Samenvatting deeltoets 1
SOCIOLOGIE
Social Work
Jaar 1, semester 1
, 1. Het terrein van de sociologie
Wat is sociologie?
Het begrip 'maatschappij' heeft meerdere betekenissen:
De manieren waarop mensen met elkaar samenleven
De grootste sociale eenheid waartoe mensen behoren
Sociologie wordt wel gezien als de wetenschap van de menselijke groep, maar eigenlijk gaat
het om sociale netwerken met daarbinnen verschillende sociale posities. Niet alle sociale
handelingen vinden namelijk plaats binnen een groep. Daarbij wordt gekeken naar
de samenhang tussen aspecten van de samenleving, en welke invloed deze samenhang
heeft op de belevingswereld van een individu.
Sociologie is een breder vakgebied dan veel andere maatschappijwetenschappen, maar is
wel in te delen in specialisaties, die allemaal nog wel in verbinding staan met de 'algemene'
sociologie.
Bij het sociologisch verklaren komen theorievorming en empirisch onderzoek samen.
Theorievorming houdt in dat er een gegeneraliseerd standpunt wordt ingenomen. Daarnaast
speelt ook toepassing een rol.
Sociologie is een relatief subjectieve wetenschap, waarbij waarde vrijheid en waarde
gebondenheid altijd voor meningsverschillen hebben gezorgd. Als onderzoeker behoor je
namelijk ook tot de maatschappij, en in sommige gevallen ook tot de groep waarnaar je
onderzoek doet.
Over de aard van de sociale werkelijkheid
Het begrip 'sociaal' staat voor alles wat mensen met elkaar verbindt. Dit vormt geen
tegenstelling met 'individueel'. Een individu staat namelijk niet los van de maatschappij.
Mensen vormen met elkaar een sociale werkelijkheid. Durkheim noemt dit een
eigensoortelijke werkelijkheid, die niet te herleiden is tot de eigenschappen van individuen.
Elias spreekt over relatieve autonomie: relatief omdat sociale processen niet los staan van
individuen, autonoom omdat ze ook niet volledig tot individuen kunnen worden herleid.
Mensen oriënteren zich op elkaar: dit heet interactie. Het door elkaar gevormd zijn wordt
uitgedrukt met het begrip cultuur. De afhankelijkheid tussen mensen
heet interdependentie.
Interactie
Interactie kan op veel verschillende manieren voorkomen:
Verbaal, niet-verbaal of een combinatie
Tussen twee personen of duizenden personen
Eenzijdig of min of meer gelijk
Fysiek dichtbij of indirect over een grotere afstand
Sociaal handelen is handelen dat gericht is op het gedrag van andere mensen, wat betekent
dat bijna alle gedrag sociaal is. Het gedrag van een individu is alleen te begrijpen in relatie
tot het gedrag van andere individuen, omdat er bij interactie altijd een wisselwerking
optreedt. Daardoor is het interactieproces tot op zekere hoogte onvoorspelbaar. Toch gaan
interacties na verloop van tijd patronen vertonen: dit heet gewoontevorming.
Ook normen reduceren de onvoorspelbaarheid van interacties.
Cultuur
SOCIOLOGIE
Social Work
Jaar 1, semester 1
, 1. Het terrein van de sociologie
Wat is sociologie?
Het begrip 'maatschappij' heeft meerdere betekenissen:
De manieren waarop mensen met elkaar samenleven
De grootste sociale eenheid waartoe mensen behoren
Sociologie wordt wel gezien als de wetenschap van de menselijke groep, maar eigenlijk gaat
het om sociale netwerken met daarbinnen verschillende sociale posities. Niet alle sociale
handelingen vinden namelijk plaats binnen een groep. Daarbij wordt gekeken naar
de samenhang tussen aspecten van de samenleving, en welke invloed deze samenhang
heeft op de belevingswereld van een individu.
Sociologie is een breder vakgebied dan veel andere maatschappijwetenschappen, maar is
wel in te delen in specialisaties, die allemaal nog wel in verbinding staan met de 'algemene'
sociologie.
Bij het sociologisch verklaren komen theorievorming en empirisch onderzoek samen.
Theorievorming houdt in dat er een gegeneraliseerd standpunt wordt ingenomen. Daarnaast
speelt ook toepassing een rol.
Sociologie is een relatief subjectieve wetenschap, waarbij waarde vrijheid en waarde
gebondenheid altijd voor meningsverschillen hebben gezorgd. Als onderzoeker behoor je
namelijk ook tot de maatschappij, en in sommige gevallen ook tot de groep waarnaar je
onderzoek doet.
Over de aard van de sociale werkelijkheid
Het begrip 'sociaal' staat voor alles wat mensen met elkaar verbindt. Dit vormt geen
tegenstelling met 'individueel'. Een individu staat namelijk niet los van de maatschappij.
Mensen vormen met elkaar een sociale werkelijkheid. Durkheim noemt dit een
eigensoortelijke werkelijkheid, die niet te herleiden is tot de eigenschappen van individuen.
Elias spreekt over relatieve autonomie: relatief omdat sociale processen niet los staan van
individuen, autonoom omdat ze ook niet volledig tot individuen kunnen worden herleid.
Mensen oriënteren zich op elkaar: dit heet interactie. Het door elkaar gevormd zijn wordt
uitgedrukt met het begrip cultuur. De afhankelijkheid tussen mensen
heet interdependentie.
Interactie
Interactie kan op veel verschillende manieren voorkomen:
Verbaal, niet-verbaal of een combinatie
Tussen twee personen of duizenden personen
Eenzijdig of min of meer gelijk
Fysiek dichtbij of indirect over een grotere afstand
Sociaal handelen is handelen dat gericht is op het gedrag van andere mensen, wat betekent
dat bijna alle gedrag sociaal is. Het gedrag van een individu is alleen te begrijpen in relatie
tot het gedrag van andere individuen, omdat er bij interactie altijd een wisselwerking
optreedt. Daardoor is het interactieproces tot op zekere hoogte onvoorspelbaar. Toch gaan
interacties na verloop van tijd patronen vertonen: dit heet gewoontevorming.
Ook normen reduceren de onvoorspelbaarheid van interacties.
Cultuur
