Samenvatting Jeugdrecht Begrepen Handboek

HANDBOEK

H1
Technisch doel van het recht: het ordenen van de samenleving en het geven van regels om conflicten
te voorkomen. Recht is het geheel van de overheidsregels dat de samenleving ordent.

Jeugdrecht bestaat uit onderdelen van het burgerlijk recht, het strafrecht en het bestuursrecht.


H2
Door het juridisch ouderschap, bestaat er een levenslange band tussen ouders en kinderen.
● Juridische moeder 1:198 BW = de vrouw uit wie het kind geboren is. De biologische moeder
is de juridische moeder.
● Voorwaarden voor het wetsvoorstel draagmoederschap, waarbij de wensouders gelijk de
juridische ouders worden:
○ Een genetische band tussen het kind en 1 van de wensouders;
○ Dat de draagmoeder en wensouders hun afspraken voor conceptie vastleggen en deze
door de rechter hebben laten toetsen;
○ De draagmoeder en minstens 1 van de wensouders heeft de Nederlandse nationaliteit
of woont als vreemdeling legaal in ons land.
● Juridische vader 1:99 BW = de man die:
○ Bij de geboorde met de moeder is gehuwd;
○ Die de jeugdige heeft erkend;
○ Van wie door de rechter het vaderschap is vastgesteld, of
○ Die de jeugdige heeft geadopteerd.
● Baart een getrouwde vrouw een kind, dan wordt de man automatisch de juridische vader.
Deze regel geldt ook voor de geregistreerde partner van de moeder (na april 2014 geboren).
● 1:200 BW: vaderschap ontkennen, bijvoorbeeld als de man niet de biologische vader is van
het kind. Als de rechtbank instemt, dan is de man niet langer de juridische vader.
● 1:203 BW: indien de moeder op het moment van geboorte geen formele relatie heeft, kan de
man het kind erkennen. Bij erkenning gaat het om een juridische daad, hoeft dus niet per se de
biologische vader te zijn.
○ Toestemming van de moeder nodig (tot 16 jaar). Tussen 12-16 jaar ook toestemming
van de jeugdige nodig.
○ 1:204 lid 3 BW: bij weigering kan de vader aantonen dat hij de verwekker is van de
jeugdige, dan kan hij vervangende toestemming vragen bij de rechter, als hij meent
dat de erkenning:
■ De belangen van het kind niet zal schaden;
■ De belangen niet zal schaden die de moeder heeft bij een ongestoorde
verhouding met haar kind.
○ Family life: voorwaarde is dat er een nauwe persoonlijke betrekking staat tot het kind
(bij sperma- of eiceldonoren), 1:204 lid 3 BW.
● 1:204 BW: erkenning niet mogelijk:
○ Door een man die, vanwege te nauwe verwantschap geen huwelijk met de moeder
zou mogen sluiten.
○ Door een man die nog geen 16 jaar oud is.

, ○ Door een man die onder curatele staat, tenzij hij toestemming heeft van de
kantonrechter.
○ Als de jeugdige al 2 juridische ouders heeft.
● 1:205 BW: ongedaanmaking van de erkenning. Het kind kan dit doen indien hij ontdekt dat
zijn erkenner niet zijn biologische vader is.
○ Drie jaar vanaf het jaar waarin het kind deze ontdekking doet.
○ Als het kind minderjarig is, kan het tot en met zijn 20e jaar een verzoek om
vernietiging indienen.
● 1:207 BW: een man die vrijwillig een vader-kindrelatie aangaat. Bij gerechtelijke vaststelling
van het vaderschap legt de rechter juridisch vaderschap aan de verwekker op.
● Wezenlijk verschil met de vaderschapsactie, waarin de moeder vraagt om een bijdrage in de
kosten van de studie en levensonderhoud van het kind van de verwekker.

Duo-ouderschap
● De vrouw met die de moeder bij geboorte is getrouwd, wordt automatisch de tweede ouder
vna het kind. Voorwaarde is dat het kind is verwekt met genetisch materiaal dat is verstrekt
door een officiële donorbank, waardoor de identiteit van de donor in zekere mate beschermd
wordt.
● Een vrouw kan in alle andere gevallen met toestemming van de moeder een kind erkennen.
● Vervangende toestemming vragen is ook mogelijk.
● En gerechtelijk een duo-ouderschap vaststellen ook.

