Hoorcolleges Forensische Psychologie
H1
Je haalt fragmenten uit je geheugen en deze fragmenten samen vormen een herinnering.
Dit gebeurd telkens weer, je geheugen is de reconstructief. Je herinnering kunnen door
dit proces veranderen.
Wat is de relevantie van kennis over de (re)constructie van herinneringen voor de
forensische context?
Kennis over het geheugen is relevant voor het afnemen en beoordelen van
getuigenissen van zowel daders als slachtoffers
Rol van verhoortechnieken en klinische behandeltechnieken als hypnose en
droominterpretatie bij het (re)construeren van herinneringen.
Memory wars: zijn hervonden herinneringen 1) foutieve herinneringen of, 2)
herinneringen aan waargebeurde traumatische gebeurtenissen?
De werking van het geheugen
Encode (werkgeheugen vs lange termijn geheugen) (= opslaan in het geheugen)
Retrieval (met behulp van cues) (=terughalen van herinneringen)
Retrieval cue triggers die je ergens aan laten denken
Expliciet (=bewust van tijd en plaats)
Impliciet (= niet bewust van tijd en plaats, maar je kunt nog wel wat met de
informatie bv. fietsen of veterstrikken)
Normaal vergeten: vergeten is de regel, onthouden is de uitzondering
Trace decay (=geheugenspoor, element van een herinnering, als je deze lang niet
ophaalt verdwijnt deze)
Interferentie (= iets verdwijnt door een nieuwe herinnering, bv. eerste keer dierentuin
wordt overschreden door latere informatie van naar de dierentuin gaan, het wordt één
script)
Childhood amnesia = infantiele amnesie (= je kunt je voor een bepaalde leeftijd (2 á 3
jaar) niets herinneren, je slaat niet (alles) op wat je meemaakt)
Veronderstelde special afweermechanismen die zouden beschermen tegen de psychologische
pijn die gepaard gaat met het herinneren van traumatische gebeurtenissen:
Verdringing (= onbewust onderdrukken is repressie, bewust verdrukken is suppressie)
Dissociatie
Verdringing: Sigmund Freud (1856-1939) (onderbewuste)
selectief vergeten van gebeurtenissen die te pijnlijk zijn om te verdragen
automatisch, onopzettelijk, onbewust proces (itt suppressie, het actief, opzettelijk,
bewust onderdrukken van herinneringen)
herinneringen blijven intact in onderbewuste, onveranderlijke representaties van de
traumatische gebeurtenissen (Holmes, 1990; Wessel et al., 2018)
Je kan er dus niet bewust bij, maar het kan wel terug komen in dromen,
versprekingen of psychopathologische symptomen etc.
,Dissociatie: Pierre Janet (1859-1947) (parallelle bewustzijns toestanden, en drukt het naar een
ander bewustzijns toestand in plaats dat je het onbewust verdringt)
Traumatische herinneringen worden afgesplitst in apart delen van de persoonlijkheid
(emotional parts), terwijl herinneringen uit het dagelijks leven opgeslagen worden in
ander delen van de persoonlijkheid (appararently normal parts).
Traumatische herinneringen in de emotional parts zijn niet toegankelijk voor de
apparently normal parts
Niet in onderbewuste. Je doet het in een andere toestand, waar je soms wel en soms
niet bij kunt.
Overeenkomsten aannames beide modellen
Pijnlijke herinneringen zijn niet toegankelijk voor het bewustzijn
Traumatische ervaringen uiten zich via psychopathologische symptomen
Behandeling moet erop gericht zijn de traumatische herinneringen weer toegankelijk
te maken, zodat deze verwerkt kunnen worden
Hervonden herinneringen:
1) Iemand zegt dat hij/zij zich langere tijd traumatische jeugdgebeurtenissen niet kon
herinneren
2) Deze gebeurtenissen worden in verband gebracht met psychiatrische symptomen bij
de betrokkene
3) Therapeutische technieken kunnen ertoe hebben bijgedragen dat betrokkene zich de
gebeurtenissen weer is gaan herinneren
Maar hoe valide zijn deze herinneringen?
(1) Iemand zegt dat hij/zij zich langere tijd traumatische jeugdgebeurtenissen niet kon
herinneren
‘Triggers’ van herinneringen aan misbruik:
psychotherapie
zien van t.v.-film over incest
besef dat eigen kind misbruikt wordt
verkrachting
ziekte- of sterfbed van de dader
bezoek aan plek waar misbruik heeft plaatsgevonden
seksuele intimiteit
Is dit onderzoek bewijs voor objectieve amnesie? Belangrijk is het uitsluiten van alternatieve
verklaringen !
