Eindopdracht
Extremisme en terrorisme
30 mei 2025
Naam (studentnummer)
Opsporingscriminologie
, Essay 1: Risicofactoren voor radicalisering, 1009 woorden
Risicofactoren voor radicalisering
Individuen radicaliseren meestal niet van de ene op de andere dag. Er is vaak sprake
van een proces, waarbij meerdere risicofactoren een rol kunnen spelen (Sterkenburg, 2021).
Zoals ook besproken tijdens het hoorcollege over verschijningsvormen van terrorisme en
radicalisering, worstelen sommige mensen met gevoelens van onzekerheid en hebben zij
moeite met het ontwikkelen van een eigen identiteit. Ze verlangen naar het gevoel van ergens
bij horen en gaan op zoek naar gelijkgestemden, wat in bepaalde omstandigheden een
aanleiding kan vormen voor radicalisering (Rodermond, 2025, p. 15).
Aanvullend op deze individuele factoren hebben Simi et al. (2016, p. 544-548)
onderzoek gedaan naar risicofactoren voor violent extremisme (VE), wat vaak als een
synoniem voor terrorisme wordt gebruikt. Zij vonden risicofactoren in de kindertijd en
gedragsproblemen in de adolescentie als voorlopers van deelname aan gewelddadige
extremistische groepen. Zo groeide 73% van de onderzochte personen op in een ontwricht
gezin (scheiding, overleden ouders of ouders die nooit getrouwd zijn). Was 64% getuige van
ernstig geweld en leefde 59% in een huishouden met middelenmisbruik. Naast deze
omgevingsfactoren speelden gezondheidsfactoren ook een rol. Zo rapporteerde 57% van de
participanten dat zij last hadden van suïcidale gedachten en 41% had last van mentale
problemen. In de adolescentie experimenteerde 64% van de participanten met alcohol en/of
drugs en bij 73% was er daadwerkelijk sprake van een alcohol- en/of drugsprobleem.
Bovendien bleken schooluitval, spijbelen en slechte schoolprestaties factoren te zijn die het
risico op crimineel gedrag verder vergroten.
Naast bovenstaande risicofactoren noemt Sterkenburg (2021, p. 332) in haar
onderzoek factoren die meer psychologisch en sociaal van aard zijn. Zo kunnen een lage
zelfbeheersing, gevoelens van onrechtvaardigheid en/of onvrede en gevoelens van politieke
teleurstellingen het risico op radicalisering verhogen. Ook blijkt dat sommige individuen een
, Essay 1: Risicofactoren voor radicalisering, 1009 woorden
hang naar spanning hebben, of willen handelen naar hun eigen ideeën.
Deze combinatie van individuele, psychologische, sociale en maatschappelijke
factoren toont aan dat individuen zelden van de ene op de andere dag radicaliseren. Het is
eerder een complex proces waarin meerdere risicofactoren een rol kunnen spelen. Om deze
factoren beter in beeld te brengen, wordt in het volgende deel een concrete casus
geanalyseerd.
Voorbeeldcasus terrorisme
Via rechtspraak.nl heb ik een vonnis uitgekozen om een beter beeld te schetsen van het
radicaliseringsproces in de praktijk. Op 1 november 2016 heeft rechtbank Amsterdam een
jongeman veroordeeld voor het voorbereiden van en het trainen voor terroristische misdrijven.
De verdachte wilde zich aansluiten bij de terroristische organisatie IS in Syrië om als strijder
op te treden (Rechtbank Amsterdam, 2016). De verdachte in deze zaak is een jongeman,
geboren in 1991. De exacte leeftijd van de verdachte wordt wegens privacy niet vermeld,
maar de verdachte is op 31 juli 2014 verhoord door de politie en toen was hij 23 jaar
(Rechtbank Amsterdam, 2016, r.o. 4.2). Deskundigen omschreven de verdachte als psychisch
en sociaal kwetsbaar. Ook was er sprake van een depressie in de maanden voorafgaand aan en
tijdens het ten laste gelegde. “Er zijn aanwijzingen voor persoonlijkheidsproblematiek in de
zin van identiteitsproblematiek, een instabiel zelfbeeld en gebrekkige autonomie” (Rechtbank
Amsterdam, 2016, r.o. 8). De psycholoog en psychiater hebben dan ook geadviseerd de
verdachte als verminderd toerekeningsvatbaar te beschouwen en de rechtbank heeft dit
overgenomen.
