Hoorcollege aantekeningen sociale ongelijkheid

Sociale ongelijkheid hoorcollege aantekeningen
HC1
Hoe wordt de sociale ladder gevormd?
Componenten stratificatiesystemen:
- De manier waarop sommige goederen als waardevol/aantrekkelijk worden
gedefinieerd
- De manier waarop deze goederen over functies (beroepen) in de maatschappij
worden verdeeld
- De manier waarop mensen over deze functies worden verdeeld

Wat zijn waardevolle goederen
“What is privilige”
- geld, aanzien, rechten, gezondheid (voedsel), opleiding, boeken

Kremer, Went & Boven (2014)
- inkomen, loon, vermogen

Lahelma et al. (2004)
- opleidingsniveau, sociale klasse, inkomen, gezondheid, levensduur

Andere voorbeelden:
- toegang tot sociale voorzieningen, liefde, vriendschap, geluk

Hoe delen sociologen groepen in van laag naar hoog?
 op basis van beroepen – waarom?

Historisch
Marx: arbeidsrelaties bepalend voor verhoudingen in de maatschappij

Inhoudelijk:
- denk aan hoe het stratificatiesysteem tot stand kwam!

Methodologisch:
- Goed te meten, ook retrospectief
- Zichtbaar in het sociale verkeer

Nadelen?
- Niet iedereen heeft een beroep
- Beroep niet automatisch gerangschikt

Hoe kom je van beroep naar status of klasse?
Beroepenlijst  classificeren  rangordenen

,Versies klassenschema’s: Klassiek
- Marxistische perspectief  bourgeousie en proletariaat
- Skilled vs. Unskilled

Sociale klassenschema = indeling van beroepen in (klein) aantal groepen op basis van
een aantal objectieve kenmerken
Bijv:
- Eigenaar/zelfstandige versus loondienst
- Hand- versus hoofdarbeid
 Manual vs non-manual; blue vs. White collar
- Sector
- Moeilijkheid werk
 Skilled vs unskilled, deels verwant met opleidingsniveau
- Leidinggevend versus ondergeschikt

Versies klassenschema’s: Modern
EGP klassenschema
- Ontwikkeld door Erikson, Goldthorpe & Portocarero
- Meerdere indelingsprincipes/criteria
- Meest gebruikt (maar er zijn er dus veel meer)




Wat zijn de voor- en nadelen van sociale klasse?
Voordelen
- Herkenbare groepen

Nadelen
- Geen volledige rangorde
- Intern heterogeen
- Veel verschillende indelingen mogelijk

Wat is een statusschaal?
Soorten:
1. Prestigeschaal = aanzien in een samenleving van een beroep
Methode: mensen worden gevraagd een aantal beroepen te ordenen van laag naar hoog
Voordelen:
- Grote overeenstemming beoordelaars (Treiman constant)
 Naar sekse, leeftijd, sociale en etnische groep
 Naar tijdvak: grote stabiliteit over de tijd
 Naar land: internationaal toepasbaar

, Nadelen:
- Meet het echt iets zoiets als “aanzien in de samenleving”?
 Gebruiken mensen niet gewoon hun kennnis over objectieve criteria zoals
veresit opleidingsniveau en verkregen inkomen?
2. Sociaaleconomische statusschaal = gericht op kennis en geld als de
aantrekkelijke goederen die een beroep met zich meebrengt (machtsmiddelen).
Methode: Gemiddelde opleidingsniveau en inkomen van beoefenaren van een beroep
wordt gemeten

Voordelen:
- Voorspelt beter dan een prestigeschaal
 Grotere effecten voor veel te verklaren onderwerpen

Nadelen:
- Interpretatie lastiger
 Één score op basis van twee dimensies

3. Indeling naar culturele en economische status

4. Interactieschaal

P-T-O-(B)
P = Probleemstelling
T = Theorie die je gaat onderzoeken
O = Onderzoek
P = Beleid

PTO met elkaar verbinden
P: onderzoeksvraag  t: concepten  o: indicator

Vragenlijstconstructie  Enquête-onderzoek misschien wel belangrijkste manier van
dataverzameling voor sociologen

Aantal hoofdvragen van de stratificatiesociologie:
1. Hoe kunnen we de samenleving indelen in groepen van laag naar hoog?
 Inkomen

2. Hoe groot is sociale ongelijkheid?
 CEO verdient 299 keer zo veel als een vakkenvuller

3. Wat zijn oorzaken van sociale ongelijkheid?
 Leeftijd; familie achtergrond? Opleidingsniveau? Etniciteit?

4. Wat zijn de consequenties van sociale ongelijkheid?
 Duur pak versus een half pak; Onvrede; Onbegrip

Hoe groot zijn de verschillen tussen laag en hoog?
Hoe groot is economische ongelijkheid in NL?
Hangt af van…
…Wat je bestudeert:
- Inkomen