Coloncarcinoom
Ziektebeeld uitgewerkt door middel van “rode loper”.
Wat is Coloncarcinoom?
Coloncarcinoom is een medische naam voor dikke darmkanker.
Coloncarcinoom is een aandoening waarbij slijmvliescellen in de darmwand ongeremd delen en zo
een gezwel (tumor) vormen. Dit proces duurt vaak vele jaren, waarbij eerst goedaardige poliepen
ontstaan die vervolgens kunnen uitgroeien tot kwaadaardige gezwellen. Het kan ook gebeuren dat
kankercellen losraken van de tumor en zich via de lymfeklieren en de bloedvaten naar andere
organen verplaatsen. Daar kunnen ze uitgroeien tot een nieuwe tumor (uitzaaiing). De klachten bij
dikke darmkanker en de ernst ervan zijn afhankelijk van de plaats waar de tumor zich in de darm
bevindt.
Als de tumor in het laatste deel van de dikke darm zit, zijn de klachten anders dan bij een tumor in
het begin van de dikke darm. Een tumor in het laatste deel van de dikke darm leidt vaak tot een
veranderd ontlastingspatroon, aandrang zonder dat er ontlasting komt en bloed en/of slijm bij de
ontlasting. Bij een tumor in het begin van de dikke darm ontstaan de klachten vaak in een veel later
stadium. In het begin van de dikke darm is de ontlasting namelijk nog dun, waardoor die de tumor
makkelijk passeert. Algemene klachten die kunnen wijzen op dikke darmkanker zijn buikpijn,
gewichtsverlies en vermoeidheid door bloedarmoede als gevolg van ongemerkt bloedverlies uit de
tumor.
Iedere tumor in de dikke darm is eerst een poliep geweest. Een poliep is een woekering van
slijmvliescellen in de dikke darm. Poliepen kunnen variëren in grootte en in vorm: van een
speldenknop tot enkele centimeters groot. Poliepen in de dikke darm komen vrij vaak voor. Naar
schatting heeft ongeveer één op iedere 5 tot 20 mensen boven de vijftig jaar één of meer poliepen in
de dikke darm.
Verreweg de meeste poliepen zijn goedaardig en zullen ook altijd goedaardig blijven. Dat wil zeggen
dat ze niet zullen uitgroeien tot darmkanker. Poliepen kunnen echter ‘onrustige cellen’ bevatten,
cellen die op den duur uitgroeien tot een kwaadaardige tumor (dikke darmkanker). Aan de
, buitenkant van een poliep is niet te zien of een poliep onschuldig is of niet. Dit blijkt pas nadat het
weefsel van de poliep in het laboratorium is onderzocht.
Epedimiologie (verspreiding)
In 2018 zijn er ongeveer 14.100 nieuwe patiënten met dikke darmkanker gediagnosticeerd. Mannen
hebben meer kans om dikke darmkanker te krijgen dan vrouwen. Het aantal nieuwe patiënten
bedroeg 0,9 per 1.000 mannen en 0,7 per 1.000 vrouwen (absoluut 7.900 mannen en 6.200 vrouwen.
De kans op dikke darmkanker neemt toe met de leeftijd tot 85 jaar en neemt daarna af.
Op 1 januari 2018 hadden ongeveer 80.500 mensen dikke darmkanker (44.600 mannen en 35.900
vrouwen. Dit komt overeen met 5,2 per 1.000 mannen en 4,1 per 1.000 vrouwen.
Anatomie/fysiologie
De dikke darm heeft een totale lengte van 1,5 meter. De ligging is intra peritoneaal, behalve het
opstijgend deel en het dalend deel, deze liggen retroperitoneaal, en het rectum, dat onder de
buikvlies ligt.
