Onderzoek ‘Rijke leeromgeving’
2021-2022
Naam student:
Studentennummer:
Klas: HAPABO DT1A
Werkgroepbegeleider:
Datum van inleveren: Dinsdag 12 april 2022
,Voorwoord
Het onderzoek ‘Rijke Leeromgeving’ heb ik, .. en eerstejaars pabostudent, uitgevoerd op de
.. in Haarlem. Op deze school, die onderdeel is van stichting Spaarnesant, loop ik stage in
groep 1/2a bij juf. Dit onderzoek heb ik gedeeltelijk samengedaan met mijn klasgenoot ..
Ik vond het een leuk onderzoek om te doen omdat je in het brein van de kleuters duikt. Door
de activiteiten en speelhoeken vanaf een andere kant te bekijken heb ik ervaren hoe een
rijke leeromgeving er uitziet en hoeveel plezier de leerlingen kunnen hebben tijdens het
spelen (en leren).
Omdat het onderzoek erop gericht was om te ontdekken wat een rijke leeromgeving is, ben
ik blanco het onderzoek ingegaan. Ik vond het leerzaam om met de leerkracht in gesprek te
gaan over de rijke leeromgeving en welke rol dit heeft in het klaslokaal.
Hiervoor wil ik juf .. bedanken voor haar input en enthousiasme over het onderwerp. Het
was leerzaam en ik kijk uit naar het volgende onderzoek om zelf een rijke leeromgeving te
creëren.
2
,Inhoudsopgave
Voorwoord ..................................................................................................................................................... 2
Inleiding.......................................................................................................................................................... 4
Definities/visies rijke (speel)leeromgeving + gevolg klaslokaal ........................................................................ 5
Een rijke (speel)leeromgeving............................................................................................................................. 5
Oude visies .......................................................................................................................................................... 8
Friederich Fröbel(1782-1852) ........................................................................................................................ 8
Maria Montessori (1870-1952) ...................................................................................................................... 9
Ovide Decroly (1871-1932) .......................................................................................................................... 10
Nieuwe visies .................................................................................................................................................... 11
Ervaringsgericht onderwijs (EGO) ................................................................................................................ 11
Ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO) ....................................................................................................... 12
Reggio Emilia ............................................................................................................................................... 14
Highscope en Kaleidoscoop ......................................................................................................................... 15
Rol/handelen van de leerkracht in een (kleuter-)rijke leeromgeving ............................................................. 17
Ervaringsgericht Onderwijs (EGO) .................................................................................................................... 17
Ontwikkelingsgericht Onderwijs (OGO) ............................................................................................................ 17
Reggio Emilia .................................................................................................................................................... 18
Highscope en Kaleidoscoop .............................................................................................................................. 18
Betrokkenheid en leefwereld kleuters/leerlingen ......................................................................................... 19
Welke visie staat centraal in mijn onderzoek ................................................................................................ 21
Wat is voor mij een rijke leeromgeving geweest? ......................................................................................... 22
Rijke leeromgeving stageschool .................................................................................................................... 23
Foto’s van stageomgeving Branco ................................................................................................................... 23
Buitenspeelplek ........................................................................................................................................... 23
Bouwhoek .................................................................................................................................................... 24
Huishoek ...................................................................................................................................................... 25
Themahoek (helden).................................................................................................................................... 26
Foto’s van stageomgeving Maro ...................................................................................................................... 27
Overeenkomsten rijke leeromgevingen Branco en Maro ................................................................................. 28
Slotwoord en korte reflectie ......................................................................................................................... 29
Bronnenlijst .................................................................................................................................................. 30
Bijlage 1 – Observatieschema ....................................................................................................................... 31
Bijlage 2 – Interviewvragen Praktijkbegeleider ............................................................................................. 32
Bijlage 3 – Interviewvragen Leerlingen .......................................................................................................... 33
3
, Inleiding
In dit verslag heb ik gewerkt aan een onderzoek met als onderwerp ‘rijke leeromgeving’. Het
onderzoek richt zich op de vraag hoe de rijke leeromgeving er uitziet in de onderbouw van
mijn stageschool.
Samen met mijn klasgenoot .. heb ik de literatuur bestudeert. Aan de hand van deze
literatuur hebben wij een observatieformulier gemaakt en meerdere interviews opgesteld
die wij hebben afgenomen bij de leerkracht en leerlingen. Ook hebben wij meerdere rijke
leeromgevingen van onze stageplek in beeld gebracht.
De uitkomst van het literatuuronderzoek is beschreven in het verslag. De interviews en
observatie zijn afgenomen en de resultaten hiervan zijn verwerkt in de presentatie. De foto’s
van de rijke leeromgevingen hebben wij vergeleken en hierbij beschreven welke vakken of
activiteiten binnen deze omgeving gedaan kunnen worden. Ook hebben we naar de
overeenkomsten gekeken.