Uit justitiële documentatie blijkt dat de verdachte nooit eerder is veroordeeld. Ook
heeft de verdachte ruim twee maanden in detentie gezeten en is zijn voorlopige hechtenis op
18 oktober 2014 opgeheven. Hij is begeleid door de reclassering, maar dit is uiteindelijk
stopgezet vanwege gebrek aan financiering. De verdachte wordt nu geholpen door de
Extremisme en terrorisme
30 mei 2025
Naam (studentnummer)
Opsporingscriminologie
, Essay 1: Risicofactoren voor radicalisering, 1009 woorden
Risicofactoren voor radicalisering
Individuen radicaliseren meestal niet van de ene op de andere dag. Er is vaak sprake
van een proces, waarbij meerdere risicofactoren een rol kunnen spelen (Sterkenburg, 2021).
Zoals ook besproken tijdens het hoorcollege over verschijningsvormen van terrorisme en
radicalisering, worstelen sommige mensen met gevoelens van onzekerheid en hebben zij
moeite met het ontwikkelen van een eigen identiteit. Ze verlangen naar het gevoel van ergens
bij horen en gaan op zoek naar gelijkgestemden, wat in bepaalde omstandigheden een
aanleiding kan vormen voor radicalisering (Rodermond, 2025, p. 15).
Aanvullend op deze individuele factoren hebben Simi et al. (2016, p. 544-548)
onderzoek gedaan naar risicofactoren voor violent extremisme (VE), wat vaak als een
synoniem voor terrorisme wordt gebruikt. Zij vonden risicofactoren in de kindertijd en
gedragsproblemen in de adolescentie als voorlopers van deelname aan gewelddadige
extremistische groepen. Zo groeide 73% van de onderzochte personen op in een ontwricht
gezin (scheiding, overleden ouders of ouders die nooit getrouwd zijn). Was 64% getuige van
ernstig geweld en leefde 59% in een huishouden met middelenmisbruik. Naast deze
omgevingsfactoren speelden gezondheidsfactoren ook een rol. Zo rapporteerde 57% van de
participanten dat zij last hadden van suïcidale gedachten en 41% had last van mentale
problemen. In de adolescentie experimenteerde 64% van de participanten met alcohol en/of
drugs en bij 73% was er daadwerkelijk sprake van een alcohol- en/of drugsprobleem.
Bovendien bleken schooluitval, spijbelen en slechte schoolprestaties factoren te zijn die het
risico op crimineel gedrag verder vergroten.
Naast bovenstaande risicofactoren noemt Sterkenburg (2021, p. 332) in haar
onderzoek factoren die meer psychologisch en sociaal van aard zijn. Zo kunnen een lage
zelfbeheersing, gevoelens van onrechtvaardigheid en/of onvrede en gevoelens van politieke
teleurstellingen het risico op radicalisering verhogen. Ook blijkt dat sommige individuen een
, Essay 1: Risicofactoren voor radicalisering, 1009 woorden
hang naar spanning hebben, of willen handelen naar hun eigen ideeën.
Deze combinatie van individuele, psychologische, sociale en maatschappelijke
factoren toont aan dat individuen zelden van de ene op de andere dag radicaliseren. Het is
eerder een complex proces waarin meerdere risicofactoren een rol kunnen spelen. Om deze
factoren beter in beeld te brengen, wordt in het volgende deel een concrete casus
geanalyseerd.
Voorbeeldcasus terrorisme
Via rechtspraak.nl heb ik een vonnis uitgekozen om een beter beeld te schetsen van het
radicaliseringsproces in de praktijk. Op 1 november 2016 heeft rechtbank Amsterdam een
jongeman veroordeeld voor het voorbereiden van en het trainen voor terroristische misdrijven.
De verdachte wilde zich aansluiten bij de terroristische organisatie IS in Syrië om als strijder
op te treden (Rechtbank Amsterdam, 2016). De verdachte in deze zaak is een jongeman,
geboren in 1991. De exacte leeftijd van de verdachte wordt wegens privacy niet vermeld,
maar de verdachte is op 31 juli 2014 verhoord door de politie en toen was hij 23 jaar
(Rechtbank Amsterdam, 2016, r.o. 4.2). Deskundigen omschreven de verdachte als psychisch
en sociaal kwetsbaar. Ook was er sprake van een depressie in de maanden voorafgaand aan en
tijdens het ten laste gelegde. “Er zijn aanwijzingen voor persoonlijkheidsproblematiek in de
zin van identiteitsproblematiek, een instabiel zelfbeeld en gebrekkige autonomie” (Rechtbank
Amsterdam, 2016, r.o. 8). De psycholoog en psychiater hebben dan ook geadviseerd de
verdachte als verminderd toerekeningsvatbaar te beschouwen en de rechtbank heeft dit
overgenomen.
Uit justitiële documentatie blijkt dat de verdachte nooit eerder is veroordeeld. Ook
heeft de verdachte ruim twee maanden in detentie gezeten en is zijn voorlopige hechtenis op
18 oktober 2014 opgeheven. Hij is begeleid door de reclassering, maar dit is uiteindelijk
stopgezet vanwege gebrek aan financiering. De verdachte wordt nu geholpen door de