Normaal vergeten (oa infantiele amnesie)
Reporting failures door o.a. schaamte, ervaring niet labellen als misbruik
Foutieve vraagstelling in onderzoek:
“During the period of time between when the first forced sexual experience
happened and your 18th birthday, was there ever a time when you could not
remember the forced sexual experience?” (Briere & Conte, 1993)
o First childhood amnesia
“Has there been a period of time when you could not remember some or all of
the abuse”? (Feldman-Summers & Pope, 1994)
o moet je specificeren
,Regarding childhood memory, are there large parts of your childhood after age 5 which you
can’t remember? herhaalde pogingen om herinneringen op te halen resulteren in
subjectieve rapportage van amnesie
(2) Deze gebeurtenissen worden in verband gebracht met psychiatrische symptomen bij de
betrokkene
Trauma leidt tot klachten, echter soms wordt het omgedraaid, als je iemand ziet met klachten
zou deze ook wel een trauma hebben, dit klopt niet altijd. (schaap is een dier met vier poten,
maar een dier met vier poten is niet altijd een schaap)
Video Griet op de Beeck over verdringing in DWDD: seksueel misbruik door vader.
Laundry list (als je hieraan voldoet zou je een trauma meegemaakt kunnen hebben, maar dit
kan bij veel mensen voorkomen en duidt niet altijd op een trauma, het is gevaarlijk om
redenatie om te draaien)
Do you have trouble knowing what you want?
Wearing a lot of clothing
Aversion to making noise
Basements terrify me
In children: Bed-wetting
In children: Regularly being late for school
The Courage to Heal (Bass&Davis, 1988)
“You know, in my experience, a lot of people who are struggling with the same
problems you are, have often had some really painful things happen to them as kids—
maybe they were beaten or molested”
“Many adult survivors are unaware of the fact that they were abused”, owing to the
mind’s “tremendous powers of repression”
“If you don’t remember your abuse, you’re not alone. Many women don’t have
memories, and some never get memories. This doesn’t mean they weren’t abused.”
“So far, no one we’ve talked to thought she might have been abused, and then later
discovered that she hadn’t been. The progression always goes the other way, from
suspicion to confirmation. If you think you were abused and your life shows the
symptoms, then you were.’
“When you first remember your abuse or acknowledge its effects, you may feel
tremendous relief. Finally there is a reason for your problems. There is someone,
something to blame”.
(3) Therapeutische technieken kunnen ertoe hebben bijgedragen dat betrokkene zich de
gebeurtenissen weer is gaan herinneren
Memory work ( manieren om ‘verdrongen’ herinneringen boven te halen)
droominterpretatie
regressietherapie
geleide imaginatie
hypnotherapie
dagboek schrijven
groepstherapie
Interview Kitty Hendriks over Dinkie Tonkes: verkracht door buurman, en eerder in het leven,
heeft hier herinneringen van en vraagt zich af waarom dit haar steeds overkomt. Kwam bij
een therapeut die zei dat ze steeds dieper moest gaan, kreeg hier eetproblemen en andere
, problemen van. Is uiteindelijk gestopt nadat ze inzag dat dit niet de manier was, is meer gaan
lezen en is gaan realiseren dat het zorgde voor trauma versterking ipv trauma verwerking.
Haar trauma was dus helemaal niet waar.
Deese-Roediger-McDermott (DRM) paradigma
woorden herinneren, zoet is een veel gemaakte fout
omdat je snoep en honing met zoet associeert
Auto’s elkaar raken mensen denken dat
auto’s minder hard reden dan dat er wordt
gevraagd: hoe hard ze tegen elkaar botsen.
False memory paradigms
- Spontaneous: DRM
- Suggestive procedures:
Misinformation paradigm
Implantation paradigm
Lost-in-the-shopping-mall experiment video: nep verhaal over dat je verdwaalt was als een
zesjarige in het winkelcentrum, herinner je die herinneringen? 25% gingen details vertellen
over de herinnering die niet waar was. (formation of false memories)
Planting memories:
- Client’s trust
- Suggest: something that might have happenend event with likeliness of occuring
- Ask: do you remember this happening?/Had dit met jou kunnen gebeuren?
lukt niet met ervaringen die heel onwaarschijnlijk zijn in je leven
Limitations lost-in-the-mall experiment:
- Kleine sample
- Veel voorkomende gebeurtenis, je ouders kwijtraken in een winkel, dus grote kans dat
het daadwerkelijk gebeurd is.
- Niet echt een traumatische ervaring,
Abducted by an UFO
Child: ‘I saw cameras and flashes and some people in the UFO’.
