SAMENVATTING: OPENBAAR BESTUUR
BELEID ORGANISATIE EN POLITIEK
1
,INHOUD
Inhoud ..................................................................................................................................................... 2
1 De wereld van het openbaar bestuur .............................................................................................. 3
Deel 1: BELEID EN STURING..................................................................................................................... 8
2 Sturing en beleid in het openbaar bestuur ...................................................................................... 8
3 Beleid en omgeving ........................................................................................................................ 14
4 De strijd om beleid ......................................................................................................................... 18
DEEL 2: ORGANISATIE EN MANAGEMENT ............................................................................................ 23
5 Organisatie en management in het openbaar bestuur .................................................................. 23
6 Publieke organisaties en hun omgeving ......................................................................................... 28
7 Macht binnen en tussen organisaties ............................................................................................ 33
DEEL 3: POLITIEK EN BESTUUR .............................................................................................................. 38
8 Politiek en bestuur ......................................................................................................................... 38
9 De politieke omgeving van het openbaar bestuur ......................................................................... 44
10 Politiek-ambtelijke verhoudingen ................................................................................................ 48
11 De wereld van de bestuurskunde ................................................................................................. 51
2
, 1 DE WERELD VAN HET OPENBAAR BESTUUR
Openbaar bestuur: de verzameling van partijen binnen en buiten de overheid die zich bezighouden met
de inrichting en sturing van de samenleving
1.1 DE PRAKTIJK VAN HET BESTUUR
Het openbaar bestuur is zowel een belangrijk als ingewikkeld onderwerp van studie. Het betreft beslissingen en
activiteiten die het lot van veel mensen ingrijpend beïnvloeden (gezondheid, veiligheid, welvaart, opvoeding,
ontspanning). Denk hierbij aan de eurocrisis. De eurocrisis maakte duidelijk hoe in Europa alles en iedereen
verweven is geraakt.
De vraagstukken waarvoor het openbaar bestuur komt te staan zijn zeer divers en complex: beleidsmatig,
organisatorisch, politiek, ethisch, juridisch, logistiek.
1.2 HET VEELVORMIGE BESTUUR
Wie het openbaar bestuur wil leren kennen, moet rekening houden met een aantal problemen:
De variëteit aan organisaties – Door de duizenden organisaties waaruit het openbaar bestuur bestaat
is er niet echt te spreken van het openbaar bestuur als geheel. Het boek gebruikt de term
gemakshalve wel.
De verscheidenheid van activiteiten - De hoeveelheid aan organisaties en activiteiten zorgt ook voor
verschillende belangen die vaak tegenstrijdig zijn (geld verschaffen/opeisen, informatie
verspreiden/verbergen, geweld bestrijden/gebruiken).
Verschillende niveaus van bestuur – Bestuur is op verschillende niveaus georganiseerd: lokaal,
regionaal, provinciaal, nationaal, Europees en internationaal. De bestuurders van verschillende
niveaus zijn het niet altijd met elkaar eens. Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat: een
uniform bestuursstelsel (landelijke overheid) maar ook gedecentraliseerd (gemeenten en provincies
hebben een belangrijke stem).
Vage grenzen tussen ‘politiek’, ‘bestuur’ en ‘samenleving’ – Onder openbaar bestuur worden
verschillende dingen verstaan. In dit boek wordt is het openbaar bestuur synoniem voor ‘overheid’ en
‘staat’ en houdt het openbaar bestuur zich dus bezig met de besturing van de maatschappij. De
beslissingen van het openbaar bestuur hebben een bindend karakter voor alle leden van de
samenleving op een bepaald grondgebied.
3
BELEID ORGANISATIE EN POLITIEK
1
,INHOUD
Inhoud ..................................................................................................................................................... 2
1 De wereld van het openbaar bestuur .............................................................................................. 3
Deel 1: BELEID EN STURING..................................................................................................................... 8
2 Sturing en beleid in het openbaar bestuur ...................................................................................... 8
3 Beleid en omgeving ........................................................................................................................ 14
4 De strijd om beleid ......................................................................................................................... 18
DEEL 2: ORGANISATIE EN MANAGEMENT ............................................................................................ 23
5 Organisatie en management in het openbaar bestuur .................................................................. 23
6 Publieke organisaties en hun omgeving ......................................................................................... 28
7 Macht binnen en tussen organisaties ............................................................................................ 33
DEEL 3: POLITIEK EN BESTUUR .............................................................................................................. 38
8 Politiek en bestuur ......................................................................................................................... 38
9 De politieke omgeving van het openbaar bestuur ......................................................................... 44
10 Politiek-ambtelijke verhoudingen ................................................................................................ 48
11 De wereld van de bestuurskunde ................................................................................................. 51
2
, 1 DE WERELD VAN HET OPENBAAR BESTUUR
Openbaar bestuur: de verzameling van partijen binnen en buiten de overheid die zich bezighouden met
de inrichting en sturing van de samenleving
1.1 DE PRAKTIJK VAN HET BESTUUR
Het openbaar bestuur is zowel een belangrijk als ingewikkeld onderwerp van studie. Het betreft beslissingen en
activiteiten die het lot van veel mensen ingrijpend beïnvloeden (gezondheid, veiligheid, welvaart, opvoeding,
ontspanning). Denk hierbij aan de eurocrisis. De eurocrisis maakte duidelijk hoe in Europa alles en iedereen
verweven is geraakt.
De vraagstukken waarvoor het openbaar bestuur komt te staan zijn zeer divers en complex: beleidsmatig,
organisatorisch, politiek, ethisch, juridisch, logistiek.
1.2 HET VEELVORMIGE BESTUUR
Wie het openbaar bestuur wil leren kennen, moet rekening houden met een aantal problemen:
De variëteit aan organisaties – Door de duizenden organisaties waaruit het openbaar bestuur bestaat
is er niet echt te spreken van het openbaar bestuur als geheel. Het boek gebruikt de term
gemakshalve wel.
De verscheidenheid van activiteiten - De hoeveelheid aan organisaties en activiteiten zorgt ook voor
verschillende belangen die vaak tegenstrijdig zijn (geld verschaffen/opeisen, informatie
verspreiden/verbergen, geweld bestrijden/gebruiken).
Verschillende niveaus van bestuur – Bestuur is op verschillende niveaus georganiseerd: lokaal,
regionaal, provinciaal, nationaal, Europees en internationaal. De bestuurders van verschillende
niveaus zijn het niet altijd met elkaar eens. Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat: een
uniform bestuursstelsel (landelijke overheid) maar ook gedecentraliseerd (gemeenten en provincies
hebben een belangrijke stem).
Vage grenzen tussen ‘politiek’, ‘bestuur’ en ‘samenleving’ – Onder openbaar bestuur worden
verschillende dingen verstaan. In dit boek wordt is het openbaar bestuur synoniem voor ‘overheid’ en
‘staat’ en houdt het openbaar bestuur zich dus bezig met de besturing van de maatschappij. De
beslissingen van het openbaar bestuur hebben een bindend karakter voor alle leden van de
samenleving op een bepaald grondgebied.
3
