Toetsdoelen Psychologie
1. Student heeft kennis van de verschillende psychologische stromingen 11 standpunt komen zowel onze
persoonlijkheid, voorkeuren, onze gedragspatronen als onze vaardigheden voort uit onze lichamelijke
eigenschappen. Daarom zoeken biologisch psychologen de oorzaken van ons gedrag in het zenuwstelsel, het
endocriene stelsel (hormoonstelsel) en de genen.
- Evolutionaire perspectief: volgens de evolutionaire psychologie komt een groot deel van het menselijk
gedrag voort uit in de loop van de evolutie overgeërfd neigingen. Volgens evolutionaire perspectief is
onze genetische opmaak, die aan onze meest fundamentele gedragingen ten grondslag ligt, gevormd
door de omstandigheden waarin onze genetische voorouders honderdduizenden jaren geleden
verkeerden.
- Cognitieve perspectief: er wordt nadruk gelegd op cognitie; geestelijke activiteit zoals de
gewaarwording, de perceptie, het leren, het denken en het geheugen. Bij al deze activiteiten moet
informatie verwerkt worden. Vanuit dit standpunt ontstaan onze gedachten en handelingen als onze, op
computers gelijkende, hersenen onze unieke ervaringen interpreteren en reacties genereren.
- Behavioristische perspectief: het behaviorisme, aldus Watson, is de wetenschap van het gedrag en van
de omstandigheden in de omgeving die dit gedrag beïnvloeden. Het behavioristische perspectief vroeg
vooral aandacht voor de manier waarop ons handelen wordt gevormd door de consequenties ervan.
Perspectief van de gehele persoon (whole person)
- Psychodynamische psychologie: persoonlijkheid en psychische stoornissen komen voort uit processen in
het onbewuste. De processen in onze bewuste geest. (Sigmund Freud, en zijn volgelingen vanaf 1900)
- Humanistische psychologie: psychologie moet de nadruk leggen op menselijke groei en potentieel in
plaats van op psychische stoornissen.
- Positieve psychologie: psychologie moet bijdragen tot geluk en welzijn van individuen en groepen.
- Psychologie van karaktertrekken en temperament: individuen kunnen worden begrepen in termen van
hun temperament en blijvende karaktertrekken.
- Ontwikkelingsperspectief: mensen veranderen als gevolg van een interactie tussen erfelijke
eigenschappen en de omgeving.
- Sociocultureel perspectief: sociale en culturele invloeden kunnen de invloeden overstemmen van alle
andere factoren die gedrag beïnvloeden.
2. Student weet wat wetenschappelijk onderzoek is welke onderzoeksmethoden er zijn
- Wetenschappelijk methode: hetgeen dat psychologie maakt tot een echte wetenschap.
1. Hypothese ontwikkelen
Elk wetenschappelijk onderzoek begint met het formuleren van een specifiek idee of een vermoeden
over een onderdeel van een bredere theorie. De onderzoekers doen een voorspelling van de
uitkomst van een wetenschappelijk onderzoek, oftewel een bewering over de relatie die er zou
bestaan tussen de verschillende variabelen die onderzocht worden.
Om toetsbaar te zijn moet de hypothese potentieel falsificeerbaar (weerlegbaar) zijn.
Dat wil zeggen dat de hypothese zodanig moet worden opgesteld dat kan worden bewezen of
deze juist of onjuist is.
2. Objectieve data verzamelen
Het toetsen van de hypothese
, 3. De resultaten analyseren
Als de onderzoeker de data verzameld heeft, bekijkt hij ze, om te zien of zijn hypothese de test heeft
doorstaan of dat deze moet worden verworpen.
4. De resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren
Bij de laatste stap van de wetenschappelijke methode moeten wetenschappers uitzoeken of hun
onderzoek bestand is tegen de kritische blik en het commentaar van de wetenschappelijke wereld.
Blz. 27
II Vijf soorten psychologisch onderzoek
Soort onderzoek
Experimenten Het experiment staat bekend als de enige
onderzoeksmethode waarmee een
betrouwbare oorzaak en gevolgrelatie
(causaliteit) kan worden vastgesteld.
Correlatie onderzoek Wanneer de mate van controle die nodig is
voor een zorgvuldig experiment om
praktische of ethische redenen niet
haalbaar.
- Positief correleren
- Negatief correleren
Natuurlijke observaties Natuurlijke observaties is een goede keuze
wanneer je meer wilt weten over
opvoedingspraktijken of de winkelgewoonte
van een bepaalde groep.
Als een onderzoeker wilt weten hoe
individuen zich in hun natuurlijke omgeving
gedragen.
Gevalstudie Case study
De gevalstudie richt zich op enkele
personen, en soms op 1 persoon.
Deze methode wordt over het algemeen
alleen gebruikt voor diepgaand onderzoek
naar individuen met zeldzame stoornissen of
ongewone talenten.
Therapeuten die gevalstudie gebruiken om
theorieën te ontwikkelen over psychische
stoornissen noemen dit klinische methode.
