Overzicht arresten Staats- en Bestuursrecht
Week 1
Meerenberg
Dit arrest gaat over bestuursleden van Meerenberg, een krankzinnigeninstituut. Ze weigerden een
patiënten register aan te leggen, waardoor ze een koninklijk besluit hebben overtreden. Dit werd als
strafbaar gezien en ze werden vervolgd. De koning heeft hier zijn functie als uitvoerende macht
overschreden. Door middel van regels heeft de koning hier straffen gezet en ontliep zo de
parlementaire procedure. De vraag is hier dan ook of de koning een wetgevende macht kan krijgen
als dit niet in de grondwet of in een delegatie staat. De Hoge Raad oordeelde hierin dat het besluit
van de koning ongrondwettelijk was, omdat het besluit moet worden genomen in samenwerking met
de Staten-Generaal. Straffen moeten berusten op een wet in formele zin. Alleen delegatie is niet
voldoende.
Week 2
Verkiezingsafspraak Beesel
Dit arrest gaat over een situatie waarin de werkelijke situatie anders is dan de kieswet. De vraag is
hier dan ook of dit mag? In de gemeente Beesel hebben ze besloten dat degene met de meeste
stemmen in de gemeenteraad mag, in plaats van de lijstvolgorde aan te houden. Na de verkiezingen
wordt de gemeenteraad gewoon aangevuld volgens de lijstvolgorde. Hier is iemand het niet mee
eens, en gaat naar de rechter. Hieruit volgt dat de kieswet een vorm van dwingend recht is, en hier
dus niet van afgeweken mag worden.
Week 3
X
Guldemond/Noordwijkerhout
Dit arrest gaat over een bloemist in Lisse, Guldemond. Hij is via aankoop eigendom geworden van
een aantal stukken grond in Noordwijkerhout. Hier heeft hij een vaargeul in gegraven die een
openbaar pad doorkruiste. Hier wilde de gemeente ineens weer gebruik van maken, dus hebben ze
zand neergelegd. Hier ging Guldemond tegenin. De vraag die hieruit volgde was of de burgerlijke
rechter iets mocht zeggen over deze vordering van Guldemond. De gemeente zei dat de burgerlijke
rechter niet bevoegd is, omdat zij zelf al een burgerrechtelijke instantie zijn. De Hoge Raad oordeelde
dat de burgerlijke rechter echter wel bevoegd is, omdat het hier gaat om een burgerrechtelijk
probleem. Dit wordt de Objectum-Litis leer genoemd: voorwerp van geschil.
Week 4
Fluoridering
Dit arrest gaat over de gemeente Amsterdam die fluoride aan het drinkwater wilde toevoegen. Hier
is bezwaar tegen gemaakt. De gemeente heeft een monopolie op drinkwater verschaffen. De Hoge
Raad oordeelde hier dat het zo een ingrijpende maatregel is dat er een wettelijke grondslag voor
moet zijn. De Waterleidingwet voldoet hier niet aan. De hele bevolking in Amsterdam wordt dus
Week 1
Meerenberg
Dit arrest gaat over bestuursleden van Meerenberg, een krankzinnigeninstituut. Ze weigerden een
patiënten register aan te leggen, waardoor ze een koninklijk besluit hebben overtreden. Dit werd als
strafbaar gezien en ze werden vervolgd. De koning heeft hier zijn functie als uitvoerende macht
overschreden. Door middel van regels heeft de koning hier straffen gezet en ontliep zo de
parlementaire procedure. De vraag is hier dan ook of de koning een wetgevende macht kan krijgen
als dit niet in de grondwet of in een delegatie staat. De Hoge Raad oordeelde hierin dat het besluit
van de koning ongrondwettelijk was, omdat het besluit moet worden genomen in samenwerking met
de Staten-Generaal. Straffen moeten berusten op een wet in formele zin. Alleen delegatie is niet
voldoende.
Week 2
Verkiezingsafspraak Beesel
Dit arrest gaat over een situatie waarin de werkelijke situatie anders is dan de kieswet. De vraag is
hier dan ook of dit mag? In de gemeente Beesel hebben ze besloten dat degene met de meeste
stemmen in de gemeenteraad mag, in plaats van de lijstvolgorde aan te houden. Na de verkiezingen
wordt de gemeenteraad gewoon aangevuld volgens de lijstvolgorde. Hier is iemand het niet mee
eens, en gaat naar de rechter. Hieruit volgt dat de kieswet een vorm van dwingend recht is, en hier
dus niet van afgeweken mag worden.
Week 3
X
Guldemond/Noordwijkerhout
Dit arrest gaat over een bloemist in Lisse, Guldemond. Hij is via aankoop eigendom geworden van
een aantal stukken grond in Noordwijkerhout. Hier heeft hij een vaargeul in gegraven die een
openbaar pad doorkruiste. Hier wilde de gemeente ineens weer gebruik van maken, dus hebben ze
zand neergelegd. Hier ging Guldemond tegenin. De vraag die hieruit volgde was of de burgerlijke
rechter iets mocht zeggen over deze vordering van Guldemond. De gemeente zei dat de burgerlijke
rechter niet bevoegd is, omdat zij zelf al een burgerrechtelijke instantie zijn. De Hoge Raad oordeelde
dat de burgerlijke rechter echter wel bevoegd is, omdat het hier gaat om een burgerrechtelijk
probleem. Dit wordt de Objectum-Litis leer genoemd: voorwerp van geschil.
Week 4
Fluoridering
Dit arrest gaat over de gemeente Amsterdam die fluoride aan het drinkwater wilde toevoegen. Hier
is bezwaar tegen gemaakt. De gemeente heeft een monopolie op drinkwater verschaffen. De Hoge
Raad oordeelde hier dat het zo een ingrijpende maatregel is dat er een wettelijke grondslag voor
moet zijn. De Waterleidingwet voldoet hier niet aan. De hele bevolking in Amsterdam wordt dus
