Stedenbouw
geschreven door:
ErenDuru
De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Op Stuvia vind je het grootste aanbod aan samenvattingen en collegeaantekeningen. De
documenten zijn geschreven door jouw medestudenten, specifiek voor jouw opleiding!
www.stuvia.com
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Samenvatting Stedenbouwkundig Ontwerpen
Deel 1 Grondslagen
1. Het vakgebied
In de linkerkolom van het schema staan die aspecten van het ontwerpen die niet
afhankelijk zijn van het schaalniveau. Deze vormen de algemene achtergrond van
het stedebouwkundig ontwerpen en worden daarom in het dictaat als eerste
behandeld. Het wellicht belangrijkste begrip in de stedebouw is ‘context’, ofwel:
‘omgeving’ in de meest ruime betekenis van het woord. Daarnaast komen in elk
stedebouwkundig ontwerp een aantal achtergrondaspecten naar voren. Dat betreft
maatschappelijke problematieken, menselijke eigenschappen en tenslotte algemene
vormgevingsprincipe. Een derde categorie schaalonafhankelijke aspecten betreft
het ontwerpproces.
In de rechterkolom van in het schema staan de schaalniveaus zoals die in de
stedebouw in het algemeen worden gebruikt.
In dit dictaat wordt datgene wat in het ontwerpen te maken heeft met de concrete
direct waarneembare ruimte behandeld onder de noemer ‘openbare ruimte’. De
hogere abstractieniveaus worden behandeld onder de noemer ‘structuur’.
Belangrijk is om in het oog te houden dat alle aspecten uit het schema met elkaar in
verband staan. Deze samenhang is wezenlijk voor het stedebouwkundig ontwerpen
en vormt daarom de belangrijkste pijler van dit dictaat.
De meest gangbare mening onder stedebouwkundigen zelf is dat de
stedebouwkundige een soort duizendpoot, hij/zij doet van alles wat: onderzoeken,
ontwerpen, adviseren, organiseren, beleidsnota’s schrijven, etc.
Het gedachtegoed van de moderne beweging heeft er toe geleid dat binnen de
stedebouw in Nederland vanaf het midden van de twintigste eeuw sterk de nadruk
is gelegd op de modelmatige aspecten en de proceskant van het vak.
Dit heeft geleid tot in het eroderen van de kennis van het stedebouwkundig
handwerk., hadden de eerste generaties stedebouwkundigen die de ideeën van het
modernisme aanhingen nog de vaardigheden die hun weren bijgebracht in een
klassieke bouwkundeopleiding. Later werd deze kennis niet meer onderwezen.
Stedebouwkundigen en planners zien zichzelf daarbij als een stedelijk manager in
de rol van een soort ‘begeleider’ of ‘facilitator’. Geen serieuze stedebouwkundige
zal ontkennen dat het procesaspect in de stedebouw belangrijk is, de
bovengeschetste visie is daarom respectabel.
Wat betreft de stedebouw moet worden geconstateerd dat er een paar aspecten
uitspringen die niet of nauwelijks, of niet in die specifieke vorm, door andere
disciplines worden afgedekt. Deze zijn te omschrijven als: inzicht in stedelijke vorm
en haar achtergronden, ruimtelijke structuren, een ruimtelijke samenhang op
diverse schaalniveaus; inzicht in de relatie tussen een veelheid van planaspecten en
hun ruimtelijke uitdrukkingsvorm, alsmede de wijze waarop dit in het
planvormingsproces aan de orde kan worden gesteld.
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Stedebouwkunde kan worden gezien als een samengesteld vakgebied. Grofweg kent
dit drie vaardigheidsgebieden: stedebouwkundig ontwerpen, stedelijk management
en stedebouwkundige onderzoek.
Het traditionele beeld van stedebouwkundig ontwerpen is dat dit betrekking heeft
op het ontwerpen van woonwijken en stadsgedeelten, het ontwerpen van pleinen en
straten, op het ontwerpen van de inrichting van de openbare ruimte en op zaken die
te maken hebben met het stadsbeeld en de esthetiek van de stad. Zij die iets meer
ingevoerd zijn in de materie weten dat stedebouwkundigen zich bezig houden met
het ontwerpen van verkavelingen, het vaststellen van dichtheden, het ontwikkelen
van de ruimtelijke programma’, het maken van bestemmingsplannen, etc. en met
het stadsbeeld of met welstand. Tenslotte zijn er de ontwerpen die betrekking
hebben op de ontwikkeling van steden als geheel, tegenwoordig ook wel
stadsplannen genoemd.
