BEKWAAMHEIDSBELEVING VAN
VERPLEEGKUNDIGEN BIJ LVAD-
ZORG
Onderzoeksverslag: Module 7 analyseren en verbeteren van
zorg
Student:
Studentnummer:
Groep: D7A2
Collegejaar: 2024-2025
Osiriscode: HVMB24AVZ2
Opleiding: HBO-V, Hanze
Module: Analyseren en Verbeteren van Zorg
Opdrachtgever:
1e examinator: Jacquelien van Sluis
2e examinator: Moniek Janse
Werkplek:
Datum: 08-06-2025
Aantal pagina’s: 28
,Samenvatting
Inleiding
De zorg voor een Left Ventricular Assist Device (LVAD) vraagt om specialistische kennis en
vaardigheden van verpleegkundigen. De aanleiding voor dit onderzoek was een enquête
waarin 68% van de verpleegkundigen op afdeling C3 aangaf zich onveilig te voelen bij het
verlenen van LVAD-zorg.
Doelstelling
Het doel van dit onderzoek was om de belemmerende en bevorderende factoren te
identificeren die het bekwaamheidsgevoel van verpleegkundigen op afdeling C3 bij het
verlenen van zorg aan LVAD-patiënten beïnvloeden. Op basis hiervan werden aanbevelingen
gedaan om de bekwaamheid, inzetbaarheid en patiëntveiligheid te verbeteren.
Methode
Voor dit onderzoek werd een kwalitatief design gebruikt met half-gestructureerde interviews
onder acht verpleegkundigen van afdeling C3. Respondenten werden gestratificeerd
geselecteerd op opleidingsniveau en ervaring. De interviews, gebaseerd op een topiclijst,
werden opgenomen, getranscribeerd en thematisch geanalyseerd. Betrouwbaarheid werd
versterkt door member checking en een tweede onderzoeker bij de analyse te betrekken.
Resultaten
Verpleegkundigen ervaren belemmeringen bij LVAD-zorg door een gebrek aan regelmatige
praktijkervaring, hoge werkdruk en beperkte toegang tot scholing. Door het ontbreken van
structurele scholing zakken kennis en vaardigheden snel weg. Praktijkleren en begeleiding
door ervaren collega’s zijn waardevol, maar vaak niet beschikbaar, met name in tijdens de
late-, nacht- en weekenddiensten. Er is behoefte aan actuele naslagwerk en praktische
hulpmiddelen. Door werkdruk en andere prioriteiten komt scholing vaak in het gedrang,
ondanks de professionele verantwoordelijkheid die verpleegkundigen voelen.
Conclusie
De bekwaamheid van verpleegkundigen in LVAD-zorg wordt vooral beperkt door het
ontbreken van structurele praktijkervaring en scholing, in combinatie met organisatorische
belemmeringen zoals werkdruk en roosterindeling. Dit leidt tot onzekerheid en een
verminderd gevoel van veiligheid en bekwaamheid bij het verlenen van LVAD-zorg.
Aanbevelingen
Om de bekwaamheid in LVAD-zorg op afdeling C3 te vergroten, wordt geadviseerd tweemaal
per jaar verplichte scholing en toetsing te organiseren, aangevuld met e-learning en
hulpmiddelen zoals een zakkaartje. Daarnaast wordt aanbevolen het aantal toetsers uit te
breiden, regelmatige praktijkervaring te bieden en de diagnosegroepen, inclusief LVAD-
patiënten, evenwichtig over B3 en C3 te verdelen. Vervolgonderzoek wordt aanbevolen om
de effectiviteit en haalbaarheid van deze maatregelen te beoordelen.
