OHBOV16 -
Het gebruik van onderzoek in de praktijk - EBP
SCHRIFTELIJK ADVIES
,Voorwoord
In 2014 ben ik, …, begonnen als MBO verpleegkundige binnen een thuiszorgorganisatie in de Achterhoek en de
Liemers.
Om mij verder te kunnen specialiseren volg ik vanaf februari 2018 de duale opleiding tot HBO-verpleegkundige aan
Hogeschool …. Waarna ik de vervolgopleiding tot Wondverpleegkundige wil gaan volgen.
Dit verslag is tot stand gekomen met medewerking van de volgende personen die ik graag wil bedanken. Ten eerste
de docente … voor het geven van de module en de beoordeling van dit verslag. Vervolgens mijn medestudenten
voor het geven van feedback en tot slot mijn werkbegeleidster … voor feedback en adviezen bij dit onderzoek.
Naam
Plaats, 23 juni 2020
1
,Inhoudsopgave
Voorwoord......................................................................................................................................................................1
Inleiding...........................................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1. Schriftelijk advies.......................................................................................................................................4
Hoofdstuk 2. Samenvatting van de artikelen...................................................................................................................6
Hoofdstuk 3. Reflectie.....................................................................................................................................................7
Bibliografie...................................................................................................................................................................... 8
Bijlage 1: Zoekmethode...............................................................................................................................................9
Bijlage 2: Systematische omschrijving van artikelen..................................................................................................12
Bijlage 3: beoordelingscriteria...................................................................................................................................15
2
,Inleiding
Bij verpleegkundige behoort de competentie kennis en wetenschap waarin geparticipeerd kan worden in
praktijkonderzoek waarbij kennis en vaardigheden worden bijgehouden (V&VN Wondexpertise, 2018). Om mij
verder te kunnen specialiseren tot HBO verpleegkundige en wondverpleegkundige wordt in dit verslag een klinische
vraag beantwoord. Hier wordt een schriftelijk advies voor uitgegeven. Als wondverpleegkundige is er een extra taak
om zorg te dragen voor een overdracht tussen de eerste en tweedelijns zorg waarbij gebruik is gemaakt van
Evidence Based Practice. De wondverpleegkundige weet collega’s, cliënt en of mantelzorger te instrueren om
wondbehandelingsproducten op een juiste manier te gebruiken. Om goede instructie te kunnen geven, is de
klinische vraag gericht op wondbehandelingsproducten.
Leeswijzer
In hoofdstuk één wordt op een klinische vraag een schriftelijk advies gegeven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 2 een
samenvatting beschreven waarom er voor de desbetreffende artikelen is gekozen en hoe de verpleegkundige tot
deze artikelen is gekomen. Tot slot wordt in hoofdstuk 3 een persoonlijke reflectie geschreven op het schriftelijk
advies.
3
, Hoofdstuk 1. Schriftelijk advies
In dit hoofdstuk wordt een schriftelijk advies gegeven voor medewerkers uit de betreffende thuiszorgorganisatie. Er
wordt een kritische vraag systematisch samengevat en beoordeeld waarbij een toepassing voor de eigen
beroepspraktijk wordt gegeven volgens een Critical Appraised Topic (CAT).
Aanbeveling
o Het is wenselijk adequate wondbehandelingsproducten te gebruiken bij chronische been- voetulcera om
wondgenezing te stimuleren.
o Niveau van evidence A2
Klinisch scenario
Behandeling van chronische been-voetulcera in de thuiszorg. Men spreekt van chronisch ulcus wanneer
langdurig belemmerende factoren voor de wondgenezing bestaan. Er wordt gesproken van een chronische wond
wanneer de genezing langer duurt dan vier tot zes weken. In het protocol van de thuiszorg wordt benoemd dat
voor infectiebestrijding; regelmatige wondcontrole en verzorging/reiniging met antibacteriële
wondbehandelingsproducten de behandeling is (Vilans, 2019). Hierbij worden geen specifieke
behandelproducten benoemd maar beslist de arts of wondverpleegkundige patiëntgebonden, de benodigde
materialen.
In de praktijk wordt gezien dat bij de ene geïnfecteerde wond alginaatverbanden wordt gebruik en bij de ander
hydrogel. Hierdoor ontstaat er verdeeldheid onder de (wond)verpleegkundigen en wordt er geen eenduidige
werkwijze toegepast.
Stap 1 PICO
P: Chronische been- en voetulcera bij volwassenen in de thuiszorg.
I: Regulerende producten (alginogel/alginaatverband)
C: Hydraterende producten (hydrogel)
O: Wondgenezing
Stap 2 de zoekstrategie
Search: WCS kenniscentrum Wondzorg, Pubmed, Google Scholar, Cochrane Liberay.
Zoektermen: Diabetische voet, ulcera, verbandkeuze. Alginate AND/AROUND Hydrogel -Flammazine, two
hydrogels in chronic leg ulcers, dressing choice.
