GGZ2027 Neuropsychologische Stoornissen
Taak 1 – The brain 2
- Oriëntatie in het brein
- Hersenstructuren in het brein inclusief functie
- Centrale en autonome zenuwstelsel
- Actiepotentiaal
- Brein imaging technieken
Taak 2 – Our brain: plastic, elastic, fantastic 28
- Mozart-effect
- Neuroplasticiteit
- Fantoompijn
- Herstel na hersenschade
Taak 3 – Language 43
- Lateralisatie
- Dual stream model
- Wernicke-Lichtheim model
- Subtypen afasie
Taak 4 – Memory 59
- Soorten geheugen
- Geheugenverlies
- Dementie
Taak 5 – Attention disorders and agnosia 74
- Hemianopsie
- Neglect
- Agnosie + verschillende subtypen
- Dorsale + ventrale paden (ook toegepast op subtypen agnosie)
Taak 6 – Neuropsychiatrie 92
- Hersengebieden betrokken bij beweging
- Direct + indirect pathway
- Parkinson
- Tourette
College 1 Neuroanatomie 111
College 2 Funtionele neuroanatomie 129
College 3 Afasie 147
College 4 Neglect 155
College 5 Dementie 167
College 6 (Niet doorgegaan) -
College 7 Parkinson en Tourette Syndroom 184
1
,Taak 1 The brain
1. Hoe kunnen we ons oriënteren in het brein?
Je hebt ten eerste algemeen gebruik van begrippen voor alle dieren:
- Craniale zijde: Uiteinde met het hoofd
- Caudale zijde: Uiteinde met de staart
- Rostraal: Een plaats in het hoofd zo dicht mogelijk bij de neus
- Dorsaal: Een deel van het lichaam dat normaal naar boven gericht is. Dit is
dus aan de rugzijde.
- Ventraal: Een deel van het lichaam dat normaal naar beneden is gericht. Dit is
dus aan de buikzijde en is het tegenovergestelde van
dorsaal
Er zijn dan ook enkele begrippen die specifiek voor de mens
zijn:
- Anterior: Punten aan de voorzijde
o Ook wel ventraal genoemd
- Posterior: Punten aan de achterzijde
o Ook wel dorsaal genoemd
- Inferior: Delen die zich verder van het hoofd af bevinden
o Ook wel caudaal genoemd
- Superior: Delen die zich dichter bij het hoofd bevinden
o Ook wel craniaal genoemd
Daarnaast bestaan er enkele anatomische
vlakken:
- Sagittaal vlak: Verdeelt het lichaam in
een linker- en in een rechterdeel
o Mediane vlak is het vlak dat het
lichaam precies doormidden deelt
- Coronaal/frontaal vlak: Verdeelt het
lichaam in dorsale en ventrale gedeelten:
bij de mens in een voor- en achterdeel
- Transvers(aal) of horizontaal vlak:
Verdeelt het lichaam in een craniaal en
caudaal gedeelte (boven en onderkant)
(Wikipedia, Anatomische vaktermen van
positie)
Laterale structuren liggen aan de zijkanten.
Ipsilateral → structuren aan dezelfde kant van
het lichaam
Contralateral → structuren aan tegenovergestelde zijdes van het lichaam
(Samenvatting)
2
, (Kalat, H3)
2. Welke kwabben/hersenstructuren zijn er, wat zijn hun functies en waar
zitten ze?
- Cerebrum
o Staat bekend als het telencaphalon
o Is verdeeld in een linker- en rechterhemisfeer, die met elkaar zijn
verbonden door een brug van zenuwvezels: het corpus callosum.
▪ Structureel lijken beide hemisferen in grote lijnen op elkaar,
maar functioneel bestaan er verschillen:
• Links: Spraak, taal, stapsgewijs redeneren en analyseren
en bepaalde communicatieve acties
3
, • Rechts: Sensorische input, auditief en visueel bewustzijn,
creatieve vermogens en ruimtelijk-temporeel bewustzijn
(wat gebeurt er in onze omgeving, seconde na seconde)
o De cerebrale hemisferen kunnen worden verdeeld in kwabben
▪ De central sulcus scheidt de frontale kwab van de parietal kwab
▪ De lateral fissure scheidt de temporale kwab van de frontale en
parietal kwab
▪ De occipital kwab is gescheiden van de parietal kwab door de
parietal occipiral sulcus
o Omvat de hippocampus en amygdala
▪ Amygdala: maakt deel uit van het circuit dat het meest centraal
staat voor het evalueren van emotionele informatie, vooral met
betrekking tot angst
▪ Hippocampus: Betrokken bij het geheugen en ruimtelijk
bewustzijn (onderdeel van het limbisch systeem)
- Hypothalamus
o Veel belangrijke functies, waaronder temperatuurbeheersing en
basisgedrag
o Ligt net ventraal ten opzichte van de thalamus en heeft wijdverbreide
verbindingen met de rest van de hersenen
o Door zenuwen en hormonen af te geven, brengt de hypothalamus
signalen over aan de hypofyse, waardoor de afgifte van hormonen
verandert
o Schade aan een hypothalamuskern leidt tot afwijkingen in gemotiveerd
gedrag, zoals eten, drinken, temperatuurregulatie, seksueel gedrag,
vechten of activiteitenniveau
o Essentieel voor het beheersen van eten, drinken,
temperatuurbeheersing en reproductief gedrag.
