Week 1
Overdracht
(jo 3:98) art. 3:84 BW:
1. titel
➔ ‘’reden waarom’’, vaak (koop)overeenkomst
2. Levering
➔ art. 3:89 /3:90 (roerende zaken, altijd jo 3:14 of 3:115 a-c BW) /3:94 BW
❖ Art. 3:90 BW bezitsverschaffing 3:107 e.v BW, 3:114, 3:115 a-c BW
3. Beschikkingsbevoegdheid
❖ art. 3:86 (bij roerende zaken) en 3:88
➢ art. 3:11 en 3:23 e.v. BW
3:90 bezitsverschaffing, bij 3:114 en 3:115 bezitsoverdracht
Bezitsverschaffing = kan ook door houder
Bezitsoverdracht = kan alleen door bezitter
Beperkte rechten
❖ Art. 3:201, 5:70, 5:85, 5:101 BW
❖ Op een meer omvattend recht vestig je een beperkt recht
➢ Moeder en dochterrecht
❖ Art. 3:81 BW
Zekerheidsrechten
❖ art. 3:227 BW
❖ pandrecht en hypotheekrecht
bij vestigings hypotheekrecht begin je bij art. 3:98 jo 3:84 BW
bij vestiging art. 3:260 BW
titel staat in overeenkomst van geldlening
CASUS 1
Jasper heeft een winkel in Amsterdam waarin hij nieuwe en tweedehands laptops in-
en verkoopt.
Op 8 september 2025 verkoopt en levert Jasper aan Daniëlle een tweedehands laptop.
Daniëlle hoeft de laptop pas te betalen op 30 november 2025.
Jasper heeft te veel financiële risico’s genomen, en op 28 september 2025 wordt hij
door de bevoegde rechtbank te Amsterdam failliet verklaard. De faillissementscurator
komt er achter dat de aan Daniëlle verkochte laptop in augustus 2025 door
eigenaresse Peggy aan Jasper ter reparatie is aangeboden. De faillissementscurator
,stelt Peggy op de hoogte van het feit dat de laptop zich thans bij Daniëlle bevindt.
Peggy wil de laptop op 5 oktober 2023 bij Daniëlle revindiceren.
Vraag
Geef gemotiveerd aan wie (al dan niet na een beroep op een bepaling van
derdenbescherming) eigenaar is van de laptop (een roerende zaak, niet-registergoed).
revindiceren staat in 5:2, hiervoor moet je eigenaar zijn
er is sprake van bezitsverschaffing, art. 3:90 lid 1 jo 3:114 jo 3:84 lid 1 BW
3:84 lid 1 BW:
1. geldige titel: ja, namelijk een koopovereenkomst
2. levering: ja, via art. 3:90 lid 1 jo 3:114 BW want het is een roerende zaak, niet-
registergoed en nog voor faillissement
3. beschikkingsbevoegdheid: nee, want hij was enkel houder
Een laptop is een roerende zaak, niet-registergoed dus voor derdenbescherming moet je
kijken naar art. 3:86 lid 1 BW:
1. er moet sprake zijn van een roerende zaak: niet-registergoed, klopt
2. onbevoegdheid van de vervreemder: klopt
3. anders dan om niet: klopt want betaald
4. te goeder trouw, art. 3:11 BW: klopt
Aan alles is voldaan, dus Danielle is eigenaar geworden door derdenbescherming.
bij sprake van diefstal moet je dan nog kijken naar lid 3, maar hier sprake van verduistering
ipv diefstal. Peggy is dus geen eigenaar meer en kan dus niet meer revindiceren.
ONTHOUDEN
houder kan zichzelf niet bezitter maken, art. 3:111 jo. 3:115. houder kan nooit c.p leveren!
houder kan wel via 3:115 sub b en c leveren
3:90 bezitsverschaffing, bij 3:114 en 3:115 bezitsoverdracht
Bezitsverschaffing = kan ook door houder
Bezitsoverdracht = kan alleen door bezitter
CASUS 2
Jasper (zie casus 1) heeft op 1 september 2025 een laptop van Ben gekocht en deze
meegenomen naar zijn winkel. De betaling van de koopprijs door Jasper aan Ben is
gepland op uiterlijk 23 september 2025.
