SV – M&G
HC 2
Een risico analyse bestaat uit 3 dingen:
Risico beoordeling
o Wetenschappelijke basis
o Karaktiseren van hazard, blootstelling en risico
Risico management
o Beleidsmatige afweging
o Selecteren en implementeren van beperkende maatregelen
Risico communicatie
o Interactieve uitwisseling van informatie en meningen over risico
De toxicologie bestudeert de schadelijke effecten op een levend organisme en ook hoe en
waarom iets toxisch kan zijn. Een toxicologische risicobeoordeling bestaat uit:
Vaststellen van de blootstelling
Identificatie van intrinsieke gevaarlijke eigenschap -> hazard
Karakterisering eigenschap -> dosis – effect
Vaststellen van het risico -> hazard x blootstelling = risico
Karakteristieken van blootstelling
Ingestie - oraal
Inhalatie - respiratoir
Huid - dermaal
Experimenteel – speciale routes
De kinetiek is wat het lichaam doet met de stof:
Blootstelling -> intern of extern
Dosis -> intake of uptake
Biokinetiek:
o Absorptie
o Distributie
o Metabolisme -> biotransformatie
o Eliminatie
De biotransformatie is het gedeelte van de kinetiek waarin de stof wordt veranderd, hierbij
kan je 2 dingen onderscheiden -> detoxificatie of bioactivatie. Bij detoxificatie wordt de
toxische stof omgezet zodat hij niet meer toxisch is. Bij bio activatie wordt een stof omgezet
in een toxine door het metabolisme mechanisme.
Fases biotransformatie:
Fase 1: Toevoegen van een polaire groei
Fase 2: stoffen beter wateroplosbaar maken zodat ze makkelijker kunnen worden
uitgescheiden
Fase 3: Actief transport uit de cel
Toxische stof
Een stof kan een toxine zijn of een toxicant. Een toxine is een toxische stof geproduceerd
door biologische systemen zoals dieren, schimmels of bacteriën. Een toxicant is een toxische
stof geproduceerd door/bijproduct van menselijke activiteit. De toxiciteit hangt vaak af van de
dosis dat iemand binnenkrijgt.
Toxishe stoffen kunnen een ongewenst effect geven:
Chemisch allergie
o Reactie na eerdere blootstelling (sensitisatie)
Idiosyncratische reactie
o Abnormale reactie op chemische stof door genetische gevoeligheid van individu
(polymorphisms)
Acuut versus vertraagde toxiciteit
, o Stoffen kunnen een langere tijd schade aanbrengen zonder dat dit wordt opgemerkt ->
zoals denegratie van zenuwcellen door sommige pesticiden en een relatie met
Alzheimer.
Reversibel vs irreversibel
o Dit hangt af van het regeneratief vermogen van orgaan
Locaal vs systemisch toxiciteit
o Is het direct op het doel orgaan of via opname in het lichaam waarbij kinetiek een
belangrijke rol speelt.
Interactie van chemische stoffen
o Addivity (1 + 2 = 3) -> stoffen worden tegelijk toegediend en geven zelfde toxische
effect
o Synergism ( 1 + 2 = 4) -> stoffen worden tegelijk toegediend en de combinatie van
effecten is veel groter dan de som van de stoffen los.
o Antagonisme (1 + 2 = 2) -> stoffen worden tegelijk toegediend, beide zijn toxisch,
maar toxische effect blijft uit.
Tolerantie na eerdere blootstelling
o Afname in gevoeligheid
Een stof kan therapeutisch en toxisch zijn. Bij therapeutisch is het de
concentratie / hoeveelheid van een stof dat zorgt voor een positief effect ->
ED50. Als er een te hoge of te lage concentratie / hoeveelheid van de stof is
dan kan er een toxisch effect optreden -> TD50. De therapeutische index
(TI) is het verschil tussen de 2 curves van ED50 en TD50 -> berekenen je
door TD50/ED50. Als de curves verder uit elkaar liggen is de stof ‘veiliger’.
Termen:
EC50: concentratie waarbij 50 % effect is
Potentie: Hoeveelheid stof dat je nodig hebt voor een effect -> als een stof een hogere
potentie heeft is er meer stof
Nodig om effect te zien -> hogere EC50. Bij een lage potentie
is dit andersom.
Efficiëntie: Een hogere efficiëntie betekent wanneer de
maximale respons hoger is -> EC50 blijft hetzelde. Het is dus
hoeveel stof er nodig is voor het maximale effect.
NO(A)EL: No Observed (Adverse) Effect Level -> hoogste
concentratie waarbij nog geen effect is te zien.
LO(A)EL: Lowest Observed (Adverse) Effect Level -> laagste
concentrate waarbij wel een effect te zien is.
Bench Mark Response: vooraf gestelde verandering in effect
Bench Mark Dose: dosis die voorafgestelde verandering in
effect veroorzaakt.
NO ( A ) EL
ADI: Acceptable Daily Intake ->
Safety factor
Transgenerationele overdracht: blootstelling kan ook effecten veroorzaken in de volgende
generaties.
Notes:
Kankerverwekkende stoffen hebben geen
drempelwaarde.
Gevoeligheid kan afhangen van de leeftijd.
