Anorexia Nervosa (eetstoornis)
Ziektebeeld uitgewerkt door middel van “rode loper”.
Wat is anorexia nervosa?
Anorexia nervosa betekent letterlijk: 'gebrek aan
eetlust door psychische oorzaak'. Wie deze
eetstoornis echter heeft (doorgemaakt), zal
beamen dat niets minder waar is: je hebt wel
degelijk honger, maar weet dit gevoel op allerlei
manieren te onderdrukken. Anorexia wordt ook
wel magerzucht genoemd. Dit staat voor
'verlangen om mager te zijn' (of angst om dik te
zijn) en uit zich door extreem weinig te eten en/of
steeds minder te eten om verder te kunnen
afvallen.
Anorexia is een psychische stoornis die niet van de één op de andere dag ontstaat. Vaak begint het
onschuldig: iemand wil een paar kilo kwijt en gaat daarom lijnen of laat het lekkers staan. Een
eetprobleem sluipt er vervolgens stilletjes in. Ook kan anorexia nervosa ontstaan vanuit psychische
problemen. In sommige gevallen gaat het zelfs niet eens over afvallen, maar over de controle die een
anorexiapatiënt heeft over het niet-eten. Zeker omdat iemand met anorexia daar vaak niet voor uit
komt en het niet-eten verborgen houdt voor de omgeving, is een eetstoornis vaak lastig te
herkennen.
Epidemiologie (verspreiding)
Anorexia komt een stuk vaker voor bij vrouwen dan bij mannen: zo’n 95% van de anorexiapatiënten
is vrouw. In ons land lijden er op dit moment ongeveer 5.600 mensen aan anorexia nervosa. Elk jaar
komen hier 1.300 mensen bij. De eetstoornis ontstaat vaak in de pubertijd. Gemiddeld duurt de
ziekte 6 tot 7 jaar, maar de kans op terugval is vrij groot. Slechts 45% herstelt volledig van deze
ziekte. Ongeveer een derde (30%) herstelt gedeeltelijk en de overige 25% herstelt nooit. In dat
laatste geval wordt de ziekte chronisch. 5 tot 10% van de mensen met anorexia overlijdt zelfs aan de
gevolgen. Meestal als gevolg van ondervoeding, hartproblemen of zelfmoord.
Anatomie/fysiologie
De hersensystemen spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van anorexia nervosa. De ziekte
ontstaat doordat het mesolimbische dopaminerge beloningssysteem geactiveerd wordt door
verminderde voedselopname en verhoogde fysieke activiteit. De voortdurende activatie van het
noradrenerge attentiesysteem is hierbij cruciaal: het zorgt ervoor dat het anorectische gedrag
geconditioneerd wordt, waardoor de gedragingen beklijven die in het begin van de ziekte nog
beloningsgevoelens opleverden.
Spijsvertering:
Via de darmwand moet het verteerde voedsel worden opgenomen in bloed- en lymfevaten:
resorptie. Ten slotte heeft het verteringskanaal tot taak om de onverteerbare en onverteerde
voedselresten via de dikke darm uit het darmkanaal te verwijderen.
, Het spijsverteringskanaal bestaat uit de volgende onderdelen:
Mondholte
Keelholte
Slokdarm
Maag
Dunne darm:
- Twaalfvingerige darm
- Nuchtere darm
- kronkeldarm
Dikke darm:
- Blinde darm met wormvormig aanhangsel
- Karteldarm
Endeldarm
Mondholte:
De mondholte wordt begrensd door de wangen met de kauwspieren,
de mondbodemspieren en de lippen. Het dak van de mondholte, de
grens tussen mond- en neusholte, wordt gevormd door de harde
gehemelte en het zachte gehemelte. Het harde gehemelte bestaat uit
een gedeelte van de bovenkaak en de beide gehemeltebeenderen. Het zachte gehemelte, dat
hoofdzakelijke uit spierweefsel is opgebouwd, heeft aan de achterzijde een uitlopend gedeelte, de
huig.