Jasper heeft al snel een koper voor de door hem van Ben gekochte laptop gevonden:
Elsa. Elsa betaalt op 12 september 2025 de koopprijs aan Jasper. Omdat Jasper nog
iets moet veranderen aan de laptop, spreken hij en Elsa af dat de levering van de
laptop aan Elsa uiterlijk op 1 oktober 2025 constitutum possessorium (c.p.) zal
plaatsvinden.
Elsa verneemt eind september 2025 dat Jasper op 28 september 2025 failliet is
verklaard door de rechtbank te Amsterdam, en meldt zich bij de faillissementscurator.
De laptop ligt op dat moment in de winkel van Jasper, en de faillissementscurator
,bericht Elsa dat zij niet kan revindiceren en slechts haar concurrente vordering bij
hem kan aanmelden.
Vraag
Wie is na de faillietverklaring (al dan niet na een beroep op een bepaling van derden-
bescherming) eigenaar van de laptop (een roerende zaak, niet-registergoed)?
Bespreek zowel de situatie (i) waarin Jasper vóór 28 september 2023 de laptop c.p.
aan Elsa heeft geleverd, als (ii) de situatie waarin dat niet is gebeurd.
de levering is via c.p. levering, dus art. 3:90 jo 3:115 sub a jo 3:84 BW
Jasper is op 28 september failliet verklaard en de laptop is nog in het bezit van Jasper in zijn
winkel.
Situatie i
art. 3:84 lid 1 BW:
1. geldige titel: ja namelijk een koopovereenkomst
2. levering: via c.p. levering art. 3:90 jo 3:115 sub a BW. art. 3:111 BW niet van
toepassing, want c.p. levering is hier een uitzondering op
3. beschikkingsbevoegd: ja want de laptop is voor faillissement c.p. geleverd en dus
was Jasper nog eigenaar geworden. dat de betaling aan Ben nog niet is voltooid
maakt hier geen verschil in art. 20 Fw
dus Elsa is eigenaar geworden van de laptop na de faillietverklaring
Situatie ii
art. 3:84 lid 1 BW:
1. geldige titel: ja namelijk een koopovereenkomst
2. levering: via c.p. levering art. 3:90 jo 3:115 sub a BW. art. 3:111 BW niet van
toepassing, want c.p. levering is hier een uitzondering op
3. Beschikkingsbevoegd: nee, want levering vond pas plaats na faillissement. Dus de
laptop valt in de faillissementboedel en Jasper was geen eigenaar meer. art. 20, 23
(beschikkingsbevoegdheid) en 35 Fw.
niet aan alle vereisten voldaan, maar derdenbescherming?
Laptop is een roerende zaak, niet-registergoed dus kijken naar 3:86 lid 1 BW: Een beroep
op art. 3:86 BW zal niet slagen nu van Elsa wordt verondersteld dat zij na de bekendmaking
van de faillietverklaring de onbevoegdheid dient te hebben gekend.
de curator blijft eigenaar dankzij art. 35 lid 1 Fw.
CASUS 3
Ga uit van de gegevens van casus 2, maar ga er nu vanuit dat Jasper op 26 september
2025 heeft geleverd aan Elsa door op die dag de laptop aan haar mee te geven. Na de
faillietverklaring van Jasper op 28 september 2025 blijkt dat Ben de desbetreffende
laptop begin 2025 heeft gestolen van Fatima. Fatima wil revindiceren van Jasper of
Elsa.
Vraag
Slaagt de revindicatie? Indien de revindicatie niet slaagt, wie is dan eigenaar?
, Ben heeft de laptop gestolen van Fatima, dus hij was beschikkingsonbevoegd. dus geen
geldige eigendomsoverdracht tussen Ben en Jasper volgens art. 3:84 lid 1 BW.
art. 3:84 BW:
1. geldige titel: ja, namelijk een koopovereenkomst
2. levering: art. 3:90 jo. 3:114 BW. levering is gedaan voor faillissement en is dus geldig
3. beschikkingsbevoegd: nee, want Jasper is nooit eigenaar geworden
niet aan alle vereisten voldaan, maar sprake van derdenbescherming voor Elsa?
art. 3:86 lid 1 BW:
1. roerende zaak, niet-registergoed, klopt want het is een laptop
2. beschikkingsonbevoegd, klopt
3. anders dan om niet, klopt want betaald
4. te goeder trouw, klopt want gekocht bij een winkel. Jasper was geen eigenaar van de
laptop maar dacht dat wel te zijn.
