Nederland
(met leerdoelen + begrippen moeder gesteente & reservoir gesteente)
In Nederland liggen verschillende delfstoffen in de ondergrond, zoals steenkool, aardolie,
aardgas, zout, kalksteen, zand en grind. Je kunt aan de hand van kaarten zien waar deze
delfstoffen voorkomen (leerdoel 1).
Steenkool
Steenkool ligt diep onder Limburg en is ontstaan in het tijdperk Carboon. De winning stopte
in 1974 omdat:
1. het te duur werd
2. steenkool vervuilend is
3. Nederland overstapte op aardgas.
Aardolie en aardgas
Aardgas ontstond tijdens het inkolingsproces van steenkool.
Aardolie ontstond doordat organische resten in het moedergesteente (begrip!) werden
samengeperst.
Deze olie en gas migreren omhoog en blijven steken in reservoirgesteente (begrip!), dat
bestaat uit poreuze zandsteenlagen.
Het bekendste aardgasgebied is Groningen. Daar zorgt gaswinning voor bodemdaling en
aardbevingen, waardoor velden worden gesloten.
Zout
Nederland was vroeger deels een ondiepe zee. Door verdamping bleef er zout achter. Dit
wordt nog steeds gewonnen, vooral voor industrie.
Delfstoffen aan de oppervlakte
Tijdens het Krijt lag Nederland onder een subtropische zee. Daardoor ontstond veel kalksteen,
bijvoorbeeld in Zuid-Limburg (De Drielandenpunt-grotten).
Rivieren hebben in de laatste 2 miljoen jaar zand en grind afgezet langs hun oevers.
Afhankelijkheid van het buitenland