Gedragswetenschappen toets
,Les 1
Ontwikkelingspsychologie is de wetenschappelijke studie naar de patronen van groei,
verandering en stabiliteit die zich voordoen bij toenemende leeftijd. Hierbij wordt gebruik
gemaakt van een wetenschappelijke benadering. Kijken vanaf conceptie tot dood.
- Levensfasen
- Invloed opvoeding/levenservaringen op individu
- Invloed culturele of etnische verschillen
- Universele overeenkomsten
- Ontwikkelingsfasen en stabiele fasen
Voor verpleegkundigen want:
- Verschillende doelgroepen met kenmerken
- Begrijpen gezonde en afwijkende ontwikkeling
- Interventies en communicatie
- Meer inlevingsvermogen
Vroegere denkbeelden: geen aparte status/behandeling kind
- Middeleeuwen
Kinderen zijn miniatuurvolwassenen, kleinere volwassene die geef je extra
bescherming. Kinderen geen speciale behandeling.
- Reformatie
Kinderen zondig geboren en moeten geciviliseerd (ontwikkeld) worden. Rekening
houden met anderen. Meer aandacht voor ontwikkeling.
- Verlichting
Geboren als tabula rasa, kind komt leeg op de wereld en ouders vormen het met
liefde en kennis.
- Vanaf 1900
Kinder- en jeugdpsychiatrie komt op. Een kind kan systematisch bestudeerd worden.
Invloed van de omgeving op ontwikkeling. Ontwikkeling kan verstoord raken.
Verschillen tussen kinderen en volwassenen.
- Eerste helft 20e eeuw
Grote onderzoeken naar kinderen en ontwikkeling tijdens de rest van hun leven.
Thematische gebieden ontwikkelingspsychologen:
- Fysieke ontwikkeling
o Invloed van het lichaam op ons gedrag
- Cognitieve ontwikkeling
o Begrijpen hoe gedrag van mensen wordt beïnvloed door groei en verandering
in intellectuele vermogens
o Leren, geheugen, intelligentie en probleemoplossing
- Sociale en persoonlijkheidsontwikkelingen
o Persoonlijkheid en daarin stabiliteit en veranderingen in eigenschappen die
ene persoon van de andere onderscheiden
o Sociale manier van interactie tussen mensen, in loop van leven groeien,
veranderen en stabiel blijven
,Cohort: groep mensen die rond dezelfde tijd op dezelfde plek is geboren. Je kunt die
groepen met elkaar vergelijken.
Cohort-effect: effect die optreedt als gevolg van bepaalde historische gebeurtenis, mensen
maken hetzelfde mee en hebben dezelfde gevolgen.
Normatieve invloeden: invloeden voor meeste van je groep gelden.
Normatieve ontwikkeling: algehele verandering die kinderen doormaken
Normatieve gebeurtenissen: die een cohort meemaakt: corona, aanslagen
Niet-normatieve invloeden: gebeurtenissen in het leven van een specifiek persoon
Functies intelligentie:
- Organiseren van beschikbare schema’s in samenhangende, complexere systemen of
kennisgebieden
- Adaptie of aanpassing aan omgeving. Via assimilatie en accommodatie.
Intelligentie door:
- Assimilatie
Nieuwe ervaringen worden geïnterpreteerd op basis van bestaande gegevens.
- Accommodatie
Onder invloed van nieuwe ervaringen worden schema’s veranderd.
Piaget: het gedrag van kinderen in een bepaalde leeftijdsfase is een weerspiegeling van hun
denk- en kennisniveau.
- Nieuwsgierige en actieve leerlingen, ze leren vanuit zichzelf
- Door ervaringen in hun omgeving creëren zij kennis
- Leren door assimilatie en accommodatie
- Equilibratie: feit dat kinderen alles willen begrijpen en in evenwicht willen zijn.
- Interactie met fysische en sociale invloeden
- Ontwikkeling verloopt via stadia.
- Sensomotorisch (0-2 jaar)
Opdoen zintuigelijke en motorische ervaring.
