijs
Nieuw landbouwbeleid
- Heffing op import/export zodat prijs minstens even hoog was als in Europa
- Minimumprijs ingesteld
- Boeren ontvingen exportsubsidie → boeren kunnen ondanks hoge prijs
exporteren
Bezwaren
- Voor boeren buiten Europa niet aantrekkelijk → minder inkomen
- Hogere prijs → meer aanbod,
minder vraag → overschot
Kosten landbouwbeleid door burger betaald
- Consument betaald minimumprijs,
hoger dan evenwichtsprijs
- Kosten opkopen en opslaan
overschot via belastingen
Minimumloon
- Minimumjeugdloon is percentage van
minimumloon
- Werknemers met lage productiviteit,
sociaal aanvaardbaar loon
Volledige mededinging; veel aanbieders, homogeen, vrije toe- en uittreding, doorzichtigheid
Met de evenwichtsvoorwaarde qv = qa bereken je de evenwichtsprijs en -hoeveelheid.
Verschuiving vraagcurve naar rechts: (naar links is tegenovergestelde factoren)
- Prijsstijging vergelijkbare goederen (ander soort fruit bijv.)
- Toename budget van de vrager
- Toename voorkeur
- Toename aantal vragers
Verschuiving aanbodcurve naar rechts: (naar links is tegenovergestelde factoren)
- Afname prijs van ingekochte goederen en diensten
- Verbetering van de productietechnieken (efficiënter bijv.)
- Toename aantal aanbieders
Consumentensurplus is een voordeel voor de consument → minder betalen dan
zijn/haar betalingsbereidheid + meer welvaart
Producentensurplus is een voordeel voor de producent → krijgen meer geld voor
product
Totaal surplus = consumentensurplus + producentensurplus→ groter surplus, meer
welvaart
Totaal surplus is maximaal bij evenwichtsprijs en -hoeveelheid
Pareto-optimum → consumentensurplus + producentensurplus is maximaal
- Niemand kan extra voordeel behalen zonder dat iemand anders erop achteruit gaat
Hoofdstuk 9
Consumentenprijs van €23 en producentenprijs van €20 → indirecte belasting of
kostprijsverhogende belasting van €3 → verschuiving aanbodcurve
- Belasting als vast bedrag per product → accijns op alcohol, tabak, benzine
- Belasting als een percentage van producentenprijs → btw
Effecten:
- Consumenten vragen minder (hoge prijs) en producten bieden minder aan (lage
prijs)
- Evenwichtsprijs stijgt, niet perse evenveel als accijns
- Accijnsopbrengst → verschil tussen nieuw en oud evenwicht (B,C figuur)
- Totale surplus drastisch teruggebracht
- Overheid gebruikt belasting voor maatschappij → welvarender land
Vóór accijns:
- Consumentensurplus A,B,E
- Producentensurplus C,D,F
- Totale surplus A-F
Ná accijns:
- Consumentensurplus A
- Producentensurplus D
- Totale surplus A,D
Welvaartsverlies
, - Harberger-driehoek E,F
Waarom belasting als het gezamenlijke welvaart verlaagd?
- Overheid moet ergens aan middelen komen om uitgaven te kunnen doen
- Economische ongelijkheid tussen burgers → grote verschillen zijn
onrechtvaardig
- Positieve of negatieve externe effecten bij gebruik of productie van product
Afwenteling is de mate waarin een belasting ten koste gaat van het consumentensurplus
dan wel het producentensurplus.
- Bij een volkomen inelastische vraag gaat de belasting geheel ten koste
van het consumentensurplus → 100% op de vragers afgewenteld → geen
daling verkopen
- Bij een relatief elastische vraag stijgt de consumentenprijs licht → prijsstijging
niet even hoog als accijns → deel van accijns op aanbieders afgewenteld
Via een kostprijsverlagende subsidie neemt de overheid een deel van de productiekosten
voor haar rekening om zo de prijs van het product te verlagen. Effecten:
- Aanbodcurve verschuift omlaag, evenwijdig
- Stimuleren van consumptie en productie → minder kosten beide partijen
- Toename consumenten- en producentensurplus (afhankelijk van Ep)
- Herverdeling van de welvaart
Overheid kan min. of max. prijs instellen → prijsregulering of prijsrestricties
- Voorkomen van te laag inkomen aanbieder of bescherming van de vrager
Problemen Europese landbouw na WW II
- goedkoper op wereldmarkt + boeren bijna geen inkomen door lage evenwichtsprijs
Nieuw landbouwbeleid
- Heffing op import/export zodat prijs minstens even hoog was als in Europa
- Minimumprijs ingesteld
- Boeren ontvingen exportsubsidie → boeren kunnen ondanks hoge prijs
exporteren
Bezwaren
- Voor boeren buiten Europa niet aantrekkelijk → minder inkomen
- Hogere prijs → meer aanbod,
minder vraag → overschot
Kosten landbouwbeleid door burger betaald
- Consument betaald minimumprijs,
hoger dan evenwichtsprijs
- Kosten opkopen en opslaan
overschot via belastingen
Minimumloon
- Minimumjeugdloon is percentage van
minimumloon
- Werknemers met lage productiviteit,
sociaal aanvaardbaar loon