Toxicokinetiek (ADME)
Blootstelling
Absorptie
o Membraanpassages
o Opname routes
Distributie (=verdeling)
HC 2
Een risico analyse bestaat uit 3 dingen:
Risico beoordeling
o Wetenschappelijke basis
o Karaktiseren van hazard, blootstelling en risico
Risico management
o Beleidsmatige afweging
o Selecteren en implementeren van beperkende maatregelen
Risico communicatie
o Interactieve uitwisseling van informatie en meningen over risico
De toxicologie bestudeert de schadelijke effecten op een levend organisme en ook hoe en
waarom iets toxisch kan zijn. Een toxicologische risicobeoordeling bestaat uit:
Vaststellen van de blootstelling
Identificatie van intrinsieke gevaarlijke eigenschap -> hazard
Karakterisering eigenschap -> dosis – effect
Vaststellen van het risico -> hazard x blootstelling = risico
Karakteristieken van blootstelling
Ingestie - oraal
Inhalatie - respiratoir
Huid - dermaal
Experimenteel – speciale routes
De kinetiek is wat het lichaam doet met de stof:
Blootstelling -> intern of extern
Dosis -> intake of uptake
Biokinetiek:
o Absorptie
o Distributie
o Metabolisme -> biotransformatie
o Eliminatie
De biotransformatie is het gedeelte van de kinetiek waarin de stof wordt veranderd, hierbij
kan je 2 dingen onderscheiden -> detoxificatie of bioactivatie. Bij detoxificatie wordt de
toxische stof omgezet zodat hij niet meer toxisch is. Bij bio activatie wordt een stof omgezet
in een toxine door het metabolisme mechanisme.
Fases biotransformatie:
Fase 1: Toevoegen van een polaire groei
Fase 2: stoffen beter wateroplosbaar maken zodat ze makkelijker kunnen worden
uitgescheiden
Fase 3: Actief transport uit de cel
Toxische stof
Een stof kan een toxine zijn of een toxicant. Een toxine is een toxische stof geproduceerd
door biologische systemen zoals dieren, schimmels of bacteriën. Een toxicant is een toxische
stof geproduceerd door/bijproduct van menselijke activiteit. De toxiciteit hangt vaak af van de
dosis dat iemand binnenkrijgt.
Toxishe stoffen kunnen een ongewenst effect geven:
Chemisch allergie
o Reactie na eerdere blootstelling (sensitisatie)
Idiosyncratische reactie
o Abnormale reactie op chemische stof door genetische gevoeligheid van individu
(polymorphisms)
Acuut versus vertraagde toxiciteit
, o Stoffen kunnen een langere tijd schade aanbrengen zonder dat dit wordt opgemerkt ->
zoals denegratie van zenuwcellen door sommige pesticiden en een relatie met
Alzheimer.
Reversibel vs irreversibel
o Dit hangt af van het regeneratief vermogen van orgaan
Locaal vs systemisch toxiciteit
o Is het direct op het doel orgaan of via opname in het lichaam waarbij kinetiek een
belangrijke rol speelt.
Interactie van chemische stoffen
o Addivity (1 + 2 = 3) -> stoffen worden tegelijk toegediend en geven zelfde toxische
effect
o Synergism ( 1 + 2 = 4) -> stoffen worden tegelijk toegediend en de combinatie van
effecten is veel groter dan de som van de stoffen los.
o Antagonisme (1 + 2 = 2) -> stoffen worden tegelijk toegediend, beide zijn toxisch,
maar toxische effect blijft uit.
Tolerantie na eerdere blootstelling
o Afname in gevoeligheid
Een stof kan therapeutisch en toxisch zijn. Bij therapeutisch is het de
concentratie / hoeveelheid van een stof dat zorgt voor een positief effect ->
ED50. Als er een te hoge of te lage concentratie / hoeveelheid van de stof is
dan kan er een toxisch effect optreden -> TD50. De therapeutische index
(TI) is het verschil tussen de 2 curves van ED50 en TD50 -> berekenen je
door TD50/ED50. Als de curves verder uit elkaar liggen is de stof ‘veiliger’.
Termen:
EC50: concentratie waarbij 50 % effect is
Potentie: Hoeveelheid stof dat je nodig hebt voor een effect -> als een stof een hogere
potentie heeft is er meer stof
Nodig om effect te zien -> hogere EC50. Bij een lage potentie
is dit andersom.
Efficiëntie: Een hogere efficiëntie betekent wanneer de
maximale respons hoger is -> EC50 blijft hetzelde. Het is dus
hoeveel stof er nodig is voor het maximale effect.
NO(A)EL: No Observed (Adverse) Effect Level -> hoogste
concentratie waarbij nog geen effect is te zien.
LO(A)EL: Lowest Observed (Adverse) Effect Level -> laagste
concentrate waarbij wel een effect te zien is.
Bench Mark Response: vooraf gestelde verandering in effect
Bench Mark Dose: dosis die voorafgestelde verandering in
effect veroorzaakt.
NO ( A ) EL
ADI: Acceptable Daily Intake ->
Safety factor
Transgenerationele overdracht: blootstelling kan ook effecten veroorzaken in de volgende
generaties.
Notes:
Kankerverwekkende stoffen hebben geen
drempelwaarde.
Gevoeligheid kan afhangen van de leeftijd.
Toxicokinetiek (ADME)
Blootstelling
Absorptie
o Membraanpassages
o Opname routes
Distributie (=verdeling)