Het sterk geplooide slijmvlies bevat eenlagig cilindrisch epitheel met zeer veel slijmcellen. De
lengtespieren bestaan in hoofdzaak uit drie banden van spierweefsel die ieder ongeveer 1 cm breed
zijn. De bloedvoorziening van de dikke darm vindt plaats door de aftakkingen van de aorta. De
bloedafvoer vindt grotendeels plaats via de poortader. Het bloed van het onderste deel van het
rectum wordt echter rechtstreeks afgevoerd naar de onderste holle ader en dus niet via de
poortader.
De functie van de dikke darm bestaat onder andere uit de terugresorptie van het restant water en
zouten, waardoor de onverteerde en onverteerbare resten verder worden ingedikt. In de dikke darm
leeft een groot aantal verschillende bacteriestammen, die met de verzamelnaam colibacteriën
worden aangeduid. Dit wordt ook wel darmflora genoemd. Deze bacteriën zorgen voor de rottings-
en gistingsprocessen. Onder rotting wordt de anaerobe afbraak van eiwitten verstaan, waarbij de
onaangenaam ruikende gassen ammoniak en waterstofsulfide ontstaan. De anaerobe afbraak van
koolhydraten wordt gisting genoemd.
Bij de afbraakprocessen door de darmbacteriën ontstaat een aantal voor de mens nuttige stoffen,
waaronder de vitaminen K en foliumzuur. De dikke darm van een pasgeborenen is natuurlijk nog
steriel. Daarom krijgen alle pasgeborenen binnen enkele uren na de geboorte vitamine K om
bloedingen in de hersenen te voorkomen. De colibacteriën beschermen ons ook tegen
ziekteverwekkende bacteriën.
De verplaatsing van de dikke darminhoud van de blindedarm naar het rectum duurt ongeveer 24 uur.
De anus bestaat uit twee sluitspieren (sfincters), namelijk de uitwendige sluitspier en de inwendige
sluitspier.
De feces, die bij de defecatie uit het lichaam worden verwijderd, bestaan uit de volgende
bestanddelen: voedselresten, water, slijm, bacteriën, afgestoten darmwandcellen, galkleurstoffen en
zouten.
Ziektebeeld uitgewerkt door middel van “rode loper”.
Wat is Coloncarcinoom?
Coloncarcinoom is een medische naam voor dikke darmkanker.
Coloncarcinoom is een aandoening waarbij slijmvliescellen in de darmwand ongeremd delen en zo
een gezwel (tumor) vormen. Dit proces duurt vaak vele jaren, waarbij eerst goedaardige poliepen
ontstaan die vervolgens kunnen uitgroeien tot kwaadaardige gezwellen. Het kan ook gebeuren dat
kankercellen losraken van de tumor en zich via de lymfeklieren en de bloedvaten naar andere
organen verplaatsen. Daar kunnen ze uitgroeien tot een nieuwe tumor (uitzaaiing). De klachten bij
dikke darmkanker en de ernst ervan zijn afhankelijk van de plaats waar de tumor zich in de darm
bevindt.
Als de tumor in het laatste deel van de dikke darm zit, zijn de klachten anders dan bij een tumor in
het begin van de dikke darm. Een tumor in het laatste deel van de dikke darm leidt vaak tot een
veranderd ontlastingspatroon, aandrang zonder dat er ontlasting komt en bloed en/of slijm bij de
ontlasting. Bij een tumor in het begin van de dikke darm ontstaan de klachten vaak in een veel later
stadium. In het begin van de dikke darm is de ontlasting namelijk nog dun, waardoor die de tumor
makkelijk passeert. Algemene klachten die kunnen wijzen op dikke darmkanker zijn buikpijn,
gewichtsverlies en vermoeidheid door bloedarmoede als gevolg van ongemerkt bloedverlies uit de
tumor.
Iedere tumor in de dikke darm is eerst een poliep geweest. Een poliep is een woekering van
slijmvliescellen in de dikke darm. Poliepen kunnen variëren in grootte en in vorm: van een
speldenknop tot enkele centimeters groot. Poliepen in de dikke darm komen vrij vaak voor. Naar
schatting heeft ongeveer één op iedere 5 tot 20 mensen boven de vijftig jaar één of meer poliepen in
de dikke darm.