Adoptie
● 1:227 j.o. 228 BW: bij adoptie ontstaat een juridische ouder-kindrelatie.
● Adoptie is een uitzondering op de regel dat juridisch ouderschap een levenslange band schept
tussen ouder en kind, want door adoptie wordt deze juridische band verbroken.
● Voorwaarden:
○ Algemene voorwaarde: het is in kennelijk belang van de jeugdige.
○ Adoptie kan alleen als hij op het moment van het verzoek minderjarig is. Boven de 12
jaar moet de rechter hem vragen hoe hij erover denkt; bij bezwaar gaat de adoptie niet
door.
○ Hoofdregel is ook dat als de biologische ouders bezwaar maken, de adoptie niet
doorgaat.
○ Jeugdige moet minstens 1 jaar bij de ouders wonen als er 2 adoptieouders zijn, bij 1
adoptieouder moet dat minstens 3 jaar zijn.
● Na adoptie ontstaat er een juridische, familierechtelijke band tussen de familie van de
adoptieouders en het kind.
● Partneradoptie vindt plaats wanneer de partner van de ouder de jeugdige adopteert.
● 1:231 BW: het geadopteerde kind kan vanaf zijn 20e tot zijn 23e verjaardag de adoptie
herroepen. De rechtbank wijst dit verzoek toe als:
○ De herroeping in het kennelijk belang van de geadopteerde is; en
○ De rechter overtuigd is van de redelijkheid van het verzoek tot herroeping.

Gevolgen van juridisch ouderschap
● Gezag: ouders mogen hun kind opvoeden en zeggenschap over het kind hebben.
● Heeft een juridische ouder geen gezag, dan heeft hij doorgaans wel recht op omgang met zijn
kind.

, ● Onderhoudsplichtig 1:404 BW: juridische ouders zijn verplicht om de kosten te dragen van de
verzorging en opvoeding van hun kind.
● Familienaam (achternaam) van de juridische ouders.
● De jeugdige is wettelijk erfgenaam.
● Als een van de ouders de Nederlandse nationaliteit heeft, krijgt de jeugdige dit ook.
● In juridische procedures heeft de juridische ouder vaak rechten als de rechtszaak betrekking
heeft op zijn minderjarige kind.

Positie eicel- of spermadonor
● Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting stelt ziekenhuizen en andere instellingen
verplicht om een aantal gegevens van de eicel- of spermadonor door te geven aan Stichting
Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting.
● Vanaf 12 jaar kan de jeugdige informatie opvragen, vanaf 16 jaar kan hij een verzoek
indienen om de identiteit van zijn donor bekend te maken. Indien de donor weigert, weegt de
stichting de belangen af.


H3
1:245 BW: alle minderjarigen staan onder gezag. Het gezag heeft betrekking op de persoon van de
minderjarige, het bewind over zijn vermogen en zijn vertegenwoordiging in burgerlijke handelingen
(lid 4).
1. Opvoeden en verzorgen;
2. Beheer van eventueel vermogen;
3. Verrichten van juridische handelingen namens de jeugdige.

Ouderlijk gezag is het gezag door ouders. Voogdij is gezag uitgeoefend door een niet-ouder.

1:250 BW: benoemen van een bijzondere curator die de belangen van de minderjarige behartigt.
Voorwaarde is dat er een concreet en fundamenteel probleem is waarover ouders en jeugdige (of
ouders onderling) van mening verschillen en waarvoor, als de curator de ouders en de jeugdige niet op
1 lijn krijgt, in een door de curator in gang te zetten juridische procedure, een oplossing gezocht moet
worden.

1:246 j.o. 324 BW: onbevoegd om gezag uit te oefenen.
● Gezag kan niet worden uitgeoefend door minderjarigen.
● Ook ouders die onder curatele zijn gesteld of langdurig in een zeer slechte psychische
toestand verkeren, zijn onbevoegd om gezag over hun kinderen uit te oefenen.

Ouderlijk gezag (1:247 BW)
● Een verantwoorde en betrokken wijze van opvoeden, met wederzijdse verplichtingen.
● De gezaghebbende ouders beheren het vermogen van het kind.
● De gezaghebbende ouders vertegenwoordigen de jeugdige in het rechtsverkeer.
● 1:251 BW: als de getrouwde vrouw een kind ter wereld brengt, oefenen beide echtgenoten
automatisch samen het gezag uit. Dit ontstaan van rechtswege.
● Indien er geen formele relatie bestaat, oefent de moeder na de geboorte alleen het gezag uit.
Wetsvoorstel ligt om degene die erkent, ook gelijk gezag te laten uitoefenen. Tot voor deze
wet werd een erkenner juridisch ouder, maar ontstond er geen gezag. Daarvoor moest de
erkenner na de erkenning het gezamenlijk gezag nog inschrijven.