Resultaat: 4 relevante artikelen, 1 RCT en 3 Systematic Reviews waarvan 2 volgens het sneeuwbaleffect.
Stap 3 kritische beoordeling
De gekozen bewijzen zijn beoordeeld volgens de beoordelingscriteria voor een randomised controlled trial (RCT) 1
en de Cochrane checklist2,3,4 waarbij de artikelen redelijk valide en toepasbaar worden bevonden.
In het onderzoek van Brassinne, Thirion en Horvat (2005) 1 wordt het genezingsproces van twee actuele
wondbehandelingen, namelijk alginogel (testgroep) met Hydrogel(controlegroep), vergeleken bij chronische
beenulcera. Er hebben 20 ziekenhuis patiënten meegedaan, zowel mannen als vrouwen in de leeftijd van 40-70
jaar. Over een periode van 28 dagen zijn er twee parallelle groepen gevormd waarbij zowel het oppervlak als het
volume van de wond werd gemeten bij aanvang en na 7,14 en 28 dagen. Analyse toont aan dat snellere
vermindering van wondoppervlak met wondvolume werd gezien bij de test groep (=0,843;P <0.001) dan in de
controlegroep (=0,421; P 0,020).
Er zijn drie Systematic Review studies uitgevoerd door Wu, Norman, Dumville, O’Meara, & Bell-Syer (2015) 2
waarin wondverbanden voor de genezing van diabetische voetulcera met elkaar worden vergeleken voor een
optimale wondgenezing. Deze studie is groots uitgevoerd waarbij 27 verbandmaterialen met elkaar zijn
vergeleken, echter de manier waarop verschillende verbandmiddelen worden ingezet, maakt het combineren en
analyseren van de resultaten moeilijk. Bij dit onderzoek is een indirect bewijs gevonden dat hydrogels als favoriet
worden gezien vergeleken met alginaatverbanden (2,99 of 95% Crl (0,98 tot 7,12). Echter wordt dit bewijs van
een zeer lage kwaliteit beschouwd doordat er bij deze twee verbandmiddelen kleine onderzoeken werden
gehouden, met weinig deelnemers waardoor effecten van de behandeling onzeker blijven.
Bij twee losstaande SR studies worden zowel alginaatverbanden 3 als hydrogelverbanden4 vergeleken met
alternatieve verbanden of geen verbanden om de genezing van voetulcera bij mensen met diabetes te
4
Het gebruik van onderzoek in de praktijk - EBP
SCHRIFTELIJK ADVIES
,Voorwoord
In 2014 ben ik, …, begonnen als MBO verpleegkundige binnen een thuiszorgorganisatie in de Achterhoek en de
Liemers.
Om mij verder te kunnen specialiseren volg ik vanaf februari 2018 de duale opleiding tot HBO-verpleegkundige aan
Hogeschool …. Waarna ik de vervolgopleiding tot Wondverpleegkundige wil gaan volgen.
Dit verslag is tot stand gekomen met medewerking van de volgende personen die ik graag wil bedanken. Ten eerste
de docente … voor het geven van de module en de beoordeling van dit verslag. Vervolgens mijn medestudenten
voor het geven van feedback en tot slot mijn werkbegeleidster … voor feedback en adviezen bij dit onderzoek.
Naam
Plaats, 23 juni 2020
1
,Inhoudsopgave
Voorwoord......................................................................................................................................................................1
Inleiding...........................................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1. Schriftelijk advies.......................................................................................................................................4
Hoofdstuk 2. Samenvatting van de artikelen...................................................................................................................6
Hoofdstuk 3. Reflectie.....................................................................................................................................................7
Bibliografie...................................................................................................................................................................... 8
Bijlage 1: Zoekmethode...............................................................................................................................................9
Bijlage 2: Systematische omschrijving van artikelen..................................................................................................12
Bijlage 3: beoordelingscriteria...................................................................................................................................15
2
,Inleiding
Bij verpleegkundige behoort de competentie kennis en wetenschap waarin geparticipeerd kan worden in
praktijkonderzoek waarbij kennis en vaardigheden worden bijgehouden (V&VN Wondexpertise, 2018). Om mij
verder te kunnen specialiseren tot HBO verpleegkundige en wondverpleegkundige wordt in dit verslag een klinische
vraag beantwoord. Hier wordt een schriftelijk advies voor uitgegeven. Als wondverpleegkundige is er een extra taak
om zorg te dragen voor een overdracht tussen de eerste en tweedelijns zorg waarbij gebruik is gemaakt van
Evidence Based Practice. De wondverpleegkundige weet collega’s, cliënt en of mantelzorger te instrueren om
wondbehandelingsproducten op een juiste manier te gebruiken. Om goede instructie te kunnen geven, is de
klinische vraag gericht op wondbehandelingsproducten.