Vroeger was stedebouw vooral gericht op het bereiken van een eindproduct: het te
implementeren of uit te voeren plan. Een meer recente opvatting over
stedebouwkundig ontwerpen benadrukt de rol die het ontwerpen daarnaast in
planvormingsprocessen kan spelen.
De rol die het ontwerpen in planvormingsprocessen kan spelen is:
- Partijen in een planvormingsproces mobiliseren
- Als een manier van analyseren
- Als hulpmidde voor integratie en bemiddeling
- Als hulpmiddel om complexe transformatieprocessen te sturen.
Een belangrijke ontwikkeling binnen het vakgebied is verder dat van het idee is
afgestapt dat een ontwerp ‘allesomvattend’ is.
Een veel voorkomende vraag is bijvoorbeeld wat het verschil is tussen architectuur
en stedebouw. Architecten menen vaak dat stedebouw een soort architectuur op
grotere schaal is. Dit gaat voorbij aan het belangrijkste verschil. Kortweg komt dit er
op neer dat stedebouwkundig ontwerpen ‘inclusief ontwerpen’ is. Dit betekent:
- Ontwerpen in de architectuur is vooral oplossingsgericht
- Architectuur richt zich traditioneel vooral op het individuele object.
- Op een enkele uitzondering na is architectonisch ontwerpen gericht op het
daadwerkelijk realiseren van objecten.
- Het temporele aspect speelt in de stedebouw een belangrijke rol
- De stad is mensenwerk
- ‘analyse’ is een inherent onderdeel van het vak, zo niet het belangrijkste
onderdeel
De architectonische benadering kan als volgt worden getypeerd: gericht op het
object en esthetica.
Voor de stedebouwkundige benadering kan als typering worden gegeven: gericht op
samenhang en complexiteit binnen maatschappij, ruimte en tijd, de beleving en
betekenis van de ruimtelijke omgeving en op de relaties tussen onderdelen
daarvan.
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
geschreven door:
ErenDuru
De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Op Stuvia vind je het grootste aanbod aan samenvattingen en collegeaantekeningen. De
documenten zijn geschreven door jouw medestudenten, specifiek voor jouw opleiding!
www.stuvia.com
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Samenvatting Stedenbouwkundig Ontwerpen
Deel 1 Grondslagen
1. Het vakgebied
In de linkerkolom van het schema staan die aspecten van het ontwerpen die niet
afhankelijk zijn van het schaalniveau. Deze vormen de algemene achtergrond van
het stedebouwkundig ontwerpen en worden daarom in het dictaat als eerste
behandeld. Het wellicht belangrijkste begrip in de stedebouw is ‘context’, ofwel:
‘omgeving’ in de meest ruime betekenis van het woord. Daarnaast komen in elk
stedebouwkundig ontwerp een aantal achtergrondaspecten naar voren. Dat betreft
maatschappelijke problematieken, menselijke eigenschappen en tenslotte algemene
vormgevingsprincipe. Een derde categorie schaalonafhankelijke aspecten betreft
het ontwerpproces.
In de rechterkolom van in het schema staan de schaalniveaus zoals die in de
stedebouw in het algemeen worden gebruikt.
In dit dictaat wordt datgene wat in het ontwerpen te maken heeft met de concrete
direct waarneembare ruimte behandeld onder de noemer ‘openbare ruimte’. De
hogere abstractieniveaus worden behandeld onder de noemer ‘structuur’.
Belangrijk is om in het oog te houden dat alle aspecten uit het schema met elkaar in
verband staan. Deze samenhang is wezenlijk voor het stedebouwkundig ontwerpen
en vormt daarom de belangrijkste pijler van dit dictaat.
De meest gangbare mening onder stedebouwkundigen zelf is dat de
stedebouwkundige een soort duizendpoot, hij/zij doet van alles wat: onderzoeken,
ontwerpen, adviseren, organiseren, beleidsnota’s schrijven, etc.
Het gedachtegoed van de moderne beweging heeft er toe geleid dat binnen de
stedebouw in Nederland vanaf het midden van de twintigste eeuw sterk de nadruk
is gelegd op de modelmatige aspecten en de proceskant van het vak.