Interviewer: ‘How many people did you see’?
H1
Je haalt fragmenten uit je geheugen en deze fragmenten samen vormen een herinnering.
Dit gebeurd telkens weer, je geheugen is de reconstructief. Je herinnering kunnen door
dit proces veranderen.
Wat is de relevantie van kennis over de (re)constructie van herinneringen voor de
forensische context?
Kennis over het geheugen is relevant voor het afnemen en beoordelen van
getuigenissen van zowel daders als slachtoffers
Rol van verhoortechnieken en klinische behandeltechnieken als hypnose en
droominterpretatie bij het (re)construeren van herinneringen.
Memory wars: zijn hervonden herinneringen 1) foutieve herinneringen of, 2)
herinneringen aan waargebeurde traumatische gebeurtenissen?
De werking van het geheugen
Encode (werkgeheugen vs lange termijn geheugen) (= opslaan in het geheugen)
Retrieval (met behulp van cues) (=terughalen van herinneringen)
Retrieval cue triggers die je ergens aan laten denken
Expliciet (=bewust van tijd en plaats)
Impliciet (= niet bewust van tijd en plaats, maar je kunt nog wel wat met de
informatie bv. fietsen of veterstrikken)
Normaal vergeten: vergeten is de regel, onthouden is de uitzondering
Trace decay (=geheugenspoor, element van een herinnering, als je deze lang niet
ophaalt verdwijnt deze)
Interferentie (= iets verdwijnt door een nieuwe herinnering, bv. eerste keer dierentuin
wordt overschreden door latere informatie van naar de dierentuin gaan, het wordt één
script)
Childhood amnesia = infantiele amnesie (= je kunt je voor een bepaalde leeftijd (2 á 3
jaar) niets herinneren, je slaat niet (alles) op wat je meemaakt)
Veronderstelde special afweermechanismen die zouden beschermen tegen de psychologische
pijn die gepaard gaat met het herinneren van traumatische gebeurtenissen:
Verdringing (= onbewust onderdrukken is repressie, bewust verdrukken is suppressie)
Dissociatie
Verdringing: Sigmund Freud (1856-1939) (onderbewuste)
selectief vergeten van gebeurtenissen die te pijnlijk zijn om te verdragen
automatisch, onopzettelijk, onbewust proces (itt suppressie, het actief, opzettelijk,
bewust onderdrukken van herinneringen)
herinneringen blijven intact in onderbewuste, onveranderlijke representaties van de
traumatische gebeurtenissen (Holmes, 1990; Wessel et al., 2018)
Je kan er dus niet bewust bij, maar het kan wel terug komen in dromen,
versprekingen of psychopathologische symptomen etc.
,Dissociatie: Pierre Janet (1859-1947) (parallelle bewustzijns toestanden, en drukt het naar een
ander bewustzijns toestand in plaats dat je het onbewust verdringt)
Traumatische herinneringen worden afgesplitst in apart delen van de persoonlijkheid
(emotional parts), terwijl herinneringen uit het dagelijks leven opgeslagen worden in
ander delen van de persoonlijkheid (appararently normal parts).
Traumatische herinneringen in de emotional parts zijn niet toegankelijk voor de
apparently normal parts
Niet in onderbewuste. Je doet het in een andere toestand, waar je soms wel en soms
niet bij kunt.
Overeenkomsten aannames beide modellen
Pijnlijke herinneringen zijn niet toegankelijk voor het bewustzijn
Traumatische ervaringen uiten zich via psychopathologische symptomen
Behandeling moet erop gericht zijn de traumatische herinneringen weer toegankelijk
te maken, zodat deze verwerkt kunnen worden
Hervonden herinneringen:
1) Iemand zegt dat hij/zij zich langere tijd traumatische jeugdgebeurtenissen niet kon
herinneren
2) Deze gebeurtenissen worden in verband gebracht met psychiatrische symptomen bij
de betrokkene
3) Therapeutische technieken kunnen ertoe hebben bijgedragen dat betrokkene zich de
gebeurtenissen weer is gaan herinneren
Maar hoe valide zijn deze herinneringen?
(1) Iemand zegt dat hij/zij zich langere tijd traumatische jeugdgebeurtenissen niet kon
herinneren
‘Triggers’ van herinneringen aan misbruik:
psychotherapie
zien van t.v.-film over incest
besef dat eigen kind misbruikt wordt
verkrachting
ziekte- of sterfbed van de dader
bezoek aan plek waar misbruik heeft plaatsgevonden
seksuele intimiteit
Is dit onderzoek bewijs voor objectieve amnesie? Belangrijk is het uitsluiten van alternatieve
verklaringen !