Aan weerszijden van het zachte gehemelte bevinden zich twee slijmvliesplooien, de zogenaamde
voorste en achterste gehemelteboog. Tussen de beide gehemeltebogen bevinden zich links en rechts
de beide keelamandelen die onderdeel uitmaken van de ring van Waldeyer, een lymfatisch
afweersysteem. De mondholte is bekleed met slijmvlies dat bestaat uit meerlagig plaveiselepitheel.
In de mondholte wordt door het kauwen het voedsel fijngemaakt en met speeksel vermengd.
Bovendien maakt de mondholte het spreken mogelijk in samenwerking met onder andere tong, gebit
en gehemelte.
Speekselklieren:
Het speeksel wordt in hoofdzaak geproduceerd door de drie paarsgewijs voorkomende grote
speekselklieren. Het zijn trosvormige klieren die door middel van afvoerbuizen in de mondholte
uitmonden. Aan iedere zijde wordt onderscheiden:
Oorspeekselklier, gelegen voor de uitwendige gehoorgang.
Ondertongspeekselklier, deze is gelegen in de mondbodem aan de onderzijde van de tong en
schemert blauwachtig door.
Onderkaakspeekselklier, gelegen tegen de binnenzijde van de onderkaak. Deze klier heeft
een lange afvoergang, die uitmondt op de verdikking op de mondbodem achter de onderste
snijtanden.
Per etmaal wordt er 1-1,5 liter speeksel afgescheiden. Het speeksel dat zwak alkalisch is, bevat water,
slijm, het enzym speekselamylase en een bacteriedodend enzym.
Tong:
De tong bestaat uit dwarsgestreept spierweefsel en is aan de achterzijde verbonden met het
tongbeen en andere delen van de schedel zoals de onderkaak.
De tong is bekleed met een dik slijmvlies dat meerlagig plaveiselepitheel bevat. In dit epitheel liggen
talrijke papillen met smaakzintuigen.
Ziektebeeld uitgewerkt door middel van “rode loper”.
Wat is anorexia nervosa?
Anorexia nervosa betekent letterlijk: 'gebrek aan
eetlust door psychische oorzaak'. Wie deze
eetstoornis echter heeft (doorgemaakt), zal
beamen dat niets minder waar is: je hebt wel
degelijk honger, maar weet dit gevoel op allerlei
manieren te onderdrukken. Anorexia wordt ook
wel magerzucht genoemd. Dit staat voor
'verlangen om mager te zijn' (of angst om dik te
zijn) en uit zich door extreem weinig te eten en/of
steeds minder te eten om verder te kunnen
afvallen.
Anorexia is een psychische stoornis die niet van de één op de andere dag ontstaat. Vaak begint het
onschuldig: iemand wil een paar kilo kwijt en gaat daarom lijnen of laat het lekkers staan. Een
eetprobleem sluipt er vervolgens stilletjes in. Ook kan anorexia nervosa ontstaan vanuit psychische
problemen. In sommige gevallen gaat het zelfs niet eens over afvallen, maar over de controle die een
anorexiapatiënt heeft over het niet-eten. Zeker omdat iemand met anorexia daar vaak niet voor uit
komt en het niet-eten verborgen houdt voor de omgeving, is een eetstoornis vaak lastig te
herkennen.
Epidemiologie (verspreiding)
Anorexia komt een stuk vaker voor bij vrouwen dan bij mannen: zo’n 95% van de anorexiapatiënten
is vrouw. In ons land lijden er op dit moment ongeveer 5.600 mensen aan anorexia nervosa. Elk jaar
komen hier 1.300 mensen bij. De eetstoornis ontstaat vaak in de pubertijd. Gemiddeld duurt de
ziekte 6 tot 7 jaar, maar de kans op terugval is vrij groot. Slechts 45% herstelt volledig van deze
ziekte. Ongeveer een derde (30%) herstelt gedeeltelijk en de overige 25% herstelt nooit. In dat
laatste geval wordt de ziekte chronisch. 5 tot 10% van de mensen met anorexia overlijdt zelfs aan de
gevolgen. Meestal als gevolg van ondervoeding, hartproblemen of zelfmoord.