4
Taak 1 – The brain 2
- Oriëntatie in het brein
- Hersenstructuren in het brein inclusief functie
- Centrale en autonome zenuwstelsel
- Actiepotentiaal
- Brein imaging technieken
Taak 2 – Our brain: plastic, elastic, fantastic 28
- Mozart-effect
- Neuroplasticiteit
- Fantoompijn
- Herstel na hersenschade
Taak 3 – Language 43
- Lateralisatie
- Dual stream model
- Wernicke-Lichtheim model
- Subtypen afasie
Taak 4 – Memory 59
- Soorten geheugen
- Geheugenverlies
- Dementie
Taak 5 – Attention disorders and agnosia 74
- Hemianopsie
- Neglect
- Agnosie + verschillende subtypen
- Dorsale + ventrale paden (ook toegepast op subtypen agnosie)
Taak 6 – Neuropsychiatrie 92
- Hersengebieden betrokken bij beweging
- Direct + indirect pathway
- Parkinson
- Tourette
College 1 Neuroanatomie 111
College 2 Funtionele neuroanatomie 129
College 3 Afasie 147
College 4 Neglect 155
College 5 Dementie 167
College 6 (Niet doorgegaan) -
College 7 Parkinson en Tourette Syndroom 184
1
,Taak 1 The brain
1. Hoe kunnen we ons oriënteren in het brein?
Je hebt ten eerste algemeen gebruik van begrippen voor alle dieren:
- Craniale zijde: Uiteinde met het hoofd
- Caudale zijde: Uiteinde met de staart
- Rostraal: Een plaats in het hoofd zo dicht mogelijk bij de neus
- Dorsaal: Een deel van het lichaam dat normaal naar boven gericht is. Dit is
dus aan de rugzijde.
- Ventraal: Een deel van het lichaam dat normaal naar beneden is gericht. Dit is
dus aan de buikzijde en is het tegenovergestelde van
dorsaal
Er zijn dan ook enkele begrippen die specifiek voor de mens
zijn:
- Anterior: Punten aan de voorzijde
o Ook wel ventraal genoemd
- Posterior: Punten aan de achterzijde
o Ook wel dorsaal genoemd
- Inferior: Delen die zich verder van het hoofd af bevinden
o Ook wel caudaal genoemd
- Superior: Delen die zich dichter bij het hoofd bevinden
o Ook wel craniaal genoemd
Daarnaast bestaan er enkele anatomische
vlakken:
- Sagittaal vlak: Verdeelt het lichaam in
een linker- en in een rechterdeel
o Mediane vlak is het vlak dat het
lichaam precies doormidden deelt
- Coronaal/frontaal vlak: Verdeelt het
lichaam in dorsale en ventrale gedeelten:
bij de mens in een voor- en achterdeel
- Transvers(aal) of horizontaal vlak:
Verdeelt het lichaam in een craniaal en
caudaal gedeelte (boven en onderkant)
(Wikipedia, Anatomische vaktermen van
positie)
Laterale structuren liggen aan de zijkanten.
Ipsilateral → structuren aan dezelfde kant van
het lichaam
Contralateral → structuren aan tegenovergestelde zijdes van het lichaam
(Samenvatting)
2
, (Kalat, H3)
2. Welke kwabben/hersenstructuren zijn er, wat zijn hun functies en waar
zitten ze?
- Cerebrum
o Staat bekend als het telencaphalon
o Is verdeeld in een linker- en rechterhemisfeer, die met elkaar zijn
verbonden door een brug van zenuwvezels: het corpus callosum.
▪ Structureel lijken beide hemisferen in grote lijnen op elkaar,
maar functioneel bestaan er verschillen:
• Links: Spraak, taal, stapsgewijs redeneren en analyseren
en bepaalde communicatieve acties
3
, • Rechts: Sensorische input, auditief en visueel bewustzijn,
creatieve vermogens en ruimtelijk-temporeel bewustzijn
(wat gebeurt er in onze omgeving, seconde na seconde)
o De cerebrale hemisferen kunnen worden verdeeld in kwabben
▪ De central sulcus scheidt de frontale kwab van de parietal kwab
▪ De lateral fissure scheidt de temporale kwab van de frontale en
parietal kwab
▪ De occipital kwab is gescheiden van de parietal kwab door de
parietal occipiral sulcus
o Omvat de hippocampus en amygdala
▪ Amygdala: maakt deel uit van het circuit dat het meest centraal
staat voor het evalueren van emotionele informatie, vooral met
betrekking tot angst
▪ Hippocampus: Betrokken bij het geheugen en ruimtelijk
bewustzijn (onderdeel van het limbisch systeem)
- Hypothalamus
o Veel belangrijke functies, waaronder temperatuurbeheersing en
basisgedrag
o Ligt net ventraal ten opzichte van de thalamus en heeft wijdverbreide
verbindingen met de rest van de hersenen
o Door zenuwen en hormonen af te geven, brengt de hypothalamus
signalen over aan de hypofyse, waardoor de afgifte van hormonen
verandert
o Schade aan een hypothalamuskern leidt tot afwijkingen in gemotiveerd
gedrag, zoals eten, drinken, temperatuurregulatie, seksueel gedrag,
vechten of activiteitenniveau
o Essentieel voor het beheersen van eten, drinken,
temperatuurbeheersing en reproductief gedrag.
4