Verreweg de meeste poliepen zijn goedaardig en zullen ook altijd goedaardig blijven. Dat wil zeggen
dat ze niet zullen uitgroeien tot darmkanker. Poliepen kunnen echter ‘onrustige cellen’ bevatten,
cellen die op den duur uitgroeien tot een kwaadaardige tumor (dikke darmkanker). Aan de
, buitenkant van een poliep is niet te zien of een poliep onschuldig is of niet. Dit blijkt pas nadat het
weefsel van de poliep in het laboratorium is onderzocht.
Epedimiologie (verspreiding)
In 2018 zijn er ongeveer 14.100 nieuwe patiënten met dikke darmkanker gediagnosticeerd. Mannen
hebben meer kans om dikke darmkanker te krijgen dan vrouwen. Het aantal nieuwe patiënten
bedroeg 0,9 per 1.000 mannen en 0,7 per 1.000 vrouwen (absoluut 7.900 mannen en 6.200 vrouwen.
De kans op dikke darmkanker neemt toe met de leeftijd tot 85 jaar en neemt daarna af.
Op 1 januari 2018 hadden ongeveer 80.500 mensen dikke darmkanker (44.600 mannen en 35.900
vrouwen. Dit komt overeen met 5,2 per 1.000 mannen en 4,1 per 1.000 vrouwen.
Anatomie/fysiologie
De dikke darm heeft een totale lengte van 1,5 meter. De ligging is intra peritoneaal, behalve het
opstijgend deel en het dalend deel, deze liggen retroperitoneaal, en het rectum, dat onder de
buikvlies ligt.
Het sterk geplooide slijmvlies bevat eenlagig cilindrisch epitheel met zeer veel slijmcellen. De
lengtespieren bestaan in hoofdzaak uit drie banden van spierweefsel die ieder ongeveer 1 cm breed
zijn. De bloedvoorziening van de dikke darm vindt plaats door de aftakkingen van de aorta. De
bloedafvoer vindt grotendeels plaats via de poortader. Het bloed van het onderste deel van het
rectum wordt echter rechtstreeks afgevoerd naar de onderste holle ader en dus niet via de
poortader.
De functie van de dikke darm bestaat onder andere uit de terugresorptie van het restant water en
zouten, waardoor de onverteerde en onverteerbare resten verder worden ingedikt. In de dikke darm
leeft een groot aantal verschillende bacteriestammen, die met de verzamelnaam colibacteriën
worden aangeduid. Dit wordt ook wel darmflora genoemd. Deze bacteriën zorgen voor de rottings-
en gistingsprocessen. Onder rotting wordt de anaerobe afbraak van eiwitten verstaan, waarbij de
onaangenaam ruikende gassen ammoniak en waterstofsulfide ontstaan. De anaerobe afbraak van
koolhydraten wordt gisting genoemd.
Bij de afbraakprocessen door de darmbacteriën ontstaat een aantal voor de mens nuttige stoffen,
waaronder de vitaminen K en foliumzuur. De dikke darm van een pasgeborenen is natuurlijk nog
steriel. Daarom krijgen alle pasgeborenen binnen enkele uren na de geboorte vitamine K om
bloedingen in de hersenen te voorkomen. De colibacteriën beschermen ons ook tegen
ziekteverwekkende bacteriën.
De verplaatsing van de dikke darminhoud van de blindedarm naar het rectum duurt ongeveer 24 uur.
De anus bestaat uit twee sluitspieren (sfincters), namelijk de uitwendige sluitspier en de inwendige
sluitspier.
De feces, die bij de defecatie uit het lichaam worden verwijderd, bestaan uit de volgende
bestanddelen: voedselresten, water, slijm, bacteriën, afgestoten darmwandcellen, galkleurstoffen en
zouten.
