Vastgoed Ontwikkeling uitwerkingen les 1
Vastgoed/onroerend goed: de grond en alles wat zich daarop of daarin bevindt voor zover
dit er ‘aard- of nagelvast’ mee is verbonden
Maken van een waarde sprong:
Weiland naar woonwijk
- Stijging van de gebruikswaarde
- Stijging van de belevingswaarde
- Stijging van de toekomstwaarde
Kenmerken projectontwikkeling:
• Uniek: geen twee projecten zijn hetzelfde.
• Inflexibel: locatie gebonden.
• Langdurig: afhankelijk van de ontwikkeling, duurt het jaren
• Kostbaar: grote voorinvesteringen, bij goede verkoop-/verhuur pas inkomsten.
• Illiquide: je krijgt je geld er niet snel uit.
• Belangen: veel verschillende stakeholders (en belangen).
• Onzeker: veranderende marktomstandigheden en regels.
Verschillende ontwikkelaars:
- Zelfstandige ontwikkelaars
Ontwikkelen vaak een specifiek vastgoedproduct, bijv. winkels, zorgwoningen etc.
- Ontwikkelaars gelieerd aan bouwbedrijven
Ontwikkelen t.b.v. de bouwproductie
- Ontwikkelaar gelieerd aan beleggers
Leggen hun vermogen vast in vastgoed en verhuren veelal hun vastgoed
- Woningcorporaties
Sociale koopwoningen en sociale huursector
- Ontwikkelaars gelieerd aan financiële instellingen
Geschiedenis projectontwikkeling:
Woningwet 1901
Toelatingsplanologie 1930
Wederopbouw 1940-1960
Oprichting Neprom 1974
Vinex wijken 1995-2015 (ontwikkelingsplanologie)
Krediet crisis 2008-2011
Toekomst:
• Van aanbod naar vraaggericht markt
• Binnenstedelijke transformatie
• Onderscheid tussen (organische) gebieds- en projectontwikkeling
• Toenemende complexiteit
• Ketenintegratie
• Visie op maatschappelijke uitdagingen o.a. duurzaamheid
, Vastgoed Ontwikkeling uitwerkingen les 2
Fasen projectontwikkeling
1. Initiatieffase
Visievorming, haalbaarheidsonderzoek, locatieverwerving
2. Ontwikkelingsfase
Definitiefase, ontwerpfase, bestekfase, verkoop en verhuur
3. Realisatiefase
Aanbesteding, werkvoorbereiding, uitvoering, oplevering
4. Exploitatiefase
Gebruik, beheer, onderhoud
Initiatieffase:
Concept: idee zonder locatie
Of het invullen van een locatie
Haalbaarheid toetsen:
• Wensen stakeholders
• Financieel
• Technisch
• Maatschappelijk/politiek, draagvlak
• Juridisch (bestemmingsplan)
• Markttechnisch (gebruiker(s) zoeken)
Keuzes ontwikkelaar:
• Hoeveel mag het initiatief kosten?
• Is er voldoende kapitaal om (grond) te kopen?
• Is er voldoende kennis intern/inkopen?
• Zijn we in staat om weerstand weg te werken?
• Kunnen we op het juiste moment presteren?
Succes- en faalfactoren
• Kwaliteit van het plan
• Betrokkenheid
• Organisatie
• Timing
Vastgoed/onroerend goed: de grond en alles wat zich daarop of daarin bevindt voor zover
dit er ‘aard- of nagelvast’ mee is verbonden
Maken van een waarde sprong:
Weiland naar woonwijk
- Stijging van de gebruikswaarde
- Stijging van de belevingswaarde
- Stijging van de toekomstwaarde
Kenmerken projectontwikkeling:
• Uniek: geen twee projecten zijn hetzelfde.
• Inflexibel: locatie gebonden.
• Langdurig: afhankelijk van de ontwikkeling, duurt het jaren
• Kostbaar: grote voorinvesteringen, bij goede verkoop-/verhuur pas inkomsten.
• Illiquide: je krijgt je geld er niet snel uit.
• Belangen: veel verschillende stakeholders (en belangen).
• Onzeker: veranderende marktomstandigheden en regels.
Verschillende ontwikkelaars:
- Zelfstandige ontwikkelaars
Ontwikkelen vaak een specifiek vastgoedproduct, bijv. winkels, zorgwoningen etc.
- Ontwikkelaars gelieerd aan bouwbedrijven
Ontwikkelen t.b.v. de bouwproductie
- Ontwikkelaar gelieerd aan beleggers
Leggen hun vermogen vast in vastgoed en verhuren veelal hun vastgoed
- Woningcorporaties
Sociale koopwoningen en sociale huursector
- Ontwikkelaars gelieerd aan financiële instellingen
Geschiedenis projectontwikkeling:
Woningwet 1901
Toelatingsplanologie 1930
Wederopbouw 1940-1960
Oprichting Neprom 1974
Vinex wijken 1995-2015 (ontwikkelingsplanologie)
Krediet crisis 2008-2011
Toekomst:
• Van aanbod naar vraaggericht markt
• Binnenstedelijke transformatie
• Onderscheid tussen (organische) gebieds- en projectontwikkeling
• Toenemende complexiteit
• Ketenintegratie
• Visie op maatschappelijke uitdagingen o.a. duurzaamheid
, Vastgoed Ontwikkeling uitwerkingen les 2
Fasen projectontwikkeling
1. Initiatieffase
Visievorming, haalbaarheidsonderzoek, locatieverwerving
2. Ontwikkelingsfase
Definitiefase, ontwerpfase, bestekfase, verkoop en verhuur
3. Realisatiefase
Aanbesteding, werkvoorbereiding, uitvoering, oplevering
4. Exploitatiefase
Gebruik, beheer, onderhoud
Initiatieffase:
Concept: idee zonder locatie
Of het invullen van een locatie
Haalbaarheid toetsen:
• Wensen stakeholders
• Financieel
• Technisch
• Maatschappelijk/politiek, draagvlak
• Juridisch (bestemmingsplan)
• Markttechnisch (gebruiker(s) zoeken)
Keuzes ontwikkelaar:
• Hoeveel mag het initiatief kosten?
• Is er voldoende kapitaal om (grond) te kopen?
• Is er voldoende kennis intern/inkopen?
• Zijn we in staat om weerstand weg te werken?
• Kunnen we op het juiste moment presteren?
Succes- en faalfactoren
• Kwaliteit van het plan
• Betrokkenheid
• Organisatie
• Timing