Leeswijzer
In hoofdstuk één wordt op een klinische vraag een schriftelijk advies gegeven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 2 een
samenvatting beschreven waarom er voor de desbetreffende artikelen is gekozen en hoe de verpleegkundige tot
deze artikelen is gekomen. Tot slot wordt in hoofdstuk 3 een persoonlijke reflectie geschreven op het schriftelijk
advies.
3
, Hoofdstuk 1. Schriftelijk advies
In dit hoofdstuk wordt een schriftelijk advies gegeven voor medewerkers uit de betreffende thuiszorgorganisatie. Er
wordt een kritische vraag systematisch samengevat en beoordeeld waarbij een toepassing voor de eigen
beroepspraktijk wordt gegeven volgens een Critical Appraised Topic (CAT).
Aanbeveling
o Het is wenselijk adequate wondbehandelingsproducten te gebruiken bij chronische been- voetulcera om
wondgenezing te stimuleren.
o Niveau van evidence A2
Klinisch scenario
Behandeling van chronische been-voetulcera in de thuiszorg. Men spreekt van chronisch ulcus wanneer
langdurig belemmerende factoren voor de wondgenezing bestaan. Er wordt gesproken van een chronische wond
wanneer de genezing langer duurt dan vier tot zes weken. In het protocol van de thuiszorg wordt benoemd dat
voor infectiebestrijding; regelmatige wondcontrole en verzorging/reiniging met antibacteriële
wondbehandelingsproducten de behandeling is (Vilans, 2019). Hierbij worden geen specifieke
behandelproducten benoemd maar beslist de arts of wondverpleegkundige patiëntgebonden, de benodigde
materialen.
In de praktijk wordt gezien dat bij de ene geïnfecteerde wond alginaatverbanden wordt gebruik en bij de ander
hydrogel. Hierdoor ontstaat er verdeeldheid onder de (wond)verpleegkundigen en wordt er geen eenduidige
werkwijze toegepast.
Stap 1 PICO
P: Chronische been- en voetulcera bij volwassenen in de thuiszorg.
I: Regulerende producten (alginogel/alginaatverband)
C: Hydraterende producten (hydrogel)
O: Wondgenezing
Stap 2 de zoekstrategie
Search: WCS kenniscentrum Wondzorg, Pubmed, Google Scholar, Cochrane Liberay.
Zoektermen: Diabetische voet, ulcera, verbandkeuze. Alginate AND/AROUND Hydrogel -Flammazine, two
hydrogels in chronic leg ulcers, dressing choice.
Resultaat: 4 relevante artikelen, 1 RCT en 3 Systematic Reviews waarvan 2 volgens het sneeuwbaleffect.
Stap 3 kritische beoordeling
De gekozen bewijzen zijn beoordeeld volgens de beoordelingscriteria voor een randomised controlled trial (RCT) 1
en de Cochrane checklist2,3,4 waarbij de artikelen redelijk valide en toepasbaar worden bevonden.
In het onderzoek van Brassinne, Thirion en Horvat (2005) 1 wordt het genezingsproces van twee actuele
wondbehandelingen, namelijk alginogel (testgroep) met Hydrogel(controlegroep), vergeleken bij chronische
beenulcera. Er hebben 20 ziekenhuis patiënten meegedaan, zowel mannen als vrouwen in de leeftijd van 40-70
jaar. Over een periode van 28 dagen zijn er twee parallelle groepen gevormd waarbij zowel het oppervlak als het
volume van de wond werd gemeten bij aanvang en na 7,14 en 28 dagen. Analyse toont aan dat snellere
vermindering van wondoppervlak met wondvolume werd gezien bij de test groep (=0,843;P <0.001) dan in de
controlegroep (=0,421; P 0,020).
Er zijn drie Systematic Review studies uitgevoerd door Wu, Norman, Dumville, O’Meara, & Bell-Syer (2015) 2
waarin wondverbanden voor de genezing van diabetische voetulcera met elkaar worden vergeleken voor een
optimale wondgenezing. Deze studie is groots uitgevoerd waarbij 27 verbandmaterialen met elkaar zijn
vergeleken, echter de manier waarop verschillende verbandmiddelen worden ingezet, maakt het combineren en
analyseren van de resultaten moeilijk. Bij dit onderzoek is een indirect bewijs gevonden dat hydrogels als favoriet
worden gezien vergeleken met alginaatverbanden (2,99 of 95% Crl (0,98 tot 7,12). Echter wordt dit bewijs van
een zeer lage kwaliteit beschouwd doordat er bij deze twee verbandmiddelen kleine onderzoeken werden
gehouden, met weinig deelnemers waardoor effecten van de behandeling onzeker blijven.
Bij twee losstaande SR studies worden zowel alginaatverbanden 3 als hydrogelverbanden4 vergeleken met
alternatieve verbanden of geen verbanden om de genezing van voetulcera bij mensen met diabetes te
4