1
,Inhoud
Samenvatting..........................................................................................................................................1
Inleiding..................................................................................................................................................3
Doelstelling.........................................................................................................................................6
Vraagstelling.......................................................................................................................................6
1. Onderzoeksmethode..........................................................................................................................7
1.1 Onderzoeksdesign en methode....................................................................................................7
1.2 Populatie en steekproef................................................................................................................7
1.3 Dataverzamelingsprocedure.........................................................................................................8
1.4 Meetinstrument............................................................................................................................9
1.5 Data-analyse...............................................................................................................................11
1.6 Kwaliteit van het onderzoek........................................................................................................11
1.7 Ethische aspecten en wet- en regelgeving..................................................................................13
2. Resultaten.........................................................................................................................................14
3. Discussie...........................................................................................................................................22
3.1 Inhoudelijke discussie.................................................................................................................22
3.2 Methodologische discussie:........................................................................................................25
4. Conclusie..........................................................................................................................................27
5. Aanbevelingen..................................................................................................................................28
5.1 Aanbevelingen voor de praktijk..................................................................................................28
5.2 Aanbevelingen voor vervolgonderzoek.......................................................................................29
5.3 Beroepsproduct..........................................................................................................................30
Bronnenlijst..........................................................................................................................................31
Bijlage A Feedback logboek..................................................................................................................36
Bijlage B Informed consent...................................................................................................................41
Bijlage C Codeboom..............................................................................................................................43
Bijlage D Beroepsproduct.....................................................................................................................44
2
, Inleiding
De Nederlandse bevolking wordt steeds ouder, waarbij in 2050 de gemiddelde
levensverwachting 86,5 jaar zal zijn, bijna 5 jaar meer dan in 2022. Met deze ontwikkeling
neemt het aantal gezondheidsproblemen toe, waaronder toename van dementie,
overgewicht, hart- en vaatziekten, mentale gezondheidsproblemen, co morbiditeit en
chronisch zieken. In 2050 zullen bijna 12 miljoen Nederlanders een chronische ziekte
hebben, vergeleken met 10,5 miljoen in 2022. Deze veranderingen leiden tot een groeiende
en complexere zorgvraag, wat grote gevolgen heeft voor de organisatie, levering van zorg en
werkdruk (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2024). De verwachting is dat er de
komende jaren jaarlijks 40.000 meer zorgprofessionals nodig zullen zijn om aan deze
groeiende zorgvraag te kunnen voldoen (Inspectie der Rijksfinanciën, 2020).
De gezondheidszorg staat voortdurend voor nieuwe uitdagingen, met name op het gebied
van chronische ziekten en nieuwe technologische mogelijkheden (Zorgverzekeraars
Nederland, 2023). Een van de meest innovatieve ontwikkelingen in de behandeling van
eindstadium hartfalen is het gebruik van LVAD's. Deze mechanische pompen die de
linkerhartkamer ondersteunen, biedt een levensreddende oplossing voor patiënten die niet in
aanmerking komen voor een harttransplantatie of wachten op een donorhart (Universitair
Medisch Centrum Groningen, z.d.).
Het risico op ernstige complicaties na LVAD-implantatie is hoog: 70% in het eerste jaar,
oplopend tot 80% in twee jaar en 90% in drie jaar. Zorgprofessionals moeten niet alleen
bekwaam zijn in het herkennen en behandelen van deze complicaties en het uitvoeren van
verpleegtechnische handelingen rondom de LVAD -zorg, maar ook in het ondersteunen van
patiënten bij vergroten van de zelfredzaamheid. De verpleegkundigen ondersteunen
patiënten met praktische tips voor het leven met een LVAD, in het omgaan met alarmeringen,
verzorging van de driveline-insteek en het verwisselen van batterijen (Volkers et al., 2021).
Uit onderzoek blijkt dat 50% van de mensen waarbij een LVAD is geplaatst binnen 5 jaar
overlijdt wat veroorzaakt wordt door ernstige complicaties zoals infectie, bloedingen,
trombose en technische problemen van de apparatuur (Felix et al. 2020). Uit een
systematische review en meta-analyse van Levelink & Brütt (2024) blijkt dat patiënten de
LVAD-specifieke kennis en vaardigheden van algemene zorgverleners als onvoldoende
ervaren.