Normaal vergeten (oa infantiele amnesie)
Reporting failures door o.a. schaamte, ervaring niet labellen als misbruik
Foutieve vraagstelling in onderzoek:
“During the period of time between when the first forced sexual experience
happened and your 18th birthday, was there ever a time when you could not
remember the forced sexual experience?” (Briere & Conte, 1993)
o First childhood amnesia
“Has there been a period of time when you could not remember some or all of
the abuse”? (Feldman-Summers & Pope, 1994)
o moet je specificeren
,Regarding childhood memory, are there large parts of your childhood after age 5 which you
can’t remember? herhaalde pogingen om herinneringen op te halen resulteren in
subjectieve rapportage van amnesie
(2) Deze gebeurtenissen worden in verband gebracht met psychiatrische symptomen bij de
betrokkene
Trauma leidt tot klachten, echter soms wordt het omgedraaid, als je iemand ziet met klachten
zou deze ook wel een trauma hebben, dit klopt niet altijd. (schaap is een dier met vier poten,
maar een dier met vier poten is niet altijd een schaap)
Video Griet op de Beeck over verdringing in DWDD: seksueel misbruik door vader.
Laundry list (als je hieraan voldoet zou je een trauma meegemaakt kunnen hebben, maar dit
kan bij veel mensen voorkomen en duidt niet altijd op een trauma, het is gevaarlijk om
redenatie om te draaien)
Do you have trouble knowing what you want?
Wearing a lot of clothing
Aversion to making noise
Basements terrify me
In children: Bed-wetting
In children: Regularly being late for school
The Courage to Heal (Bass&Davis, 1988)
“You know, in my experience, a lot of people who are struggling with the same
problems you are, have often had some really painful things happen to them as kids—
maybe they were beaten or molested”
“Many adult survivors are unaware of the fact that they were abused”, owing to the
mind’s “tremendous powers of repression”
“If you don’t remember your abuse, you’re not alone. Many women don’t have
memories, and some never get memories. This doesn’t mean they weren’t abused.”
“So far, no one we’ve talked to thought she might have been abused, and then later
discovered that she hadn’t been. The progression always goes the other way, from
suspicion to confirmation. If you think you were abused and your life shows the
symptoms, then you were.’
“When you first remember your abuse or acknowledge its effects, you may feel
tremendous relief. Finally there is a reason for your problems. There is someone,
something to blame”.
(3) Therapeutische technieken kunnen ertoe hebben bijgedragen dat betrokkene zich de
gebeurtenissen weer is gaan herinneren
Memory work ( manieren om ‘verdrongen’ herinneringen boven te halen)
droominterpretatie
regressietherapie
geleide imaginatie
hypnotherapie
dagboek schrijven
groepstherapie
Interview Kitty Hendriks over Dinkie Tonkes: verkracht door buurman, en eerder in het leven,
heeft hier herinneringen van en vraagt zich af waarom dit haar steeds overkomt. Kwam bij
een therapeut die zei dat ze steeds dieper moest gaan, kreeg hier eetproblemen en andere
, problemen van. Is uiteindelijk gestopt nadat ze inzag dat dit niet de manier was, is meer gaan
lezen en is gaan realiseren dat het zorgde voor trauma versterking ipv trauma verwerking.
Haar trauma was dus helemaal niet waar.
Deese-Roediger-McDermott (DRM) paradigma
woorden herinneren, zoet is een veel gemaakte fout
omdat je snoep en honing met zoet associeert
Auto’s elkaar raken mensen denken dat
auto’s minder hard reden dan dat er wordt
gevraagd: hoe hard ze tegen elkaar botsen.
False memory paradigms
- Spontaneous: DRM
- Suggestive procedures:
Misinformation paradigm
Implantation paradigm
Lost-in-the-shopping-mall experiment video: nep verhaal over dat je verdwaalt was als een
zesjarige in het winkelcentrum, herinner je die herinneringen? 25% gingen details vertellen
over de herinnering die niet waar was. (formation of false memories)
Planting memories:
- Client’s trust
- Suggest: something that might have happenend event with likeliness of occuring
- Ask: do you remember this happening?/Had dit met jou kunnen gebeuren?
lukt niet met ervaringen die heel onwaarschijnlijk zijn in je leven
Limitations lost-in-the-mall experiment:
- Kleine sample
- Veel voorkomende gebeurtenis, je ouders kwijtraken in een winkel, dus grote kans dat
het daadwerkelijk gebeurd is.
- Niet echt een traumatische ervaring,
Abducted by an UFO
Child: ‘I saw cameras and flashes and some people in the UFO’.
Interviewer: ‘How many people did you see’?