Maar het was een diefstal dus we moeten naar art. 3:86 lid 3 sub a BW kijken:
Elsa is een natuurlijke persoon die niet in de uitoefening van een beroep/bedrijf handelde en
de laptop van Jasper kocht (die soortgelijke zaken verkoopt in zijn winkel).
Hierdoor gaat art. 3:86 lid 3 BW niet op en kan Fatima niet revindiceren van Elsa.
Elsa is dus eigenares, Fatima is haar eigendom kwijt.
Alles behalve beschikkingsbevoegdheid was goed tussen Jasper en Elsa. aan lid 1 van 3:86
is voldaan, en Elsa voldoet aan lid 3 sub a. Elsa is eigenaresse, Fatima niet meer
ONTHOUDEN
art. 3:84 BW:
1. geldige titel: dit is de reden waarom, vaak een (koop)overeenkomst
2. levering: kan via 3:89, 3:90 of 3:94 BW. goed kijken om wat voor soort
goed het gaat!
3. beschikkingsbevoegdheid: opletten met faillissement
eventueel hierna kijken naar derdenbescherming van art. 3:86 of 3:88 BW
ONTHOUDEN:
art. 3:86 BW:
1. roerende zaak, niet-registergoed
2. beschikkingsonbevoegd
3. anders dan om niet
4. te goeder trouw, art. 3:11 BW
CASUS 4
De 83-jarige Jet heeft in eigendom een villa met een grote tuin. Gerard de Oude, de
eigenaar van het naastgelegen woonhuis, hoopt al jaren deze tuin te kunnen kopen.
Uiteindelijk weet hij Jet ertoe te bewegen de tuin aan hem te verkopen nadat hij haar
heeft verteld dat de gemeente voornemens is een deel van de tuin te onteigenen om
daar een weg aan te leggen, welk voornemen overigens in het geheel niet bestaat. Na
die mededeling verkoopt Jet de tuin aan Gerard waartoe ze op 15 mei 2021 een
Overdracht
(jo 3:98) art. 3:84 BW:
1. titel
➔ ‘’reden waarom’’, vaak (koop)overeenkomst
2. Levering
➔ art. 3:89 /3:90 (roerende zaken, altijd jo 3:14 of 3:115 a-c BW) /3:94 BW
❖ Art. 3:90 BW bezitsverschaffing 3:107 e.v BW, 3:114, 3:115 a-c BW
3. Beschikkingsbevoegdheid
❖ art. 3:86 (bij roerende zaken) en 3:88
➢ art. 3:11 en 3:23 e.v. BW
3:90 bezitsverschaffing, bij 3:114 en 3:115 bezitsoverdracht
Bezitsverschaffing = kan ook door houder
Bezitsoverdracht = kan alleen door bezitter
Beperkte rechten
❖ Art. 3:201, 5:70, 5:85, 5:101 BW
❖ Op een meer omvattend recht vestig je een beperkt recht
➢ Moeder en dochterrecht
❖ Art. 3:81 BW
Zekerheidsrechten
❖ art. 3:227 BW
❖ pandrecht en hypotheekrecht
bij vestigings hypotheekrecht begin je bij art. 3:98 jo 3:84 BW
bij vestiging art. 3:260 BW
titel staat in overeenkomst van geldlening
CASUS 1
Jasper heeft een winkel in Amsterdam waarin hij nieuwe en tweedehands laptops in-
en verkoopt.
Op 8 september 2025 verkoopt en levert Jasper aan Daniëlle een tweedehands laptop.
Daniëlle hoeft de laptop pas te betalen op 30 november 2025.
Jasper heeft te veel financiële risico’s genomen, en op 28 september 2025 wordt hij
door de bevoegde rechtbank te Amsterdam failliet verklaard. De faillissementscurator
komt er achter dat de aan Daniëlle verkochte laptop in augustus 2025 door
eigenaresse Peggy aan Jasper ter reparatie is aangeboden. De faillissementscurator
,stelt Peggy op de hoogte van het feit dat de laptop zich thans bij Daniëlle bevindt.
Peggy wil de laptop op 5 oktober 2023 bij Daniëlle revindiceren.