1. Student heeft kennis van de verschillende psychologische stromingen 11 standpunt komen zowel onze
persoonlijkheid, voorkeuren, onze gedragspatronen als onze vaardigheden voort uit onze lichamelijke
eigenschappen. Daarom zoeken biologisch psychologen de oorzaken van ons gedrag in het zenuwstelsel, het
endocriene stelsel (hormoonstelsel) en de genen.
- Evolutionaire perspectief: volgens de evolutionaire psychologie komt een groot deel van het menselijk
gedrag voort uit in de loop van de evolutie overgeërfd neigingen. Volgens evolutionaire perspectief is
onze genetische opmaak, die aan onze meest fundamentele gedragingen ten grondslag ligt, gevormd
door de omstandigheden waarin onze genetische voorouders honderdduizenden jaren geleden
verkeerden.
- Cognitieve perspectief: er wordt nadruk gelegd op cognitie; geestelijke activiteit zoals de
gewaarwording, de perceptie, het leren, het denken en het geheugen. Bij al deze activiteiten moet
informatie verwerkt worden. Vanuit dit standpunt ontstaan onze gedachten en handelingen als onze, op
computers gelijkende, hersenen onze unieke ervaringen interpreteren en reacties genereren.
- Behavioristische perspectief: het behaviorisme, aldus Watson, is de wetenschap van het gedrag en van
de omstandigheden in de omgeving die dit gedrag beïnvloeden. Het behavioristische perspectief vroeg
vooral aandacht voor de manier waarop ons handelen wordt gevormd door de consequenties ervan.
Perspectief van de gehele persoon (whole person)
- Psychodynamische psychologie: persoonlijkheid en psychische stoornissen komen voort uit processen in
het onbewuste. De processen in onze bewuste geest. (Sigmund Freud, en zijn volgelingen vanaf 1900)
- Humanistische psychologie: psychologie moet de nadruk leggen op menselijke groei en potentieel in
plaats van op psychische stoornissen.
- Positieve psychologie: psychologie moet bijdragen tot geluk en welzijn van individuen en groepen.
- Psychologie van karaktertrekken en temperament: individuen kunnen worden begrepen in termen van
hun temperament en blijvende karaktertrekken.
- Ontwikkelingsperspectief: mensen veranderen als gevolg van een interactie tussen erfelijke
eigenschappen en de omgeving.
- Sociocultureel perspectief: sociale en culturele invloeden kunnen de invloeden overstemmen van alle
andere factoren die gedrag beïnvloeden.
2. Student weet wat wetenschappelijk onderzoek is welke onderzoeksmethoden er zijn
- Wetenschappelijk methode: hetgeen dat psychologie maakt tot een echte wetenschap.
1. Hypothese ontwikkelen
Elk wetenschappelijk onderzoek begint met het formuleren van een specifiek idee of een vermoeden
over een onderdeel van een bredere theorie. De onderzoekers doen een voorspelling van de
uitkomst van een wetenschappelijk onderzoek, oftewel een bewering over de relatie die er zou
bestaan tussen de verschillende variabelen die onderzocht worden.
Om toetsbaar te zijn moet de hypothese potentieel falsificeerbaar (weerlegbaar) zijn.
Dat wil zeggen dat de hypothese zodanig moet worden opgesteld dat kan worden bewezen of
deze juist of onjuist is.
2. Objectieve data verzamelen
Het toetsen van de hypothese
, 3. De resultaten analyseren
Als de onderzoeker de data verzameld heeft, bekijkt hij ze, om te zien of zijn hypothese de test heeft
doorstaan of dat deze moet worden verworpen.
4. De resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren
Bij de laatste stap van de wetenschappelijke methode moeten wetenschappers uitzoeken of hun
onderzoek bestand is tegen de kritische blik en het commentaar van de wetenschappelijke wereld.
Blz. 27
II Vijf soorten psychologisch onderzoek
Soort onderzoek
Experimenten Het experiment staat bekend als de enige
onderzoeksmethode waarmee een
betrouwbare oorzaak en gevolgrelatie
(causaliteit) kan worden vastgesteld.
Correlatie onderzoek Wanneer de mate van controle die nodig is
voor een zorgvuldig experiment om
praktische of ethische redenen niet
haalbaar.
- Positief correleren
- Negatief correleren
Natuurlijke observaties Natuurlijke observaties is een goede keuze
wanneer je meer wilt weten over
opvoedingspraktijken of de winkelgewoonte
van een bepaalde groep.
Als een onderzoeker wilt weten hoe
individuen zich in hun natuurlijke omgeving
gedragen.
Gevalstudie Case study
De gevalstudie richt zich op enkele
personen, en soms op 1 persoon.
Deze methode wordt over het algemeen
alleen gebruikt voor diepgaand onderzoek
naar individuen met zeldzame stoornissen of
ongewone talenten.
Therapeuten die gevalstudie gebruiken om
theorieën te ontwikkelen over psychische
stoornissen noemen dit klinische methode.