Dit heeft geleid tot in het eroderen van de kennis van het stedebouwkundig
handwerk., hadden de eerste generaties stedebouwkundigen die de ideeën van het
modernisme aanhingen nog de vaardigheden die hun weren bijgebracht in een
klassieke bouwkundeopleiding. Later werd deze kennis niet meer onderwezen.
Stedebouwkundigen en planners zien zichzelf daarbij als een stedelijk manager in
de rol van een soort ‘begeleider’ of ‘facilitator’. Geen serieuze stedebouwkundige
zal ontkennen dat het procesaspect in de stedebouw belangrijk is, de
bovengeschetste visie is daarom respectabel.
Wat betreft de stedebouw moet worden geconstateerd dat er een paar aspecten
uitspringen die niet of nauwelijks, of niet in die specifieke vorm, door andere
disciplines worden afgedekt. Deze zijn te omschrijven als: inzicht in stedelijke vorm
en haar achtergronden, ruimtelijke structuren, een ruimtelijke samenhang op
diverse schaalniveaus; inzicht in de relatie tussen een veelheid van planaspecten en
hun ruimtelijke uitdrukkingsvorm, alsmede de wijze waarop dit in het
planvormingsproces aan de orde kan worden gesteld.
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Stedebouwkunde kan worden gezien als een samengesteld vakgebied. Grofweg kent
dit drie vaardigheidsgebieden: stedebouwkundig ontwerpen, stedelijk management
en stedebouwkundige onderzoek.
Het traditionele beeld van stedebouwkundig ontwerpen is dat dit betrekking heeft
op het ontwerpen van woonwijken en stadsgedeelten, het ontwerpen van pleinen en
straten, op het ontwerpen van de inrichting van de openbare ruimte en op zaken die
te maken hebben met het stadsbeeld en de esthetiek van de stad. Zij die iets meer
ingevoerd zijn in de materie weten dat stedebouwkundigen zich bezig houden met
het ontwerpen van verkavelingen, het vaststellen van dichtheden, het ontwikkelen
van de ruimtelijke programma’, het maken van bestemmingsplannen, etc. en met
het stadsbeeld of met welstand. Tenslotte zijn er de ontwerpen die betrekking
hebben op de ontwikkeling van steden als geheel, tegenwoordig ook wel
stadsplannen genoemd.
Vroeger was stedebouw vooral gericht op het bereiken van een eindproduct: het te
implementeren of uit te voeren plan. Een meer recente opvatting over
stedebouwkundig ontwerpen benadrukt de rol die het ontwerpen daarnaast in
planvormingsprocessen kan spelen.
De rol die het ontwerpen in planvormingsprocessen kan spelen is:
- Partijen in een planvormingsproces mobiliseren
- Als een manier van analyseren
- Als hulpmidde voor integratie en bemiddeling
- Als hulpmiddel om complexe transformatieprocessen te sturen.
Een belangrijke ontwikkeling binnen het vakgebied is verder dat van het idee is
afgestapt dat een ontwerp ‘allesomvattend’ is.
Een veel voorkomende vraag is bijvoorbeeld wat het verschil is tussen architectuur
en stedebouw. Architecten menen vaak dat stedebouw een soort architectuur op
grotere schaal is. Dit gaat voorbij aan het belangrijkste verschil. Kortweg komt dit er
op neer dat stedebouwkundig ontwerpen ‘inclusief ontwerpen’ is. Dit betekent:
- Ontwerpen in de architectuur is vooral oplossingsgericht
- Architectuur richt zich traditioneel vooral op het individuele object.
- Op een enkele uitzondering na is architectonisch ontwerpen gericht op het
daadwerkelijk realiseren van objecten.
- Het temporele aspect speelt in de stedebouw een belangrijke rol
- De stad is mensenwerk
- ‘analyse’ is een inherent onderdeel van het vak, zo niet het belangrijkste
onderdeel
De architectonische benadering kan als volgt worden getypeerd: gericht op het
object en esthetica.
Voor de stedebouwkundige benadering kan als typering worden gegeven: gericht op
samenhang en complexiteit binnen maatschappij, ruimte en tijd, de beleving en
betekenis van de ruimtelijke omgeving en op de relaties tussen onderdelen
daarvan.
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
