Hoofdstuk 1 donderdag 11-2-2021
Introductie
Ontwikkelingspsychopathologie: de wetenschappelijke discipline die
onderzoekt hoe psychische stoornissen ontstaan en zich ontwikkelen.
In het boek wordt gesproken over psychische stoornissen, deze
kinderen hebben op een aantal vlakken moeite om zich ‘normaal’ te
gedragen, maar de meesten hoeven niet naar een kliniek en hoeven ook
geen pillen te slikken.
De drie belangrijkste thema’s uit de ontwikkelingspsychopathologie zijn:
1. Vroeger en nu
2. Een dynamisch gezichtspunt
3. Een uniek individu met unieke ervaringen
Vroeger en nu: hoe ouder kinderen worden, hoe meer vaardigheden ze
gaan beheersen. Bij het veranderen en complexer worden van hun gedrag
spelen niet alleen actuele verwachtingen en eisen een rol maar ook
vroegere ervaringen (bijv. pesten in het verleden). Het is een eindeloze
wisselwerking tussen de geschiedenis (ervaringen uit het verleden) en
actuele ervaringen.
Ontwikkelingsopgaven: leeftijdsgebonden opgaven zoals een veilige
gehechtheid met ouders. Heeft een kind die niet (goed) ontwikkeld, dan
kan het later tot problemen leiden. Of het lukt om de
ontwikkelingsopgaven te halen hangt niet alleen van het kind af, maar ook
opvoedingsopgaven van de ouders zijn hierbij belangrijk.
Een dynamisch gezichtspunt: afwijkend gedrag of een psychische
stoornis heb je niet wel of niet, maar je hebt dit in wisselende mate en
onder verschillende omstandigheden meer of minder last van. Ook kan
gedrag dat in een bepaalde leeftijdsfase normaal is, op een latere leeftijd
abnormaal worden. Of we gedrag normaal of wenselijk vinden, hangt
samen met de ontwikkelingsopgaven die een kind op een bepaalde leeftijd
heeft.
Een uniek individu met unieke ervaringen: verschillende factoren
beïnvloeden op verschillende momenten zowel het ontstaan als beloof van
gedrag. Het gaat dan om:
- Kindgebonden factoren: sekse, leeftijd, intelligentie etc.
- Ouder- en gezinsgebonden factoren: opleiding, inkomen,
opvoedingsvaardigheden etc
- Maatschappij- en omgevingsgebonden factoren: sociale ongelijkheid,
onderwijs etc.
Alles heeft invloed, maar niet alles heeft bij iedereen invloed en bovendien
is die invloed niet bij iedereen even groot. Kinderen en jongeren zijn
unieke individuen met unieke ervaringen. Hoe ernstig een stoornis wordt
en hoe sterk een kind en/of zijn omgeving eronder lijdt is afhankelijk van
de levensfase waarin kinderen iets negatiefs meemaken, de intensiteit van
Introductie
Ontwikkelingspsychopathologie: de wetenschappelijke discipline die
onderzoekt hoe psychische stoornissen ontstaan en zich ontwikkelen.
In het boek wordt gesproken over psychische stoornissen, deze
kinderen hebben op een aantal vlakken moeite om zich ‘normaal’ te
gedragen, maar de meesten hoeven niet naar een kliniek en hoeven ook
geen pillen te slikken.
De drie belangrijkste thema’s uit de ontwikkelingspsychopathologie zijn:
1. Vroeger en nu
2. Een dynamisch gezichtspunt
3. Een uniek individu met unieke ervaringen
Vroeger en nu: hoe ouder kinderen worden, hoe meer vaardigheden ze
gaan beheersen. Bij het veranderen en complexer worden van hun gedrag
spelen niet alleen actuele verwachtingen en eisen een rol maar ook
vroegere ervaringen (bijv. pesten in het verleden). Het is een eindeloze
wisselwerking tussen de geschiedenis (ervaringen uit het verleden) en
actuele ervaringen.
Ontwikkelingsopgaven: leeftijdsgebonden opgaven zoals een veilige
gehechtheid met ouders. Heeft een kind die niet (goed) ontwikkeld, dan
kan het later tot problemen leiden. Of het lukt om de
ontwikkelingsopgaven te halen hangt niet alleen van het kind af, maar ook
opvoedingsopgaven van de ouders zijn hierbij belangrijk.
Een dynamisch gezichtspunt: afwijkend gedrag of een psychische
stoornis heb je niet wel of niet, maar je hebt dit in wisselende mate en
onder verschillende omstandigheden meer of minder last van. Ook kan
gedrag dat in een bepaalde leeftijdsfase normaal is, op een latere leeftijd
abnormaal worden. Of we gedrag normaal of wenselijk vinden, hangt
samen met de ontwikkelingsopgaven die een kind op een bepaalde leeftijd
heeft.
Een uniek individu met unieke ervaringen: verschillende factoren
beïnvloeden op verschillende momenten zowel het ontstaan als beloof van
gedrag. Het gaat dan om:
- Kindgebonden factoren: sekse, leeftijd, intelligentie etc.
- Ouder- en gezinsgebonden factoren: opleiding, inkomen,
opvoedingsvaardigheden etc
- Maatschappij- en omgevingsgebonden factoren: sociale ongelijkheid,
onderwijs etc.
Alles heeft invloed, maar niet alles heeft bij iedereen invloed en bovendien
is die invloed niet bij iedereen even groot. Kinderen en jongeren zijn
unieke individuen met unieke ervaringen. Hoe ernstig een stoornis wordt
en hoe sterk een kind en/of zijn omgeving eronder lijdt is afhankelijk van
de levensfase waarin kinderen iets negatiefs meemaken, de intensiteit van