Bekwame zorgprofessionals spelen een cruciale rol in de patiëntveiligheid door nauwkeurig
en volgens protocollen te handelen. Dit draagt bij aan hoogwaardige zorg die voldoet aan
3
VERPLEEGKUNDIGEN BIJ LVAD-
ZORG
Onderzoeksverslag: Module 7 analyseren en verbeteren van
zorg
Student:
Studentnummer:
Groep: D7A2
Collegejaar: 2024-2025
Osiriscode: HVMB24AVZ2
Opleiding: HBO-V, Hanze
Module: Analyseren en Verbeteren van Zorg
Opdrachtgever:
1e examinator: Jacquelien van Sluis
2e examinator: Moniek Janse
Werkplek:
Datum: 08-06-2025
Aantal pagina’s: 28
,Samenvatting
Inleiding
De zorg voor een Left Ventricular Assist Device (LVAD) vraagt om specialistische kennis en
vaardigheden van verpleegkundigen. De aanleiding voor dit onderzoek was een enquête
waarin 68% van de verpleegkundigen op afdeling C3 aangaf zich onveilig te voelen bij het
verlenen van LVAD-zorg.
Doelstelling
Het doel van dit onderzoek was om de belemmerende en bevorderende factoren te
identificeren die het bekwaamheidsgevoel van verpleegkundigen op afdeling C3 bij het
verlenen van zorg aan LVAD-patiënten beïnvloeden. Op basis hiervan werden aanbevelingen
gedaan om de bekwaamheid, inzetbaarheid en patiëntveiligheid te verbeteren.
Methode
Voor dit onderzoek werd een kwalitatief design gebruikt met half-gestructureerde interviews
onder acht verpleegkundigen van afdeling C3. Respondenten werden gestratificeerd
geselecteerd op opleidingsniveau en ervaring. De interviews, gebaseerd op een topiclijst,
werden opgenomen, getranscribeerd en thematisch geanalyseerd. Betrouwbaarheid werd
versterkt door member checking en een tweede onderzoeker bij de analyse te betrekken.
Resultaten
Verpleegkundigen ervaren belemmeringen bij LVAD-zorg door een gebrek aan regelmatige
praktijkervaring, hoge werkdruk en beperkte toegang tot scholing. Door het ontbreken van
structurele scholing zakken kennis en vaardigheden snel weg. Praktijkleren en begeleiding
door ervaren collega’s zijn waardevol, maar vaak niet beschikbaar, met name in tijdens de
late-, nacht- en weekenddiensten. Er is behoefte aan actuele naslagwerk en praktische
hulpmiddelen. Door werkdruk en andere prioriteiten komt scholing vaak in het gedrang,
ondanks de professionele verantwoordelijkheid die verpleegkundigen voelen.
Conclusie
De bekwaamheid van verpleegkundigen in LVAD-zorg wordt vooral beperkt door het
ontbreken van structurele praktijkervaring en scholing, in combinatie met organisatorische
belemmeringen zoals werkdruk en roosterindeling. Dit leidt tot onzekerheid en een
verminderd gevoel van veiligheid en bekwaamheid bij het verlenen van LVAD-zorg.
Aanbevelingen
Om de bekwaamheid in LVAD-zorg op afdeling C3 te vergroten, wordt geadviseerd tweemaal
per jaar verplichte scholing en toetsing te organiseren, aangevuld met e-learning en
hulpmiddelen zoals een zakkaartje. Daarnaast wordt aanbevolen het aantal toetsers uit te
breiden, regelmatige praktijkervaring te bieden en de diagnosegroepen, inclusief LVAD-
patiënten, evenwichtig over B3 en C3 te verdelen. Vervolgonderzoek wordt aanbevolen om
de effectiviteit en haalbaarheid van deze maatregelen te beoordelen.