4
2021-2022
Naam student:
Studentennummer:
Klas: HAPABO DT1A
Werkgroepbegeleider:
Datum van inleveren: Dinsdag 12 april 2022
,Voorwoord
Het onderzoek ‘Rijke Leeromgeving’ heb ik, .. en eerstejaars pabostudent, uitgevoerd op de
.. in Haarlem. Op deze school, die onderdeel is van stichting Spaarnesant, loop ik stage in
groep 1/2a bij juf. Dit onderzoek heb ik gedeeltelijk samengedaan met mijn klasgenoot ..
Ik vond het een leuk onderzoek om te doen omdat je in het brein van de kleuters duikt. Door
de activiteiten en speelhoeken vanaf een andere kant te bekijken heb ik ervaren hoe een
rijke leeromgeving er uitziet en hoeveel plezier de leerlingen kunnen hebben tijdens het
spelen (en leren).
Omdat het onderzoek erop gericht was om te ontdekken wat een rijke leeromgeving is, ben
ik blanco het onderzoek ingegaan. Ik vond het leerzaam om met de leerkracht in gesprek te
gaan over de rijke leeromgeving en welke rol dit heeft in het klaslokaal.
Hiervoor wil ik juf .. bedanken voor haar input en enthousiasme over het onderwerp. Het
was leerzaam en ik kijk uit naar het volgende onderzoek om zelf een rijke leeromgeving te
creëren.
2
,Inhoudsopgave
Voorwoord ..................................................................................................................................................... 2
Inleiding.......................................................................................................................................................... 4
Definities/visies rijke (speel)leeromgeving + gevolg klaslokaal ........................................................................ 5
Een rijke (speel)leeromgeving............................................................................................................................. 5
Oude visies .......................................................................................................................................................... 8
Friederich Fröbel(1782-1852) ........................................................................................................................ 8
Maria Montessori (1870-1952) ...................................................................................................................... 9
Ovide Decroly (1871-1932) .......................................................................................................................... 10
Nieuwe visies .................................................................................................................................................... 11
Ervaringsgericht onderwijs (EGO) ................................................................................................................ 11
Ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO) ....................................................................................................... 12
Reggio Emilia ............................................................................................................................................... 14
Highscope en Kaleidoscoop ......................................................................................................................... 15
Rol/handelen van de leerkracht in een (kleuter-)rijke leeromgeving ............................................................. 17
Ervaringsgericht Onderwijs (EGO) .................................................................................................................... 17
Ontwikkelingsgericht Onderwijs (OGO) ............................................................................................................ 17
Reggio Emilia .................................................................................................................................................... 18
Highscope en Kaleidoscoop .............................................................................................................................. 18
Betrokkenheid en leefwereld kleuters/leerlingen ......................................................................................... 19
Welke visie staat centraal in mijn onderzoek ................................................................................................ 21
Wat is voor mij een rijke leeromgeving geweest? ......................................................................................... 22
Rijke leeromgeving stageschool .................................................................................................................... 23
Foto’s van stageomgeving Branco ................................................................................................................... 23
Buitenspeelplek ........................................................................................................................................... 23
Bouwhoek .................................................................................................................................................... 24
Huishoek ...................................................................................................................................................... 25
Themahoek (helden).................................................................................................................................... 26
Foto’s van stageomgeving Maro ...................................................................................................................... 27
Overeenkomsten rijke leeromgevingen Branco en Maro ................................................................................. 28
Slotwoord en korte reflectie ......................................................................................................................... 29
Bronnenlijst .................................................................................................................................................. 30
Bijlage 1 – Observatieschema ....................................................................................................................... 31
Bijlage 2 – Interviewvragen Praktijkbegeleider ............................................................................................. 32
Bijlage 3 – Interviewvragen Leerlingen .......................................................................................................... 33
3
, Inleiding
In dit verslag heb ik gewerkt aan een onderzoek met als onderwerp ‘rijke leeromgeving’. Het
onderzoek richt zich op de vraag hoe de rijke leeromgeving er uitziet in de onderbouw van
mijn stageschool.
Samen met mijn klasgenoot .. heb ik de literatuur bestudeert. Aan de hand van deze
literatuur hebben wij een observatieformulier gemaakt en meerdere interviews opgesteld
die wij hebben afgenomen bij de leerkracht en leerlingen. Ook hebben wij meerdere rijke
leeromgevingen van onze stageplek in beeld gebracht.
De uitkomst van het literatuuronderzoek is beschreven in het verslag. De interviews en
observatie zijn afgenomen en de resultaten hiervan zijn verwerkt in de presentatie. De foto’s
van de rijke leeromgevingen hebben wij vergeleken en hierbij beschreven welke vakken of
activiteiten binnen deze omgeving gedaan kunnen worden. Ook hebben we naar de
overeenkomsten gekeken.
4