Reflex naar reflectie. Denken door te doen. Na maanden handelingen expres
herhalen, verschil in handelen geeft andere effecten
o Mentale representaties: ergens voorstelling van maken (overgang volgende
fase)
Taalontwikkeling
Indirecte imitatie: imitatie uitstellen
Fantasiespel
Objectpermanentie: kind kan een voorstelling maken als iets tastbaars
wat buiten hemzelf bestaat en niet zomaar ophoudt te bestaan, ook al
is het uit het zicht verdwenen
- Preoperationeel (2-6 jaar)
o Waarneming is statisch
o Anderen ook meespelen, komt pas later
o Egocentrische waarneming, mensen zien wat jij ook ziet
o Magisch denken
, o Irreversibiliteit: ik heb een broertje, broertje heeft geen broer
o Animisme: leven toekennen aan dode dingen
o Artificialisme: alle dingen zijn door mensen gemaakt
o Conservatie: inzicht dat hoeveelheid niet veranderd als er iets aan de vorm
wordt veranderd, is er eerst niet (wordt het in een langer glas gedaan dan is
het meer)
o Centratie: gelet op toestand en niet proces (geloven in sinterklaas en een
clown ook al wordt verteld dat ze niet bestaan)
- Concreet operationeel (6-12 jaar)
o Geen cognitief egocentrisme
o Symbolen begrepen
o Niet abstract denken
o Conservatiebegrip: hoeveelheid gelijk, ook bij andere vorm
o Reversibiliteit: uitgevoerde handeling teruggedraaid naar oorsprong
o Organisatie: meerde aspecten van probleem meegenomen en samen tot een
slotconclusie
o Mentale operatie: gedachtehandeling, probleemoplossend vermogen neemt
toe
o Compensatie: staaf is langer maar ook dunner
o Identificatie: ik heb er niets bij of afgedaan dus moet hetzelfde zijn
- Formeel operationeel (vanaf 12 jaar)
o Hypothetisch deductief redeneren: alle mogelijke oplossingen bekijken en
stuk voor stuk toetsen
o Relativering bestaande realiteit
o Overschatten realiteit van het denkbare
o Abstract denken: abstractievermogen
o Sociale cognitie bij omgaan met anderen
,Les 1
Ontwikkelingspsychologie is de wetenschappelijke studie naar de patronen van groei,
verandering en stabiliteit die zich voordoen bij toenemende leeftijd. Hierbij wordt gebruik
gemaakt van een wetenschappelijke benadering. Kijken vanaf conceptie tot dood.
- Levensfasen
- Invloed opvoeding/levenservaringen op individu
- Invloed culturele of etnische verschillen
- Universele overeenkomsten
- Ontwikkelingsfasen en stabiele fasen
Voor verpleegkundigen want:
- Verschillende doelgroepen met kenmerken
- Begrijpen gezonde en afwijkende ontwikkeling
- Interventies en communicatie
- Meer inlevingsvermogen
Vroegere denkbeelden: geen aparte status/behandeling kind
- Middeleeuwen
Kinderen zijn miniatuurvolwassenen, kleinere volwassene die geef je extra
bescherming. Kinderen geen speciale behandeling.
- Reformatie
Kinderen zondig geboren en moeten geciviliseerd (ontwikkeld) worden. Rekening
houden met anderen. Meer aandacht voor ontwikkeling.
- Verlichting
Geboren als tabula rasa, kind komt leeg op de wereld en ouders vormen het met
liefde en kennis.
- Vanaf 1900
Kinder- en jeugdpsychiatrie komt op. Een kind kan systematisch bestudeerd worden.
Invloed van de omgeving op ontwikkeling. Ontwikkeling kan verstoord raken.
Verschillen tussen kinderen en volwassenen.
- Eerste helft 20e eeuw
Grote onderzoeken naar kinderen en ontwikkeling tijdens de rest van hun leven.
Thematische gebieden ontwikkelingspsychologen:
- Fysieke ontwikkeling
o Invloed van het lichaam op ons gedrag
- Cognitieve ontwikkeling
o Begrijpen hoe gedrag van mensen wordt beïnvloed door groei en verandering
in intellectuele vermogens
o Leren, geheugen, intelligentie en probleemoplossing
- Sociale en persoonlijkheidsontwikkelingen
o Persoonlijkheid en daarin stabiliteit en veranderingen in eigenschappen die
ene persoon van de andere onderscheiden
o Sociale manier van interactie tussen mensen, in loop van leven groeien,
veranderen en stabiel blijven
,Cohort: groep mensen die rond dezelfde tijd op dezelfde plek is geboren. Je kunt die
groepen met elkaar vergelijken.