Anatomie/fysiologie
De hersensystemen spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van anorexia nervosa. De ziekte
ontstaat doordat het mesolimbische dopaminerge beloningssysteem geactiveerd wordt door
verminderde voedselopname en verhoogde fysieke activiteit. De voortdurende activatie van het
noradrenerge attentiesysteem is hierbij cruciaal: het zorgt ervoor dat het anorectische gedrag
geconditioneerd wordt, waardoor de gedragingen beklijven die in het begin van de ziekte nog
beloningsgevoelens opleverden.
Spijsvertering:
Via de darmwand moet het verteerde voedsel worden opgenomen in bloed- en lymfevaten:
resorptie. Ten slotte heeft het verteringskanaal tot taak om de onverteerbare en onverteerde
voedselresten via de dikke darm uit het darmkanaal te verwijderen.
, Het spijsverteringskanaal bestaat uit de volgende onderdelen:
Mondholte
Keelholte
Slokdarm
Maag
Dunne darm:
- Twaalfvingerige darm
- Nuchtere darm
- kronkeldarm
Dikke darm:
- Blinde darm met wormvormig aanhangsel
- Karteldarm
Endeldarm
Mondholte:
De mondholte wordt begrensd door de wangen met de kauwspieren,
de mondbodemspieren en de lippen. Het dak van de mondholte, de
grens tussen mond- en neusholte, wordt gevormd door de harde
gehemelte en het zachte gehemelte. Het harde gehemelte bestaat uit
een gedeelte van de bovenkaak en de beide gehemeltebeenderen. Het zachte gehemelte, dat
hoofdzakelijke uit spierweefsel is opgebouwd, heeft aan de achterzijde een uitlopend gedeelte, de
huig.
Aan weerszijden van het zachte gehemelte bevinden zich twee slijmvliesplooien, de zogenaamde
voorste en achterste gehemelteboog. Tussen de beide gehemeltebogen bevinden zich links en rechts
de beide keelamandelen die onderdeel uitmaken van de ring van Waldeyer, een lymfatisch
afweersysteem. De mondholte is bekleed met slijmvlies dat bestaat uit meerlagig plaveiselepitheel.
In de mondholte wordt door het kauwen het voedsel fijngemaakt en met speeksel vermengd.
Bovendien maakt de mondholte het spreken mogelijk in samenwerking met onder andere tong, gebit
en gehemelte.
Speekselklieren:
Het speeksel wordt in hoofdzaak geproduceerd door de drie paarsgewijs voorkomende grote
speekselklieren. Het zijn trosvormige klieren die door middel van afvoerbuizen in de mondholte
uitmonden. Aan iedere zijde wordt onderscheiden:
Oorspeekselklier, gelegen voor de uitwendige gehoorgang.
Ondertongspeekselklier, deze is gelegen in de mondbodem aan de onderzijde van de tong en
schemert blauwachtig door.
Onderkaakspeekselklier, gelegen tegen de binnenzijde van de onderkaak. Deze klier heeft
een lange afvoergang, die uitmondt op de verdikking op de mondbodem achter de onderste
snijtanden.
Per etmaal wordt er 1-1,5 liter speeksel afgescheiden. Het speeksel dat zwak alkalisch is, bevat water,
slijm, het enzym speekselamylase en een bacteriedodend enzym.
Tong:
De tong bestaat uit dwarsgestreept spierweefsel en is aan de achterzijde verbonden met het
tongbeen en andere delen van de schedel zoals de onderkaak.
De tong is bekleed met een dik slijmvlies dat meerlagig plaveiselepitheel bevat. In dit epitheel liggen
talrijke papillen met smaakzintuigen.