1
,Inhoud
Samenvatting..........................................................................................................................................1
Inleiding..................................................................................................................................................3
Doelstelling.........................................................................................................................................6
Vraagstelling.......................................................................................................................................6
1. Onderzoeksmethode..........................................................................................................................7
1.1 Onderzoeksdesign en methode....................................................................................................7
1.2 Populatie en steekproef................................................................................................................7
1.3 Dataverzamelingsprocedure.........................................................................................................8
1.4 Meetinstrument............................................................................................................................9
1.5 Data-analyse...............................................................................................................................11
1.6 Kwaliteit van het onderzoek........................................................................................................11
1.7 Ethische aspecten en wet- en regelgeving..................................................................................13
2. Resultaten.........................................................................................................................................14
3. Discussie...........................................................................................................................................22
3.1 Inhoudelijke discussie.................................................................................................................22
3.2 Methodologische discussie:........................................................................................................25
4. Conclusie..........................................................................................................................................27
5. Aanbevelingen..................................................................................................................................28
5.1 Aanbevelingen voor de praktijk..................................................................................................28
5.2 Aanbevelingen voor vervolgonderzoek.......................................................................................29
5.3 Beroepsproduct..........................................................................................................................30
Bronnenlijst..........................................................................................................................................31
Bijlage A Feedback logboek..................................................................................................................36
Bijlage B Informed consent...................................................................................................................41
Bijlage C Codeboom..............................................................................................................................43
Bijlage D Beroepsproduct.....................................................................................................................44
2
, Inleiding
De Nederlandse bevolking wordt steeds ouder, waarbij in 2050 de gemiddelde
levensverwachting 86,5 jaar zal zijn, bijna 5 jaar meer dan in 2022. Met deze ontwikkeling
neemt het aantal gezondheidsproblemen toe, waaronder toename van dementie,
overgewicht, hart- en vaatziekten, mentale gezondheidsproblemen, co morbiditeit en
chronisch zieken. In 2050 zullen bijna 12 miljoen Nederlanders een chronische ziekte
hebben, vergeleken met 10,5 miljoen in 2022. Deze veranderingen leiden tot een groeiende
en complexere zorgvraag, wat grote gevolgen heeft voor de organisatie, levering van zorg en
werkdruk (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2024). De verwachting is dat er de
komende jaren jaarlijks 40.000 meer zorgprofessionals nodig zullen zijn om aan deze
groeiende zorgvraag te kunnen voldoen (Inspectie der Rijksfinanciën, 2020).
De gezondheidszorg staat voortdurend voor nieuwe uitdagingen, met name op het gebied
van chronische ziekten en nieuwe technologische mogelijkheden (Zorgverzekeraars
Nederland, 2023). Een van de meest innovatieve ontwikkelingen in de behandeling van
eindstadium hartfalen is het gebruik van LVAD's. Deze mechanische pompen die de
linkerhartkamer ondersteunen, biedt een levensreddende oplossing voor patiënten die niet in
aanmerking komen voor een harttransplantatie of wachten op een donorhart (Universitair
Medisch Centrum Groningen, z.d.).
Het risico op ernstige complicaties na LVAD-implantatie is hoog: 70% in het eerste jaar,
oplopend tot 80% in twee jaar en 90% in drie jaar. Zorgprofessionals moeten niet alleen
bekwaam zijn in het herkennen en behandelen van deze complicaties en het uitvoeren van
verpleegtechnische handelingen rondom de LVAD -zorg, maar ook in het ondersteunen van
patiënten bij vergroten van de zelfredzaamheid. De verpleegkundigen ondersteunen
patiënten met praktische tips voor het leven met een LVAD, in het omgaan met alarmeringen,
verzorging van de driveline-insteek en het verwisselen van batterijen (Volkers et al., 2021).
Uit onderzoek blijkt dat 50% van de mensen waarbij een LVAD is geplaatst binnen 5 jaar
overlijdt wat veroorzaakt wordt door ernstige complicaties zoals infectie, bloedingen,
trombose en technische problemen van de apparatuur (Felix et al. 2020). Uit een
systematische review en meta-analyse van Levelink & Brütt (2024) blijkt dat patiënten de
LVAD-specifieke kennis en vaardigheden van algemene zorgverleners als onvoldoende
ervaren.
Bekwame zorgprofessionals spelen een cruciale rol in de patiëntveiligheid door nauwkeurig
en volgens protocollen te handelen. Dit draagt bij aan hoogwaardige zorg die voldoet aan
3
