College 1: start en theoretisch kader
Diagnostiek
Diagnostiek is een besluitvormingsproces waarin de diagnosticus – in interactie met de
cliënt- voortdurend hypothesen formuleert en test, gepaste instrumenten selecteert en
gegevens interpreteert, waarbij hij/zij op dynamische wijze informatie van verschillende
bronnen integreert.
Gebruikte methoden binnen het diagnostisch proces:
- Observaties
- Interviews
- Psychologische testen
Wat is een stoornis?
- Voldoende criteria van het classificatiesysteem in de DSM of ICD
- Klachten die overeenkomen met criteria krijgen het label “stoornis”
- Dit label geeft dus weer hoe we een verzameling van symptomen beschrijven
(niet de persoon)
- Reïficatie van stoornissen = onterecht beschouwd als iets wat aanwijsbaar
bestaat (somberheid komt door depressie --> stoornis wordt als oorzaak gezien)
, - Context is heel belangrijk!
o Diagnose bevat ‘case formulation’
▪ Klinisch beloop, samenvatting biologische, psychologische en
sociale factoren die een rol hebben gespeeld
o Verhaal van de persoon is ook belangrijk – narratief
- Er is een neiging tot causale interpretaties van stoornissen, MAAR classificatie
van problematiek ≠ het stellen van diagnose
➔ Opstellen van een individueel verklaringsmodel zorgt voor persoon specifieke
en persoonscontext informatie
Categorisch vs. dimensioneel
➔ Mentale klachten kun je indelen in categorieën of plaatsen op een continuüm
Categorische presentatie (stoornis is aanwezig of afwezig) --> nu dominant
- Je kan duidelijk kwalitatief onderscheid maken tussen een stoornis en normaal
gedrag
- Een categorie (stoornis) is homogeen
- Alle categorieën samen vormen alle mogelijke mentale stoornissen en
individuele categorieën sluiten elkaar uit
- Nadelen:
o Veel co morbiditeit tussen geclassificeerde stoornissen
o Psychopathologie is dimensioneel in plaats van categorisch van aard (niet
elke dag is hetzelfde, niet continu aanwezig)
o Classificaties hebben beperkte validiteit in het voorspellen van
klachtenverloop
o Veel classificaties zijn heterogeen
Dimensionele presentatie
- Groeiende ontevredenheid over de categorische presentatie heeft geleid tot
dimensioneel framework
- Reasearch Domain Criteria (RDoC)
o Transdiagnostisch (‘over diagnoseses heen’ bijv. piekeren)
▪ 5 transdiagnostische domeinen
• Negative valence
• Positive valence
• Cognitive systems
• Systems for social processes
• Arousal/regulatory systems
• Sensorimotor systems
o Biedt inzicht in factoren die klachten veroorzaken/instandhouden en
stimuleert individuele behandeling op maat
- Hierarchical Taxanomy of Psychopathology (HiTOP)
o Opgebouwd uit niveaus die psychopathologie omvatten, heel breed of
smal
▪ Symptomen (angst, hallucinaties)
▪ Syndromen (angststoornis)
▪ Subfactoren (interne- of externe problemen)
▪ Spectra (persoonlijkheidsstoornissen)
, College 2: diagnostisch proces
Diagnostiek
Diagnostiek is een besluitvormingsproces waarin de diagnosticus – in interactie met de
cliënt- voortdurend hypothesen formuleert en test, gepaste instrumenten selecteert en
gegevens interpreteert, waarbij hij/zij op dynamische wijze informatie van verschillende
bronnen integreert.
Gebruikte methoden binnen het diagnostisch proces:
- Observaties
- Interviews
- Psychologische testen
Wat is een stoornis?
- Voldoende criteria van het classificatiesysteem in de DSM of ICD
- Klachten die overeenkomen met criteria krijgen het label “stoornis”
- Dit label geeft dus weer hoe we een verzameling van symptomen beschrijven
(niet de persoon)
- Reïficatie van stoornissen = onterecht beschouwd als iets wat aanwijsbaar
bestaat (somberheid komt door depressie --> stoornis wordt als oorzaak gezien)
, - Context is heel belangrijk!
o Diagnose bevat ‘case formulation’
▪ Klinisch beloop, samenvatting biologische, psychologische en
sociale factoren die een rol hebben gespeeld
o Verhaal van de persoon is ook belangrijk – narratief
- Er is een neiging tot causale interpretaties van stoornissen, MAAR classificatie
van problematiek ≠ het stellen van diagnose
➔ Opstellen van een individueel verklaringsmodel zorgt voor persoon specifieke
en persoonscontext informatie
Categorisch vs. dimensioneel
➔ Mentale klachten kun je indelen in categorieën of plaatsen op een continuüm
Categorische presentatie (stoornis is aanwezig of afwezig) --> nu dominant
- Je kan duidelijk kwalitatief onderscheid maken tussen een stoornis en normaal
gedrag
- Een categorie (stoornis) is homogeen
- Alle categorieën samen vormen alle mogelijke mentale stoornissen en
individuele categorieën sluiten elkaar uit
- Nadelen:
o Veel co morbiditeit tussen geclassificeerde stoornissen
o Psychopathologie is dimensioneel in plaats van categorisch van aard (niet
elke dag is hetzelfde, niet continu aanwezig)
o Classificaties hebben beperkte validiteit in het voorspellen van
klachtenverloop
o Veel classificaties zijn heterogeen
Dimensionele presentatie
- Groeiende ontevredenheid over de categorische presentatie heeft geleid tot
dimensioneel framework
- Reasearch Domain Criteria (RDoC)
o Transdiagnostisch (‘over diagnoseses heen’ bijv. piekeren)
▪ 5 transdiagnostische domeinen
• Negative valence
• Positive valence
• Cognitive systems
• Systems for social processes
• Arousal/regulatory systems
• Sensorimotor systems
o Biedt inzicht in factoren die klachten veroorzaken/instandhouden en
stimuleert individuele behandeling op maat
- Hierarchical Taxanomy of Psychopathology (HiTOP)
o Opgebouwd uit niveaus die psychopathologie omvatten, heel breed of
smal
▪ Symptomen (angst, hallucinaties)
▪ Syndromen (angststoornis)
▪ Subfactoren (interne- of externe problemen)
▪ Spectra (persoonlijkheidsstoornissen)
, College 2: diagnostisch proces
