Media & Maatschappij: Mediatheorie
Kennisclip 1
Beïnvloeding media: Social media
Rolmodellen
Politiek
Mediarevoluties
1. Van spraak naar schrift
2. Geschreven teksten worden gedrukt
3. Van telgraaf tot internet
Mediatheorieën:
Geven inzicht in wat media doen met mensen
Verklaren het verband tussen de inhoud van media, het gebruik en de effecten daarvan op
individu en samenleving.
Fase 1: Allemachtige media (vanaf ca. 1900)
Media en communicatie gingen de massa beïnvloeden en werden dus maatschappelijke factoren
van belang en kwamen dus in de belangstelling te staan van wetenschappelijke onderzoekers.
Theorie 1
One-step-flow-theorie: (injectietheorie) 1900 Ontvangers nemen informatie kritiekloos over van
medium
1. Invloed massamedia is groot
2. Sprake van eenrichtingsverkeer
3. Ontvangers zijn weerloze sponsjes en passief
4. Boodschap direct van zender naar ontvanger
5. Massa is makkelijk te manipuleren de elite niet
Voorbeelden
Propaganda
Roddelblad
Tellsell (verkoop van producten op tv)
Van media naar massamedia: 1914-1918
Grote veranderingen in de samenleving
Kennisclip 2
Fase 2: Beperkt machtige media (1930)
Gebruik van propaganda was erg belangrijk
Kritiek op one-step-flow-theorie
1. Kritiek op mensbeeld: verkeerde voorstelling publiek
2. Verwaarlozing intermediërende factoren (alles wat er tussen komt)
Theorie 2
Two-step-flow-theorie: (tussen stap tussen de invloed van media)
Anderen blijken belangrijke rollen te spelen bij keuzeproces en nemen van besluit.
Ontdekking van de opinieleider (persoon tussen de ontvanger en media instaat).
Behalve in politiek ook in marketing.
De opinieleider is deskundig, extravert, en maatschappelijk betrokken.
Commentaar:
Er werd naar maar 1 opinieleider geluisterd dus je sloot je voor de rest nog steeds af.
2 soorten opinieleiders
, 1. Influentials: de invloedrijke adviseurs in de interpersoonlijke communicatie (vrienden, familie,
kennissen, collega’s) – de persoonlijke gesprekken
2. Publieke figuren: met gezag in de publieke opinie (vanaf nu noemen we deze groep
opinieleiders)
Theorie 3
Multi-step-flow-theorie: (word ook nu nog gebruikt)
Verfijning van tweetrapsmodel
Invloed opinieleider afhankelijk van onderwerp en doelgroep
Meerdere communicatiestromen mogelijk in plaats van eenrichtingsverkeer
De rol van Influentials blijft belangrijk
Realistischere weergave van communicatieproces
Kennisclip 3
Fase 3: aandacht voor de ontvanger (1950-1965) Loopt door tot nu
Kenmerken
1. Een verschuiving van onderzoek van wat media met mensen doen naar wat media met mensen
doen naar wat mensen met media doen
2. Verschuiving van de aandacht van massamedia naar interpersoonlijke communicatie
(zwamvlokmodel)
Media-onderzoek verandert in jaren 50
Voor het eerst actieve rol voor de ontvangers, gebruiksperspectief
Adverteerders willen weten wat zich in ons hoofd afspeelt > effectiviteit meten
Belangrijke rol voor consumenten en reclame
Nadruk op psychologie en kijk- en luisteronderzoek
Dit leidt tot de verschuiving van ‘wat doen media met mensen’ naar> ‘wat doen mensen met media’
Niet de opinieleider maar jouw waarden en normen bepalen jouw houding
Het besef zijn beslissend voor de media boodschap
Waarden > normen > gedrag
Theorie 4
Uses and gratifications theorie
Belangrijkste kenmerken
Verwachtingen van de gebruikers bepalen mediagebruik. Mensen nemen informatie actief en
doelgericht op als die prettig of belangrijk is
Mediagebruikers kiezen bewust mediumtype en boodschap
Waarden, motieven en verlangens van ontvangers zijn uitgangspunt
Mediagebruikers geven zelf betekenis aan mediabeleving
4 motieven voor mediaconsumptie
1. Leerfunctie (series)
2. Informatieve functie (persconferenties)
3. Opwinding, genoegen (doen alsof het niet bestaat Netflix)
4. Statusverschaffing (het kunnen delen met je vrienden)
Kenmerk 2: terugkeer van interpersoonlijke communicatie
Tijdperk machtige media: massacommunicatie injecteert interpersoonlijke communicatie
Tijdperk ontvanger: interpersoonlijke communicatie injecteert massacommunicatie
Massacommunicatie > interpersoonlijke communicatie
Theorie 5
Kennisclip 1
Beïnvloeding media: Social media
Rolmodellen
Politiek
Mediarevoluties
1. Van spraak naar schrift
2. Geschreven teksten worden gedrukt
3. Van telgraaf tot internet
Mediatheorieën:
Geven inzicht in wat media doen met mensen
Verklaren het verband tussen de inhoud van media, het gebruik en de effecten daarvan op
individu en samenleving.