Cohort-effect: effect die optreedt als gevolg van bepaalde historische gebeurtenis, mensen
maken hetzelfde mee en hebben dezelfde gevolgen.
Normatieve invloeden: invloeden voor meeste van je groep gelden.
Normatieve ontwikkeling: algehele verandering die kinderen doormaken
Normatieve gebeurtenissen: die een cohort meemaakt: corona, aanslagen
Niet-normatieve invloeden: gebeurtenissen in het leven van een specifiek persoon
Functies intelligentie:
- Organiseren van beschikbare schema’s in samenhangende, complexere systemen of
kennisgebieden
- Adaptie of aanpassing aan omgeving. Via assimilatie en accommodatie.
Intelligentie door:
- Assimilatie
Nieuwe ervaringen worden geïnterpreteerd op basis van bestaande gegevens.
- Accommodatie
Onder invloed van nieuwe ervaringen worden schema’s veranderd.
Piaget: het gedrag van kinderen in een bepaalde leeftijdsfase is een weerspiegeling van hun
denk- en kennisniveau.
- Nieuwsgierige en actieve leerlingen, ze leren vanuit zichzelf
- Door ervaringen in hun omgeving creëren zij kennis
- Leren door assimilatie en accommodatie
- Equilibratie: feit dat kinderen alles willen begrijpen en in evenwicht willen zijn.
- Interactie met fysische en sociale invloeden
- Ontwikkeling verloopt via stadia.
- Sensomotorisch (0-2 jaar)
Opdoen zintuigelijke en motorische ervaring.
Reflex naar reflectie. Denken door te doen. Na maanden handelingen expres
herhalen, verschil in handelen geeft andere effecten
o Mentale representaties: ergens voorstelling van maken (overgang volgende
fase)
Taalontwikkeling
Indirecte imitatie: imitatie uitstellen
Fantasiespel
Objectpermanentie: kind kan een voorstelling maken als iets tastbaars
wat buiten hemzelf bestaat en niet zomaar ophoudt te bestaan, ook al
is het uit het zicht verdwenen
- Preoperationeel (2-6 jaar)
o Waarneming is statisch
o Anderen ook meespelen, komt pas later
o Egocentrische waarneming, mensen zien wat jij ook ziet
o Magisch denken
, o Irreversibiliteit: ik heb een broertje, broertje heeft geen broer
o Animisme: leven toekennen aan dode dingen
o Artificialisme: alle dingen zijn door mensen gemaakt
o Conservatie: inzicht dat hoeveelheid niet veranderd als er iets aan de vorm
wordt veranderd, is er eerst niet (wordt het in een langer glas gedaan dan is
het meer)
o Centratie: gelet op toestand en niet proces (geloven in sinterklaas en een
clown ook al wordt verteld dat ze niet bestaan)
- Concreet operationeel (6-12 jaar)
o Geen cognitief egocentrisme
o Symbolen begrepen
o Niet abstract denken
o Conservatiebegrip: hoeveelheid gelijk, ook bij andere vorm
o Reversibiliteit: uitgevoerde handeling teruggedraaid naar oorsprong
o Organisatie: meerde aspecten van probleem meegenomen en samen tot een
slotconclusie
o Mentale operatie: gedachtehandeling, probleemoplossend vermogen neemt
toe
o Compensatie: staaf is langer maar ook dunner
o Identificatie: ik heb er niets bij of afgedaan dus moet hetzelfde zijn
- Formeel operationeel (vanaf 12 jaar)
o Hypothetisch deductief redeneren: alle mogelijke oplossingen bekijken en
stuk voor stuk toetsen
o Relativering bestaande realiteit
o Overschatten realiteit van het denkbare
o Abstract denken: abstractievermogen
o Sociale cognitie bij omgaan met anderen