Vraag
Geef gemotiveerd aan wie (al dan niet na een beroep op een bepaling van
derdenbescherming) eigenaar is van de laptop (een roerende zaak, niet-registergoed).
revindiceren staat in 5:2, hiervoor moet je eigenaar zijn
er is sprake van bezitsverschaffing, art. 3:90 lid 1 jo 3:114 jo 3:84 lid 1 BW
3:84 lid 1 BW:
1. geldige titel: ja, namelijk een koopovereenkomst
2. levering: ja, via art. 3:90 lid 1 jo 3:114 BW want het is een roerende zaak, niet-
registergoed en nog voor faillissement
3. beschikkingsbevoegdheid: nee, want hij was enkel houder
Een laptop is een roerende zaak, niet-registergoed dus voor derdenbescherming moet je
kijken naar art. 3:86 lid 1 BW:
1. er moet sprake zijn van een roerende zaak: niet-registergoed, klopt
2. onbevoegdheid van de vervreemder: klopt
3. anders dan om niet: klopt want betaald
4. te goeder trouw, art. 3:11 BW: klopt
Aan alles is voldaan, dus Danielle is eigenaar geworden door derdenbescherming.
bij sprake van diefstal moet je dan nog kijken naar lid 3, maar hier sprake van verduistering
ipv diefstal. Peggy is dus geen eigenaar meer en kan dus niet meer revindiceren.
ONTHOUDEN
houder kan zichzelf niet bezitter maken, art. 3:111 jo. 3:115. houder kan nooit c.p leveren!
houder kan wel via 3:115 sub b en c leveren
3:90 bezitsverschaffing, bij 3:114 en 3:115 bezitsoverdracht
Bezitsverschaffing = kan ook door houder
Bezitsoverdracht = kan alleen door bezitter
CASUS 2
Jasper (zie casus 1) heeft op 1 september 2025 een laptop van Ben gekocht en deze
meegenomen naar zijn winkel. De betaling van de koopprijs door Jasper aan Ben is
gepland op uiterlijk 23 september 2025.
Jasper heeft al snel een koper voor de door hem van Ben gekochte laptop gevonden:
Elsa. Elsa betaalt op 12 september 2025 de koopprijs aan Jasper. Omdat Jasper nog
iets moet veranderen aan de laptop, spreken hij en Elsa af dat de levering van de
laptop aan Elsa uiterlijk op 1 oktober 2025 constitutum possessorium (c.p.) zal
plaatsvinden.
Elsa verneemt eind september 2025 dat Jasper op 28 september 2025 failliet is
verklaard door de rechtbank te Amsterdam, en meldt zich bij de faillissementscurator.
De laptop ligt op dat moment in de winkel van Jasper, en de faillissementscurator
,bericht Elsa dat zij niet kan revindiceren en slechts haar concurrente vordering bij
hem kan aanmelden.
Vraag
Wie is na de faillietverklaring (al dan niet na een beroep op een bepaling van derden-
bescherming) eigenaar van de laptop (een roerende zaak, niet-registergoed)?
Bespreek zowel de situatie (i) waarin Jasper vóór 28 september 2023 de laptop c.p.
aan Elsa heeft geleverd, als (ii) de situatie waarin dat niet is gebeurd.
de levering is via c.p. levering, dus art. 3:90 jo 3:115 sub a jo 3:84 BW
Jasper is op 28 september failliet verklaard en de laptop is nog in het bezit van Jasper in zijn
winkel.
Situatie i
art. 3:84 lid 1 BW:
1. geldige titel: ja namelijk een koopovereenkomst
2. levering: via c.p. levering art. 3:90 jo 3:115 sub a BW. art. 3:111 BW niet van
toepassing, want c.p. levering is hier een uitzondering op
3. beschikkingsbevoegd: ja want de laptop is voor faillissement c.p. geleverd en dus
was Jasper nog eigenaar geworden. dat de betaling aan Ben nog niet is voltooid
maakt hier geen verschil in art. 20 Fw
dus Elsa is eigenaar geworden van de laptop na de faillietverklaring
Situatie ii
art. 3:84 lid 1 BW:
1. geldige titel: ja namelijk een koopovereenkomst
2. levering: via c.p. levering art. 3:90 jo 3:115 sub a BW. art. 3:111 BW niet van
toepassing, want c.p. levering is hier een uitzondering op
3. Beschikkingsbevoegd: nee, want levering vond pas plaats na faillissement. Dus de
laptop valt in de faillissementboedel en Jasper was geen eigenaar meer. art. 20, 23
(beschikkingsbevoegdheid) en 35 Fw.
niet aan alle vereisten voldaan, maar derdenbescherming?