Fase 1: Allemachtige media (vanaf ca. 1900)
Media en communicatie gingen de massa beïnvloeden en werden dus maatschappelijke factoren
van belang en kwamen dus in de belangstelling te staan van wetenschappelijke onderzoekers.
Theorie 1
One-step-flow-theorie: (injectietheorie) 1900 Ontvangers nemen informatie kritiekloos over van
medium
1. Invloed massamedia is groot
2. Sprake van eenrichtingsverkeer
3. Ontvangers zijn weerloze sponsjes en passief
4. Boodschap direct van zender naar ontvanger
5. Massa is makkelijk te manipuleren de elite niet
Voorbeelden
Propaganda
Roddelblad
Tellsell (verkoop van producten op tv)
Van media naar massamedia: 1914-1918
Grote veranderingen in de samenleving
Kennisclip 2
Fase 2: Beperkt machtige media (1930)
Gebruik van propaganda was erg belangrijk
Kritiek op one-step-flow-theorie
1. Kritiek op mensbeeld: verkeerde voorstelling publiek
2. Verwaarlozing intermediërende factoren (alles wat er tussen komt)
Theorie 2
Two-step-flow-theorie: (tussen stap tussen de invloed van media)
Anderen blijken belangrijke rollen te spelen bij keuzeproces en nemen van besluit.
Ontdekking van de opinieleider (persoon tussen de ontvanger en media instaat).
Behalve in politiek ook in marketing.
De opinieleider is deskundig, extravert, en maatschappelijk betrokken.
Commentaar:
Er werd naar maar 1 opinieleider geluisterd dus je sloot je voor de rest nog steeds af.
2 soorten opinieleiders
, 1. Influentials: de invloedrijke adviseurs in de interpersoonlijke communicatie (vrienden, familie,
kennissen, collega’s) – de persoonlijke gesprekken
2. Publieke figuren: met gezag in de publieke opinie (vanaf nu noemen we deze groep
opinieleiders)
Theorie 3
Multi-step-flow-theorie: (word ook nu nog gebruikt)
Verfijning van tweetrapsmodel
Invloed opinieleider afhankelijk van onderwerp en doelgroep
Meerdere communicatiestromen mogelijk in plaats van eenrichtingsverkeer
De rol van Influentials blijft belangrijk
Realistischere weergave van communicatieproces
Kennisclip 3
Fase 3: aandacht voor de ontvanger (1950-1965) Loopt door tot nu
Kenmerken
1. Een verschuiving van onderzoek van wat media met mensen doen naar wat media met mensen
doen naar wat mensen met media doen
2. Verschuiving van de aandacht van massamedia naar interpersoonlijke communicatie
(zwamvlokmodel)
Media-onderzoek verandert in jaren 50
Voor het eerst actieve rol voor de ontvangers, gebruiksperspectief
Adverteerders willen weten wat zich in ons hoofd afspeelt > effectiviteit meten
Belangrijke rol voor consumenten en reclame
Nadruk op psychologie en kijk- en luisteronderzoek
Dit leidt tot de verschuiving van ‘wat doen media met mensen’ naar> ‘wat doen mensen met media’
Niet de opinieleider maar jouw waarden en normen bepalen jouw houding
Het besef zijn beslissend voor de media boodschap
Waarden > normen > gedrag
Theorie 4
Uses and gratifications theorie
Belangrijkste kenmerken
Verwachtingen van de gebruikers bepalen mediagebruik. Mensen nemen informatie actief en
doelgericht op als die prettig of belangrijk is
Mediagebruikers kiezen bewust mediumtype en boodschap
Waarden, motieven en verlangens van ontvangers zijn uitgangspunt
Mediagebruikers geven zelf betekenis aan mediabeleving
4 motieven voor mediaconsumptie
1. Leerfunctie (series)
2. Informatieve functie (persconferenties)
3. Opwinding, genoegen (doen alsof het niet bestaat Netflix)
4. Statusverschaffing (het kunnen delen met je vrienden)
Kenmerk 2: terugkeer van interpersoonlijke communicatie
Tijdperk machtige media: massacommunicatie injecteert interpersoonlijke communicatie
Tijdperk ontvanger: interpersoonlijke communicatie injecteert massacommunicatie
Massacommunicatie > interpersoonlijke communicatie
Theorie 5