Laptop is een roerende zaak, niet-registergoed dus kijken naar 3:86 lid 1 BW: Een beroep
op art. 3:86 BW zal niet slagen nu van Elsa wordt verondersteld dat zij na de bekendmaking
van de faillietverklaring de onbevoegdheid dient te hebben gekend.
de curator blijft eigenaar dankzij art. 35 lid 1 Fw.
CASUS 3
Ga uit van de gegevens van casus 2, maar ga er nu vanuit dat Jasper op 26 september
2025 heeft geleverd aan Elsa door op die dag de laptop aan haar mee te geven. Na de
faillietverklaring van Jasper op 28 september 2025 blijkt dat Ben de desbetreffende
laptop begin 2025 heeft gestolen van Fatima. Fatima wil revindiceren van Jasper of
Elsa.
Vraag
Slaagt de revindicatie? Indien de revindicatie niet slaagt, wie is dan eigenaar?
, Ben heeft de laptop gestolen van Fatima, dus hij was beschikkingsonbevoegd. dus geen
geldige eigendomsoverdracht tussen Ben en Jasper volgens art. 3:84 lid 1 BW.
art. 3:84 BW:
1. geldige titel: ja, namelijk een koopovereenkomst
2. levering: art. 3:90 jo. 3:114 BW. levering is gedaan voor faillissement en is dus geldig
3. beschikkingsbevoegd: nee, want Jasper is nooit eigenaar geworden
niet aan alle vereisten voldaan, maar sprake van derdenbescherming voor Elsa?
art. 3:86 lid 1 BW:
1. roerende zaak, niet-registergoed, klopt want het is een laptop
2. beschikkingsonbevoegd, klopt
3. anders dan om niet, klopt want betaald
4. te goeder trouw, klopt want gekocht bij een winkel. Jasper was geen eigenaar van de
laptop maar dacht dat wel te zijn.
Maar het was een diefstal dus we moeten naar art. 3:86 lid 3 sub a BW kijken:
Elsa is een natuurlijke persoon die niet in de uitoefening van een beroep/bedrijf handelde en
de laptop van Jasper kocht (die soortgelijke zaken verkoopt in zijn winkel).
Hierdoor gaat art. 3:86 lid 3 BW niet op en kan Fatima niet revindiceren van Elsa.
Elsa is dus eigenares, Fatima is haar eigendom kwijt.
Alles behalve beschikkingsbevoegdheid was goed tussen Jasper en Elsa. aan lid 1 van 3:86
is voldaan, en Elsa voldoet aan lid 3 sub a. Elsa is eigenaresse, Fatima niet meer
ONTHOUDEN
art. 3:84 BW:
1. geldige titel: dit is de reden waarom, vaak een (koop)overeenkomst
2. levering: kan via 3:89, 3:90 of 3:94 BW. goed kijken om wat voor soort
goed het gaat!
3. beschikkingsbevoegdheid: opletten met faillissement
eventueel hierna kijken naar derdenbescherming van art. 3:86 of 3:88 BW
ONTHOUDEN:
art. 3:86 BW:
1. roerende zaak, niet-registergoed
2. beschikkingsonbevoegd
3. anders dan om niet
4. te goeder trouw, art. 3:11 BW
CASUS 4
De 83-jarige Jet heeft in eigendom een villa met een grote tuin. Gerard de Oude, de
eigenaar van het naastgelegen woonhuis, hoopt al jaren deze tuin te kunnen kopen.
Uiteindelijk weet hij Jet ertoe te bewegen de tuin aan hem te verkopen nadat hij haar
heeft verteld dat de gemeente voornemens is een deel van de tuin te onteigenen om
daar een weg aan te leggen, welk voornemen overigens in het geheel niet bestaat. Na
die mededeling verkoopt Jet de tuin aan Gerard waartoe ze op 15 mei 2021 een
